హైదరాబాద్ మహానగరం ఇప్పుడు మరింత విస్తరించింది. పెరుగుతున్న జనాభా, పరిపాలన సౌలభ్యం కోసం తెలంగాణ ప్రభుత్వం చారిత్రాత్మక నిర్ణయం తీసుకుంది. పాత జీహెచ్ఎంసీని (GHMC) పునర్విభజిస్తూ, మొత్తం మూడు మున్సిపల్ కార్పొరేషన్లను ఏర్పాటు చేస్తూ జీవో నంబర్ 55 విడుదల చేసింది.
హైదరాబాద్ చుట్టూ ఉన్న 158 కి.మీ. ఔటర్ రింగ్ రోడ్డు (ORR) లోపల ఉన్న ప్రాంతాన్ని ‘కోర్ అర్బన్ రీజియన్’ (TCUR) గా మారుస్తూ ప్రభుత్వం ఈ మార్పులు చేసింది. ఈ నిర్ణయం వల్ల నగర పాలన ఎలా మారబోతోంది? ఏయే ప్రాంతాలు ఏ కార్పొరేషన్ కిందికి వస్తాయి? అధికారుల నియామకం ఎలా జరిగింది? వంటి పూర్తి వివరాలు ఈ గైడ్లో చూద్దాం.
క్విక్ గ్లాన్స్: హైదరాబాద్ విభజన వివరాలు
| అంశం | వివరాలు |
| కొత్త కార్పొరేషన్లు | హైదరాబాద్, సైబరాబాద్, మల్కాజిగిరి |
| మొత్తం విస్తీర్ణం | 2,053 చదరపు కిలోమీటర్లు |
| మొత్తం జనాభా | సుమారు 1.40 కోట్లు (అంచనా) |
| మొత్తం డివిజన్లు | 300 |
| స్పెషల్ ఆఫీసర్ | జయేష్ రంజన్, IAS |
| అమల్లోకి వచ్చిన తేదీ | ఫిబ్రవరి 11, 2026 (జీవో జారీ ద్వారా) |
మూడు కార్పొరేషన్లు – జోన్ల వారీగా విభజన
పరిపాలనను ప్రజలకు చేరువ చేసేందుకు 300 డివిజన్లను మూడు కార్పొరేషన్లుగా విభజించారు. వాటి పరిధి ఇలా ఉంది:
1. హైదరాబాద్ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ (పాత జీహెచ్ఎంసీ)
ఇది ప్రధాన నగర ప్రాంతాన్ని కవర్ చేస్తుంది. సుమారు 70 లక్షల జనాభాతో, 684 చ.కి.మీ విస్తీర్ణంలో ఉంటుంది.
- జోన్లు (6): చార్మినార్, ఖైరతాబాద్, సికింద్రాబాద్, శంషాబాద్, రాజేంద్రనగర్, గోల్కొండ.
- నిర్మాణం: 30 సర్కిళ్లు, 150 డివిజన్లు.
- కమిషనర్: ఆర్వీ కర్ణన్, IAS.
2. సైబరాబాద్ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్
ఐటీ మరియు పశ్చిమ హైదరాబాద్ ప్రాంతాలను కలుపుతూ 613 చ.కి.మీ విస్తీర్ణంతో ఇది ఏర్పడింది.
- జోన్లు (3): కూకట్పల్లి, శేరిలింగంపల్లి, కుత్బుల్లాపూర్.
- నిర్మాణం: 16 సర్కిళ్లు, 76 డివిజన్లు.
- కమిషనర్: జి. సృజన, IAS.
3. మల్కాజిగిరి మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ (MMC)
నగర తూర్పు మరియు ఉత్తర ప్రాంతాలను కలుపుతూ 654 చ.కి.మీ విస్తీర్ణంతో ఇది ఏర్పాటైంది.
- జోన్లు (3): మల్కాజిగిరి, ఎల్బీనగర్, ఉప్పల్.
- నిర్మాణం: 14 సర్కిళ్లు, 74 డివిజన్లు.
- కమిషనర్: టి. వినయ్ కృష్ణారెడ్డి, IAS.
చారిత్రాత్మక మార్పులు: 19 ఏళ్లలో మూడుసార్లు
హైదరాబాద్ నగర పాలన 2007 నుండి ఇప్పటివరకు మూడు ప్రధాన దశలను చూసింది:
- 2007: ఎంసీహెచ్ (MCH) మరియు 12 శివారు మున్సిపాలిటీలు కలిసి జీహెచ్ఎంసీగా (650 చ.కి.మీ) మారాయి.
- 2025 నవంబర్: 20 మున్సిపాలిటీలు, 7 కార్పొరేషన్లను విలీనం చేస్తూ మెగా సిటీగా (2,053 చ.కి.మీ) విస్తరించింది.
- 2026 ఫిబ్రవరి: మెగా సిటీని మూడు కార్పొరేషన్లుగా (హైదరాబాద్, సైబరాబాద్, మల్కాజిగిరి) విభజించారు.
స్పెషల్ ఆఫీసర్ పాలన అంటే ఏమిటి?
ప్రస్తుతం మేయర్, కార్పొరేటర్ల పదవీకాలం ముగియడంతో ప్రభుత్వం స్పెషల్ ఆఫీసర్ (ప్రత్యేక అధికారి) పాలనను ప్రవేశపెట్టింది.
- అధికారి: సీనియర్ ఐఏఎస్ జయేష్ రంజన్.
