గ్రేటర్ హైదరాబాద్ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ (GHMC) పాలనా విభాగంలో కీలక మార్పులు చోటుచేసుకున్నాయి. నగరవ్యాప్తంగా ఉన్న 60 సర్కిళ్లకు కొత్త డిప్యూటీ కమిషనర్లను నియమిస్తూ శనివారం ఉత్తర్వులు వెలువడ్డాయి. పెరిగిన జనాభా మరియు విస్తీర్ణానికి అనుగుణంగా ప్రజలకు మెరుగైన సేవలు అందించడమే లక్ష్యంగా ఈ నియామకాలు జరిగాయి.
డిప్యూటీ కమిషనర్ల నియామకానికి ఉత్తర్వులు
జీహెచ్ఎంసీ కమిషనర్ ఆర్వీ కర్ణన్ శనివారం ఈ మేరకు అధికారిక ఆదేశాలు జారీ చేశారు. నూతనంగా బాధ్యతలు చేపట్టిన అధికారులు శనివారమే తమ సర్కిళ్లలో విధుల్లో చేరారు. పాత సర్కిళ్లలో కొందరిని కొనసాగించగా, కొత్తగా ఏర్పడిన సర్కిళ్లకు నూతన అధికారులను కేటాయించారు. అందువల్ల నగర పాలనలో వేగం పెరుగుతుందని అధికారులు భావిస్తున్నారు.
గతంలో జీహెచ్ఎంసీ పరిధిలో కేవలం 30 సర్కిళ్లు, 6 జోన్లు మాత్రమే ఉండేవి. ప్రస్తుతం వీటిని 60 సర్కిళ్లు మరియు 12 జోన్లుగా ప్రభుత్వం పునర్వ్యవస్థీకరించింది. దీనితో పాటు నగర జనాభా 1.34 కోట్లకు చేరడంతో పాలనా సౌలభ్యం కోసం ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నారు. దేశంలోనే అతిపెద్ద మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ గా అవతరించిన జీహెచ్ఎంసీకి ఇది కీలక మలుపు.
క్షేత్రస్థాయిలో జోనల్ కమిషనర్ల తనిఖీలు
బాధ్యతలు చేపట్టిన మరుసటి రోజే జోనల్ కమిషనర్లు క్షేత్రస్థాయిలోకి దిగి పనులను పర్యవేక్షించారు. శనివారం ఉదయం నుంచే నగరంలోని వివిధ ప్రాంతాల్లో పారిశుధ్యం మరియు అభివృద్ధి పనులను పరిశీలించారు. చార్మినార్ జోనల్ కమిషనర్ శ్రీనివాస్ రెడ్డి ముసారాంబాగ్ బ్రిడ్జి పనుల ప్రగతిని సమీక్షించారు. మరోవైపు సికింద్రాబాద్ జోనల్ కమిషనర్ రవి కిరణ్ కొత్త సర్కిల్ కార్యాలయ భవనాలను తనిఖీ చేశారు.
ఉప్పల్ ప్రాంతంలో జోనల్ కమిషనర్ రాధిక గుప్తా పారిశుధ్య పనులపై అధికారులకు కీలక సూచనలు చేశారు. మల్కాజిగిరి మరియు గోల్కొండ జోనల్ కమిషనర్లు కూడా తమ పరిధిలోని శానిటేషన్ పనులను స్వయంగా పర్యవేక్షించారు. అదేవిధంగా అదనపు కమిషనర్ రఘు ప్రసాద్ క్షేత్రస్థాయిలో సిబ్బంది పనితీరును పరిశీలిస్తూ పారిశుధ్యంపై ప్రత్యేక శ్రద్ధ పెట్టారు.
పాలనా సంస్కరణల దిశగా అడుగులు
నగర విస్తీర్ణం 650 చదరపు కిలోమీటర్ల నుండి 2,053 చదరపు కిలోమీటర్లకు భారీగా పెరిగింది. ఈ విస్తరణకు తగ్గట్లుగా సిబ్బంది నియామకం ప్రక్రియను వేగవంతం చేశారు. ముఖ్యంగా విభాగాల వారీగా సమీక్షలు నిర్వహిస్తూ పాలనను ప్రజలకు చేరువ చేస్తున్నారు. ఈ వారంలో అన్ని విభాగాల అధికారుల నియామకం పూర్తవుతుందని సమాచారం.
