తెలంగాణ రాష్ట్రంలో 36.57 లక్షల జనాభాతో మాదిగ కులం అతిపెద్ద సామాజిక వర్గంగా నిలవగా, 26.39 లక్షలతో బీసీల్లో ముదిరాజ్ సామాజిక వర్గం ప్రథమ స్థానంలో ఉంది. గిరిజన తెగల్లో లంబాడాలు 24.04 లక్షలతో అగ్రస్థానంలో నిలిచారు. ఈ సమగ్ర కుటుంబ సర్వే నివేదిక కేవలం అంకెలను మాత్రమే కాకుండా, రాష్ట్రంలోని వివిధ కులాల మధ్య ఉన్న అగాధమంతటి సామాజిక, ఆర్థిక అసమానతలను కళ్లకు గట్టింది.
తెలంగాణ ప్రభుత్వం ప్రతిష్టాత్మకంగా చేపట్టిన సామాజిక, ఆర్థిక, విద్యా, ఉపాధి, రాజకీయ మరియు కుల సర్వే 2024 (తెలంగాణ కుల గణన సర్వే ) వివరాలు వెల్లడయ్యాయి. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం బుధవారం విడుదల చేసిన ఈ గణాంకాలు తెలంగాణ సామాజిక ముఖచిత్రాన్ని పూర్తిగా మార్చేశాయి. మొత్తం జనాభాలో వెనుకబడిన తరగతులు (బీసీ) 56.4 శాతంతో సింహభాగం ఆక్రమించాయి. షెడ్యూల్డ్ కులాలు (ఎస్సీ) 17.4 శాతం, షెడ్యూల్డ్ తెగలు (ఎస్టీ) 10.4 శాతం, ఇతర కులాలు (ఓసీ) 11.9 శాతంగా నమోదయ్యాయి. ఈ గణాంకాలు కేవలం జనాభా సంఖ్యను మాత్రమే కాకుండా, ఆయా వర్గాల స్థితిగతులను కూడా వివరిస్తున్నాయి.
ప్రస్తుతం ఉన్న పరిస్థితుల్లో ద్రవ్యోల్బణం (Inflation) పెరుగుతుండటం వల్ల అట్టడుగు వర్గాల జీవన ప్రమాణాలు దెబ్బతింటున్నాయి. నిత్యావసర వస్తువుల ధరలు, ముఖ్యంగా పెట్రోల్ ధరలు (Petrol price) పెరగడం వల్ల రవాణా ఖర్చులు పెరిగి సామాన్యుల ఆదాయం హారతి కర్పూరంలా కరిగిపోతోంది. ప్రభుత్వం అందించే సంక్షేమ ఫలాలు ఈ వర్గాలకు ఏ మేరకు అందుతున్నాయనే అంశంపై ఈ నివేదిక చర్చకు దారితీసింది. అత్యంత వెనుకబడిన వర్గాలకు ఆర్థిక చేయూతనిచ్చేందుకు తక్కువ వడ్డీకే Loan సదుపాయం కల్పించాల్సిన అవసరం ఉందని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
రాష్ట్రంలో అత్యధిక జనాభా కలిగిన కులం ఏది?
36,57,551 జనాభాతో మాదిగ కులం తెలంగాణలోనే అతిపెద్ద సామాజిక వర్గంగా అవతరించింది. రాష్ట్రం మొత్తం మీద 10.3 శాతం మంది మాదిగ సామాజిక వర్గానికి చెందిన వారు ఉండటం విశేషం. జనాభా పరంగా ఆ తర్వాత స్థానాల్లో షేక్ ముస్లింలు (7.9%), ముదిరాజ్లు (7.4%) ఉన్నారు.
రాష్ట్రంలోని 242 కులాల్లో కేవలం 10 కులాలు మాత్రమే 60 శాతం జనాభాను కలిగి ఉండటం సామాజిక కేంద్రీకరణకు నిదర్శనం. ముఖ్యంగా ఎస్సీ సామాజిక వర్గంలో మాదిగల తర్వాత మాలలు 14.71 లక్షల జనాభాతో రెండో స్థానంలో ఉన్నారు. ఓపెన్ కేటగిరీలో రెడ్డి సామాజిక వర్గం 17.10 లక్షల జనాభాతో అగ్రస్థానంలో నిలిచింది. ఈ గణాంకాలు భవిష్యత్తులో రాజకీయ ప్రాతినిధ్యాన్ని, రిజర్వేషన్ల వర్గీకరణను ప్రభావితం చేసే అవకాశం ఉంది.
