గ్రేటర్ హైదరాబాద్ మూడు మున్సిపల్ కార్పొరేషన్లుగా విభజన
హైదరాబాద్ మహానగర పాలనలో చారిత్రాత్మక మార్పుకు రంగం సిద్ధమైంది. అపరిమితంగా విస్తరించిన నగరాన్ని సమర్థవంతంగా నిర్వహించేందుకు వీలుగా జీహెచ్ఎంసీని మూడు మున్సిపల్ కార్పొరేషన్లుగా విభజించాలని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. ఈ నిర్ణయం వల్ల నగరవాసులకు పౌర సేవలు మరింత చేరువ కావడమే కాకుండా మౌలిక సదుపాయాల కల్పనలో వేగం పెరగనుంది.
అసెంబ్లీ వేదికగా అధికారిక ప్రకటన
మహానగర విభజనపై ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి అసెంబ్లీ సాక్షిగా కీలక ప్రకటన చేసే అవకాశం ఉంది. ప్రస్తుతం కొనసాగుతున్న సమావేశాల్లోనే దీనిపై స్పష్టత రానుంది. ప్రస్తుత జీహెచ్ఎంసీ పాలక మండలి గడువు ఫిబ్రవరి 10తో ముగియనుంది. అందువల్ల ఆ గడువు ముగిసిన వెంటనే కొత్త కార్పొరేషన్ల ఏర్పాటు ప్రక్రియను అధికారికంగా ప్రారంభించాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.
మూడు మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ల రూపురేఖలు
ప్రభుత్వ ప్రణాళిక ప్రకారం గ్రేటర్ హైదరాబాద్, గ్రేటర్ సైబరాబాద్, గ్రేటర్ మల్కాజిగిరి పేరిట మూడు కార్పొరేషన్లు ఉనికిలోకి రానున్నాయి. సుమారు 2,053 చదరపు కిలోమీటర్ల మేర విస్తరించిన నగర పరిధిని ఈ మూడు సంస్థలుగా వర్గీకరిస్తారు. కాబట్టి పరిపాలన వికేంద్రీకరణ జరిగి ప్రతి ప్రాంతంపై ప్రత్యేక దృష్టి సారించే వీలు కలుగుతుంది.
గ్రేటర్ హైదరాబాద్ విస్తరణ మరియు జోన్లు
ప్రధాన గ్రేటర్ హైదరాబాద్ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ 150 వార్డులతో కొనసాగనుంది. దీనిని శంషాబాద్ వరకు విస్తరించేలా పునర్విభజన కసరత్తు జరుగుతోంది. ఖైరతాబాద్, గోల్కొండ, చార్మినార్, సికింద్రాబాద్, శంషాబాద్, రాజేంద్రనగర్ వంటి ఆరు జోన్లు దీని పరిధిలోకి వస్తాయి. దాంతో పాత నగరం మరియు కోర్ అర్బన్ ప్రాంతాల అభివృద్ధికి ప్రత్యేక నిధులు కేటాయించే అవకాశం ఉంటుంది.
గ్రేటర్ సైబరాబాద్ మరియు మల్కాజిగిరి ఏర్పాటు
ఐటీ కారిడార్ కేంద్రీకృతమై ఉన్న శేరిలింగంపల్లి, కుత్బుల్లాపూర్, కూకట్పల్లి జోన్లను కలిపి గ్రేటర్ సైబరాబాద్గా మారుస్తారు. ఇది సుమారు 76 వార్డులతో కూడి ఉంటుంది. మరోవైపు మల్కాజిగిరి, ఉప్పల్, ఎల్బీనగర్ జోన్లలోని 74 వార్డులతో గ్రేటర్ మల్కాజిగిరి కార్పొరేషన్ ఏర్పడనుంది. తద్వారా శివారు ప్రాంతాల్లో పెండింగ్లో ఉన్న డ్రైనేజీ మరియు రోడ్ల సమస్యలకు శాశ్వత పరిష్కారం దొరికే ఛాన్స్ ఉంది.
కొత్త కార్పొరేషన్లకు కమిషనర్లు వీరేనా
కొత్తగా ఏర్పడే సంస్థలకు కమిషనర్ల నియామకంపై ఇప్పటికే కసరత్తు పూర్తయినట్లు తెలుస్తోంది. ప్రస్తుతం జీహెచ్ఎంసీలో అదనపు కమిషనర్లుగా ఉన్న జి.సృజన, వినయ్ కృష్ణారెడ్డిలకు పదోన్నతి కల్పించనున్నారు. సృజనను గ్రేటర్ సైబరాబాద్కు, వినయ్ కృష్ణారెడ్డిని గ్రేటర్ మల్కాజిగిరికి కమిషనర్లుగా నియమించే అవకాశం ఉంది. అయితే ప్రధాన జీహెచ్ఎంసీకి ప్రస్తుత కమిషనర్ ఆర్వీ కర్ణన్ కొనసాగవచ్చు.
జోనల్ కమిషనర్ల బాధ్యతల్లో మార్పులు
ప్రస్తుతం అదనపు కమిషనర్లుగా ఉన్న వారు ఇప్పటికే ఆయా జోన్ల కార్యకలాపాలను పర్యవేక్షిస్తున్నారు. జోనల్ కమిషనర్లకు మరియు ప్రధాన కార్యాలయానికి మధ్య సమన్వయకర్తలుగా వీరు వ్యవహరిస్తున్నారు. దీనితో పాటు కొత్త కార్పొరేషన్లు ఏర్పడితే వీరికి పూర్తిస్థాయి నిర్ణయాధికారాలు లభిస్తాయి. ఇది ఫైళ్ల క్లియరెన్స్లో జాప్యాన్ని గణనీయంగా తగ్గిస్తుంది.