- బాధ్యతలు: కొత్తగా ఎన్నికలు జరిగి పాలకవర్గం వచ్చే వరకు మేయర్, కౌన్సిల్ నిర్ణయాలన్నీ ఈయనే తీసుకుంటారు.
- నేపథ్యం: గతంలో 2008-2009 మధ్య ఎస్పీ సింగ్ స్పెషల్ ఆఫీసర్గా వ్యవహరించారు. మళ్లీ 17 ఏళ్ల తర్వాత అటువంటి పరిస్థితి వచ్చింది.
ప్రజలకు కలిగే ప్రయోజనాలు ఏమిటి?
- త్వరితగతిన పనులు: కార్పొరేషన్ చిన్నదిగా ఉండటం వల్ల ఫిర్యాదుల పరిష్కారం వేగంగా జరుగుతుంది.
- నిధుల కేటాయింపు: ప్రతి ప్రాంతానికి ప్రత్యేక బడ్జెట్ మరియు ప్రణాళికలు ఉంటాయి.
- మెరుగైన మౌలిక సదుపాయాలు: రోడ్లు, డ్రైనేజీ మరియు తాగునీటి సమస్యలపై కమిషనర్లు నేరుగా పర్యవేక్షణ చేయవచ్చు.
- అందుబాటులో అధికారులు: ముగ్గురు కమిషనర్లు ఉండటం వల్ల పరిపాలన ప్రజలకు మరింత చేరువవుతుంది.
సామాన్యులకు కలిగే ఇబ్బందులు & పరిష్కారాలు
కొత్త వ్యవస్థ అమల్లోకి వచ్చినప్పుడు కొన్ని గందరగోళాలు ఉండవచ్చు:
- సర్టిఫికెట్ల జారీ: డెత్/బర్త్ సర్టిఫికెట్ల కోసం పాత పోర్టల్స్ పని చేయకపోతే, మీ కొత్త కార్పొరేషన్ పరిధిలోని ‘మీసేవ’ (Meeseva) కేంద్రాలను సంప్రదించాలి.
- పన్నుల చెల్లింపు: ప్రాపర్టీ ట్యాక్స్ చెల్లించేటప్పుడు కొత్త సర్కిల్ నంబర్లను అప్డేట్ చేసుకోవాల్సి ఉంటుంది.
- ఫిర్యాదులు: పాత GHMC యాప్ కాకుండా, త్వరలో రాబోయే కొత్త కార్పొరేషన్ల యాప్స్ లేదా హెల్ప్లైన్లను గమనిస్తూ ఉండండి.
క్విక్ సమ్మరీ
తెలంగాణ ప్రభుత్వం హైదరాబాద్ను మూడు మున్సిపల్ కార్పొరేషన్లుగా (హైదరాబాద్, సైబరాబాద్, మల్కాజిగిరి) విభజించింది. 2,053 చ.కి.మీ విస్తీర్ణంలోని మెగా సిటీని పరిపాలనా సౌలభ్యం కోసం 300 డివిజన్లుగా మార్చారు. ప్రస్తుతం ఎన్నికలు జరిగే వరకు జయేష్ రంజన్ స్పెషల్ ఆఫీసర్గా, ముగ్గురు ఐఏఎస్ అధికారులు కమిషనర్లుగా బాధ్యతలు నిర్వహిస్తారు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)
1. కొత్త కార్పొరేషన్ల వల్ల నా ఆధార్ కార్డు అడ్రస్ మార్చాలా?
అవసరం లేదు. కార్పొరేషన్ విభజన అనేది పరిపాలన కోసం మాత్రమే. మీ ప్రాంతం పేరు లేదా పిన్ కోడ్ మారదు.
WhatsApp Channel
2. ఇప్పుడు మేయర్ ఎవరు ఉంటారు?
ప్రస్తుతానికి పాలకవర్గం లేదు. స్పెషల్ ఆఫీసర్ (జయేష్ రంజన్) మేయర్ హోదాలో నిర్ణయాలు తీసుకుంటారు.
3. సైబరాబాద్ కార్పొరేషన్ పరిధిలోకి ఏ ప్రాంతాలు వస్తాయి?
కూకట్పల్లి, శేరిలింగంపల్లి, కుత్బుల్లాపూర్ జోన్ల పరిధిలోని ప్రాంతాలన్నీ సైబరాబాద్ కిందికి వస్తాయి.
4. ఆస్తి పన్ను (Property Tax) పెరుగుతుందా?
విభజన వల్ల పన్నులు పెరగవు, కానీ పన్నులు వసూలు చేసే అథారిటీ పేరు మారుతుంది.
5. కొత్తగా విలీనమైన మున్సిపాలిటీల పరిస్థితి ఏంటి?
ఔటర్ రింగ్ రోడ్డు లోపల ఉన్న 27 మున్సిపల్ సంస్థలు ఇప్పుడు ఈ మూడు కార్పొరేషన్లలో కలిసిపోయాయి.
అధికారిక సమాచారం & ఉపయోగకర లింక్స్
- తెలంగాణ మున్సిపల్ శాఖ: onlinepaisa.telangana.gov.in
- జీహెచ్ఎంసీ పోర్టల్: ghmc.gov.in
గమనిక: ఈ సమాచారం ఫిబ్రవరి 12, 2026 నాటి ప్రభుత్వ ఉత్తర్వుల (GO 55) ఆధారంగా రూపొందించబడింది. అధికారిక మార్పుల కోసం ఎప్పటికప్పుడు ప్రభుత్వ వెబ్సైట్లను సందర్శించగలరు.