జనాభా నిష్పత్తి ప్రకారం వాటా అనే పాత నినాదం నుంచి వెనుకబాటుతనం నిష్పత్తి ప్రకారం వాటా అనే కొత్త నినాదం వైపు ప్రభుత్వం మొగ్గు చూపుతోంది. ప్రజల అవసరాలకు అనుగుణంగా ఆర్థిక వనరులను మళ్లించడంలో Investment వ్యూహాలు మార్చుకోవాల్సి ఉంది. పేద కుటుంబాలు సొంత ఇల్లు నిర్మించుకోవడానికి సులభమైన EMI పద్ధతుల్లో రుణాలు అందిస్తే వారి జీవన ప్రమాణాలు మెరుగుపడతాయి. అంతర్జాతీయంగా ముడిచమురు (Crude oil) ధరల హెచ్చుతగ్గులు సామాన్యుడిపై భారం మోపుతున్న తరుణంలో, ఇలాంటి సామాజిక రక్షణ చర్యలు చాలా అవసరం.
బీసీల్లో ఏ సామాజిక వర్గం అతిపెద్దదిగా నిలిచింది?
బీసీ సామాజిక వర్గాలలో ముదిరాజ్ కులం 26,39,027 జనాభాతో అత్యంత పెద్ద వర్గంగా నిలిచింది. బీసీ జనాభాలో ముదిరాజ్ తర్వాత యాదవులు (20.18 లక్షలు), గౌడ సామాజిక వర్గం (16.30 లక్షలు) ప్రధానమైనవిగా ఉన్నాయి.
సామాజిక అసమానతల విషయానికొస్తే, అగ్రవర్ణాల కంటే ఎస్సీ, ఎస్టీలు మూడు రెట్లు, బీసీలు 2.7 రెట్లు వెనుకబడి ఉన్నారని సీబీఐ (CBI) ర్యాంకింగ్స్ స్పష్టం చేస్తున్నాయి. డక్కలి, పిచ్చిగుంట్ల, సిండోళ్లు వంటి కులాలు తీవ్రమైన వెనుకబాటుతనంలో మగ్గుతున్నాయి. ఈ కులాల సామాజిక స్కోరు 110 కంటే ఎక్కువగా ఉండటం వారు అన్ని రంగాల్లో అట్టడుగున ఉన్నారనే చేదు నిజాన్ని వెల్లడిస్తోంది. దీనికి భిన్నంగా ఓసీ వర్గాలైన రెడ్డి, కమ్మ, బ్రాహ్మణ సామాజిక వర్గాలకు 12 నుంచి 30 లోపు స్కోరు రావడం వారి సామాజిక ఉన్నతిని సూచిస్తోంది.
పేద వర్గాలు తమ పిల్లల ఉన్నత చదువుల కోసం లేదా ఆరోగ్య సమస్యల కోసం ప్రైవేటు వడ్డీ వ్యాపారులపై ఆధారపడాల్సి వస్తోంది. ప్రభుత్వం సరసమైన ధరలకే Insurance మరియు రుణాలు అందిస్తే తప్ప ఈ వర్గాలు అప్పుల ఊబి నుంచి బయటపడలేవు. ప్రస్తుత ఆర్థిక పరిస్థితుల్లో ప్రతి వర్గానికి సరైన ఆర్థిక ప్రణాళిక అవసరం.
👉 4 జిల్లాలే తెలంగాణ ఆదాయానికి 80% ఎందుకు? అసలు కారణాలివే!
‘సోషల్ జస్టిస్ 2.0’ అంటే ఏమిటి?