నిధుల మళ్లింపు మరియు స్థానిక అభివృద్ధి
విభజన తర్వాత ప్రతి కార్పొరేషన్కు సొంత బడ్జెట్ మరియు ఆదాయ వనరులు ఉంటాయి. సైబరాబాద్ వంటి ఆదాయం ఎక్కువగా వచ్చే ప్రాంతాల్లో ఆ నిధులను అక్కడే ఖర్చు చేసే వెసులుబాటు కలుగుతుంది. అంతేకాక మల్కాజిగిరి వంటి నివాస ప్రాంతాల్లో మౌలిక వసతుల మెరుగుదలకు ప్రత్యేక నిధులు మంజూరు చేసే వీలుంటుంది. ఇది నగర సమతుల్య అభివృద్ధికి తోడ్పడుతుంది.
ఫిబ్రవరి 10 తర్వాతే అసలైన మార్పు
పాలక మండలి గడువు ముగియగానే ప్రత్యేక అధికారుల పాలన వచ్చే అవకాశం ఉంది. ఆ సమయంలోనే మూడు కార్పొరేషన్ల విభజన ప్రక్రియను వేగంగా పూర్తి చేస్తారు. మరోవైపు వార్డుల పునర్విభజన మరియు ఓటర్ల జాబితా తయారీ వంటి సాంకేతిక అంశాలపై ప్రభుత్వం దృష్టి సారించింది. ప్రజలకు ఎటువంటి ఇబ్బంది కలగకుండా ఈ పరివర్తన జరగాలని ప్రభుత్వం కోరుకుంటోంది.
పౌర సేవల సరళీకరణ లక్ష్యంగా అడుగులు
జనన మరణ ధృవీకరణ పత్రాల నుంచి భవన నిర్మాణ అనుమతుల వరకు ప్రతి పనికీ ప్రజలు లోయర్ ట్యాంక్ బండ్ లోని ప్రధాన కార్యాలయానికి రావాల్సిన అవసరం ఉండదు. కొత్త కార్పొరేషన్ల ఏర్పాటుతో స్థానిక కార్యాలయాలకే అత్యధిక అధికారాలు లభిస్తాయి. ముఖ్యంగా పారిశుద్ధ్యం మరియు వీధి దీపాల వంటి సమస్యలపై తక్షణ స్పందన ఉండేలా యంత్రాంగం సిద్ధమవుతోంది.
భవిష్యత్ నగరాభివృద్ధిపై అంచనాలు
హైదరాబాద్ గ్లోబల్ సిటీగా ఎదుగుతున్న తరుణంలో ఈ విభజన అనివార్యమని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. పెరుగుతున్న జనాభా అవసరాలకు అనుగుణంగా పాలనను వికేంద్రీకరించడం మంచి ఫలితాలను ఇస్తుంది. చివరగా ఈ కొత్త మున్సిపల్ వ్యవస్థల వల్ల హైదరాబాద్ నగర రూపురేఖలు మారి, పౌర జీవన ప్రమాణాలు మెరుగుపడతాయని ప్రభుత్వం ఆశిస్తోంది. వచ్చే ఫిబ్రవరి నెలకు ఈ ప్రక్రియ ఒక కొలిక్కి రానుంది.
మున్సిపల్ విభజన నేపథ్యం మరియు ప్రభావం
హైదరాబాద్ నగరం గత దశాబ్ద కాలంలో భౌగోళికంగా మరియు జనాభా పరంగా ఊహించని రీతిలో పెరిగింది. 2011 నాటి జనాభా లెక్కల ప్రకారం ఉన్న వార్డుల సంఖ్య ఇప్పుడు సరిపోవడం లేదు. ఒక్కో కార్పొరేటర్ పరిధిలో జనాభా లక్షల్లో ఉండటంతో సమస్యల పరిష్కారంలో జాప్యం జరుగుతోంది. ఇప్పుడు ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించిన మూడు కార్పొరేషన్ల విధానం వల్ల పాలన ప్రజల ముంగిటకే వచ్చే అవకాశం ఉంది.
గ్రేటర్ సైబరాబాద్ ఏర్పాటు వల్ల ఐటీ కంపెనీల అవసరాలకు అనుగుణంగా ప్రపంచ స్థాయి మౌలిక సదుపాయాలను వేగంగా నిర్మించవచ్చు. అలాగే గ్రేటర్ మల్కాజిగిరి ద్వారా మధ్యతరగతి ప్రజలు నివసించే కాలనీల సమస్యలపై ప్రత్యేక దృష్టి సారించవచ్చు. వికేంద్రీకరణ అనేది కేవలం రాజకీయ నిర్ణయం మాత్రమే కాదు, అది ఒక మెరుగైన జీవన ప్రమాణాల కల్పన కోసం చేసే ప్రయత్నం. ఫిబ్రవరి తర్వాత హైదరాబాద్ ఒక సరికొత్త పాలనా వ్యవస్థలో అడుగుపెట్టనుంది.
Links. https://www.ghmc.gov.in/