జనాభా నిష్పత్తిని బట్టి కాకుండా, వెనుకబాటుతనం తీవ్రతను బట్టి సంక్షేమ ఫలాలు మరియు రాజకీయ పదవులు పంపిణీ చేయడమే సోషల్ జస్టిస్ 2.0. నిపుణుల బృందం రూపొందించిన ఈ విధానం అట్టడుగు వర్గాలకు నిజమైన న్యాయం చేకూరుస్తుందని పేర్కొన్నారు.
విద్యారంగంలో అసమానతలు ఆందోళనకరంగా ఉన్నాయి. అగ్రవర్ణాలకు చెందిన పిల్లల్లో 34 శాతం మంది ప్రైవేటు పాఠశాలల్లో చదువుతుండగా, ఎస్సీల్లో 15 శాతం, ఎస్టీల్లో కేవలం 13 శాతం మందికే ఆ అవకాశం దక్కుతోంది. ఉన్నత విద్య సాధించిన వారిలో అగ్రవర్ణాలు 57 శాతంతో ముందుంటే, ఎస్టీలు కేవలం 31 శాతంతో వెనుకబడి ఉన్నారు. ఇంగ్లీష్ మీడియం చదువుల్లోనూ ఇదే వ్యత్యాసం కొనసాగుతోంది, ఇది భవిష్యత్తులో ఉద్యోగ అవకాశాలపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుంది.
WhatsApp Channel
ఆదాయం విషయంలో చూస్తే, రాష్ట్రంలోని 78.2 శాతం కుటుంబాల వార్షిక ఆదాయం లక్ష రూపాయల కంటే తక్కువగానే ఉంది. ఎస్టీల్లో 88.2 శాతం కుటుంబాలు పేదరికంలో ఉన్నాయి. అదే సమయంలో అగ్రవర్ణాల్లో దాదాపు సగం కుటుంబాలు లక్ష కంటే ఎక్కువ ఆదాయం కలిగి ఉన్నాయి. ఆదాయ పన్ను కడుతున్న వారిలో 23.5 శాతం మంది అగ్రవర్ణాల వారే కావడం ఆర్థిక కేంద్రీకరణను స్పష్టం చేస్తోంది. అట్టడుగు వర్గాలకు ఆర్థిక భరోసా ఇవ్వడానికి ఇన్వెస్ట్మెంట్ (Investment) మార్గాలను సూచించే ప్రభుత్వ పథకాలు పెరగాలి.
కుల గణనలో అగ్రవర్ణాల స్థితిగతులు ఎలా ఉన్నాయి?
అగ్రవర్ణాలకు చెందిన 18 కులాలు రాష్ట్ర సగటు కంటే అత్యంత మెరుగైన సామాజిక, ఆర్థిక స్థితిలో ఉన్నాయని సర్వే గణాంకాలు వెల్లడించాయి. వీరు భూమి యాజమాన్యం, ఉన్నత విద్య, మరియు ప్రైవేటు రంగ ఉద్యోగాల్లో ప్రాబల్యం కలిగి ఉన్నారు.
భూమి యాజమాన్యం విషయంలో ఎస్టీలకు 58.1 శాతం మందికి భూమి ఉన్నప్పటికీ, అది ఎక్కువగా మెట్ట భూమి కావడంతో ఆదాయం పెరగడం లేదు. అగ్రవర్ణాలకు 33.7 శాతం మందికే భూమి ఉన్నా, పెద్ద కమతాలు వారి వద్దే ఎక్కువగా ఉన్నాయి. 20 ఎకరాల కంటే ఎక్కువ భూమి ఉన్న కుటుంబాల్లో అగ్రవర్ణాల వారు 4.4 శాతం ఉంటే, ఎస్సీలు కేవలం ఒక శాతం మాత్రమే ఉన్నారు. సాగునీటి సౌకర్యం విషయంలోనూ ఎస్సీ, ఎస్టీలు వెనుకబడి ఉన్నారు.
రాష్ట్ర బడ్జెట్లో సంక్షేమ పథకాలకు కేటాయించే నిధుల్లో 30 శాతం నిధులు రాష్ట్ర సగటు కంటే తక్కువ వెనుకబాటుతనం ఉన్న సంపన్న కులాలకే చేరుతున్నాయని నివేదిక సంచలన వ్యాఖ్య చేసింది. రైతు భరోసా వంటి పథకాల్లో భూమి ఎక్కువగా ఉన్న అగ్రవర్ణాలే ఎక్కువ లబ్ధి పొందుతున్నారు. ఈ నిధులు నిజమైన వెనుకబడిన వర్గాలకు అందాలంటే విధివిధానాల్లో మార్పులు రావాలి. ప్రజారోగ్యం కోసం ప్రభుత్వం మెరుగైన ఆరోగ్య Insurance పథకాలను పటిష్టం చేయాల్సిన అవసరం ఉంది.
| కులం / సామాజిక వర్గం | జనాభా సంఖ్య | శాతం |
| మాదిగ (ఎస్సీ) | 36,57,551 | 10.3% |
| షేక్ ముస్లింలు | 27,95,727 | 7.9% |
| ముదిరాజ్ (బీసీ) | 26,39,027 | 7.4% |
| లంబాడ (ఎస్టీ) | 24,04,056 | 6.8% |
| యాదవులు (బీసీ) | 20,18,725 | 5.7% |
| గౌడ (బీసీ) | 16,30,187 | 4.6% |
| రెడ్డి (ఓసీ) | 17,10,244 | 4.8% |
| మాలలు (ఎస్సీ) | 14,71,514 | 4.1% |
ఎస్టీ జనాభాలో ఏ తెగ సంఖ్యాబలం ఎక్కువగా ఉంది?
గిరిజన తెగల్లో 24.04 లక్షల జనాభాతో లంబాడాలు మొదటి స్థానంలో నిలిచారు. గిరిజనులలో వీరు అత్యంత ప్రభావవంతమైన వర్గంగా ఉన్నట్లు సర్వే స్పష్టం చేసింది. అయితే గిరిజన ప్రాంతాల్లో మౌలిక సదుపాయాల లేమి ఇంకా కొనసాగుతోంది. 32.5 శాతం ఎస్టీ కుటుంబాలకు నేటికీ మరుగుదొడ్ల సౌకర్యం లేకపోవడం గమనార్హం.
నో కాస్ట్ (No Caste) అని ఎంతమంది నమోదు చేసుకున్నారు?
రాష్ట్రంలో సుమారు 11.96 లక్షల మంది (3.4%) తమకు ఎటువంటి కులం లేదని (నో కాస్ట్) నమోదు చేసుకున్నారు. కుల రహిత గుర్తింపు కోరుకునే వారి సంఖ్య పట్టణ ప్రాంతాల్లో ఎక్కువగా ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది. ఇది సామాజిక మార్పుకు ఒక సంకేతంగా నిపుణులు భావిస్తున్నారు.
ఏ జిల్లాల్లో బీసీ జనాభా అధికంగా ఉంది?
జగిత్యాల (63.09%), పెద్దపల్లి (62.51%) జిల్లాల్లో బీసీ జనాభా శాతం అత్యధికంగా నమోదైంది. బీసీల శాతం అతి తక్కువగా ఉన్న జిల్లాగా హైదరాబాద్ (29.81%) నిలిచింది. హైదరాబాద్లో ముస్లిం మైనారిటీలు మరియు ఓసీ వర్గాల ప్రాబల్యం ఎక్కువగా ఉండటమే ఇందుకు కారణం.
కుల వృత్తులపై ఆధారపడే వారి శాతం ఎంత తగ్గింది?
సుమారు 69.6 శాతం మంది తమ సంప్రదాయ కుల వృత్తులను వదులుకుని ఇతర రంగాల్లోకి మారారు. కేవలం 30.4 శాతం మంది మాత్రమే ఇంకా కుల వృత్తులపై ఆధారపడుతున్నారు. పట్టణీకరణ మరియు ఆధునిక విద్య వల్ల యువత ఇతర రంగాల వైపు మొగ్గు చూపుతున్నారు. ముఖ్యంగా అగ్రవర్ణాల్లో 85.6 శాతం మంది కుల వృత్తులను వీడారు.
తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం వెల్లడించిన కుల గణన గణాంకాల ప్రకారం, వివిధ సామాజిక వర్గాల్లో అత్యధిక జనాభా కలిగిన ఉపకులాల వివరాలను దిగువ పట్టికలో చూడవచ్చు.
తెలంగాణ కుల గణన: ప్రధాన సామాజిక వర్గాల జనాభా వివరాలు
| సామాజిక వర్గం | జనాభా (శాతం) |
| బీసీ కులాల్లో టాప్ 20 | |
| 1. ముదిరాజ్ | 26,39,027 (7.4%) |
| 2. యాదవ / గొల్ల | 20,18,725 (5.7%) |
| 3. గౌడ | 16,30,187 (4.6%) |
| 4. మున్నూరు కాపు | 11,75,018 (3.9%) |
| 5. పద్మశాలి | 11,82,252 (3.3%) |
| 6. చాకలి | 9,95,972 (2.8%) |
| 7. కురుమ / కురుబ | 7,95,822 (2.2%) |
| 8. వడ్డెర | 6,43,571 (1.8%) |
| 9. అగ్నికుల క్షత్రియ | 5,27,119 (1.5%) |
| 10. నాయి బ్రాహ్మణ | 4,33,785 (1.2%) |
| 11. కుమ్మర | 4,31,363 (1.2%) |
| 12. వడ్రంగి | 4,07,927 (1.1%) |
| 13. విశ్వబ్రాహ్మణ | 3,59,230 (1.0%) |
| 14. దుదేకుల | 2,69,699 (0.8%) |
| 15. పెరిక | 2,30,851 (0.6%) |
| 16. కమ్మరి | 1,65,726 (0.5%) |
| 17. మేదరి | 77,645 (0.2%) |
| 18. గంగిరెద్దుల | 92,430 (0.3%) |
| 19. స్వర్ణకార | 2,48,965 (0.7%) |
| 20. ఉప్పర | 1,24,148 (0.2%) |
| ఓసీ కులాల్లో టాప్ 10 | |
| 1. రెడ్డి | 17,10,244 (4.8%) |
| 2. ముస్లింలు | 6,32,782 (1.8%) |
| 3. వైశ్య / కోమటి | 5,08,813 (1.4%) |
| 4. కమ్మ | 3,67,715 (1.0%) |
| 5. బ్రాహ్మణులు | 3,35,806 (0.9%) |
| 6. వెలమ (ప్రధాన) | 2,42,321 (0.7%) |
| 7. వెలమ (ఇతర) | 1,43,523 (0.4%) |
| 8. క్షత్రియ | 60,471 (0.2%) |
| 9. అయ్యంగార్లు / అయ్యర్ | 52,724 (0.1%) |
| 10. జైనులు | 51,623 (0.1%) |
| ఎస్సీ కులాల్లో టాప్ 10 | |
| 1. మాదిగ | 36,57,551 (10.3%) |
| 2. మాల | 14,71,514 (4.1%) |
| 3. హోలయ / బైంద | 1,90,120 (0.5%) |
| 4. మాల సాలె | 1,70,254 (0.5%) |
| 5. మహర్ | 58,822 (0.2%) |
| 6. మాదాసి | 53,367 (0.2%) |
| 7. మాల దాసరి | 47,690 (0.1%) |
| 8. మాల దాసు | 18,076 (0.1%) |
| 9. మాల మాల | 18,830 (0.1%) |
| 10. జాంబవులు | 19,526 (0.1%) |
| ఎస్టీ కులాల్లో టాప్ 10 | |
| 1. లంబాడీ / సుగాలి | 24,04,056 (6.8%) |
| 2. కోయ | 4,28,142 (1.2%) |
| 3. గోండ్ | 3,81,895 (1.1%) |
| 4. ఎరుకల | 1,84,721 (0.5%) |
| 5. కోలాం | 83,832 (0.2%) |
| 6. చెంచు | 35,683 (0.1%) |
| 7. ప్రధాన్ | 37,900 (0.1%) |
| 8. కొండారెడ్డి | 16,510 (0.05%) |
| 9. నక్కల | 12,519 (0.04%) |
| 10. పర్డాన్ | 27,165 (0.1%) |