కొత్తగా ఏర్పడిన సర్కిళ్లలో కార్యాలయాల ఏర్పాటు మరియు మౌలిక వసతుల కల్పనపై దృష్టి సారించారు. ఈ కారణంగా ఫిర్యాదుల పరిష్కారంలో జాప్యం తగ్గుతుందని నగరవాసులు ఆశిస్తున్నారు. పారిశుధ్య కార్మికుల నుంచి ఉన్నతాధికారుల వరకు అందరూ క్షేత్రస్థాయిలో అందుబాటులో ఉండేలా చర్యలు తీసుకుంటున్నారు.
భవిష్యత్ అంచనాలు మరియు ప్రభావం
ఈ నూతన నియామకాలు భవిష్యత్తులో నగర రూపురేఖలను మార్చే అవకాశం ఉంది. పాలనా వికేంద్రీకరణ వల్ల ప్రతి సర్కిల్ లోని సమస్యలను త్వరగా గుర్తించి పరిష్కరించవచ్చు. తద్వారా భవిష్యత్తులో హైదరాబాద్ ఒక స్మార్ట్ సిటీగా ఎదిగేందుకు ఈ సంస్కరణలు పునాది కానున్నాయి.
జోనల్ స్థాయిలో అధికారుల పర్యవేక్షణ పెరగడం వల్ల అభివృద్ధి పనుల్లో జాప్యం తగ్గుతుందని అంచనా వేస్తున్నారు. చివరగా ప్రజలకు మున్సిపల్ సేవలు మరింత పారదర్శకంగా మరియు వేగంగా అందే అవకాశం ఉంది. రాబోయే రోజుల్లో అన్ని విభాగాల సమన్వయంతో జీహెచ్ఎంసీ మరింత సమర్థవంతంగా పనిచేయనుంది.
WhatsApp Channel
నేపథ్యం మరియు అమలు తీరు
హైదరాబాద్ మహానగరం శరవేగంగా విస్తరిస్తోంది. చుట్టుపక్కల ఉన్న మున్సిపాలిటీల విలీనం తర్వాత జీహెచ్ఎంసీ పరిధి భారీగా పెరిగింది. పాత పద్ధతులతో ఇంత పెద్ద నగరాన్ని పాలించడం కష్టమని గుర్తించిన ప్రభుత్వం, సర్కిళ్ల సంఖ్యను రెట్టింపు చేసింది. దీనివల్ల ప్రతి అధికారికి కేటాయించిన పనిభారం తగ్గుతుంది.
ప్రస్తుతం అమలు చేస్తున్న ఈ కొత్త విధానం వల్ల స్థానిక సమస్యలపై త్వరగా స్పందించే వీలుంటుంది. ఉదాహరణకు, పారిశుధ్యం లేదా వీధి దీపాల సమస్య వస్తే ఇప్పుడు డిప్యూటీ కమిషనర్ నేరుగా పర్యవేక్షించే అవకాశం ఉంది. ఈ సంస్కరణల వల్ల అట్టడుగు స్థాయి వరకు పాలన చేరువవుతుంది.
జీహెచ్ఎంసీ (GHMC) చరిత్రలో ఒక భారీ మార్పు నమోదైంది. తెలంగాణ ప్రభుత్వం జారీ చేసిన G.O.Ms.No.292 (డిసెంబర్ 24, 2025) ప్రకారం, గ్రేటర్ హైదరాబాద్ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ పరిధిని అధికారికంగా విస్తరిస్తూ, పాలనా యంత్రాంగాన్ని వికేంద్రీకరించారు. దీనివల్ల 1.34 కోట్లకు పైగా ఉన్న నగర జనాభాకు మున్సిపల్ సేవలు మరింత చేరువ కానున్నాయి.
ఈ సంస్కరణల్లో భాగంగా 6 జోన్లు, 30 సర్కిళ్లుగా ఉన్న వ్యవస్థను 12 జోన్లు, 60 సర్కిళ్లుగా విస్తరించారు. అలాగే వార్డుల సంఖ్యను కూడా 150 నుండి 300కు రెట్టింపు చేశారు.
జీహెచ్ఎంసీ నూతన స్వరూపం – 2025
| అంశం | పాత వ్యవస్థ | నూతన వ్యవస్థ (2025) |
| జోన్ల సంఖ్య | 6 | 12 |
| సర్కిళ్ల సంఖ్య | 30 | 60 |
| వార్డుల సంఖ్య | 150 | 300 |
| విస్తీర్ణం | 650 చ.కి.మీ. | సుమారు 2,053 చ.కి.మీ. |
12 జోన్ల వారీగా ఆయా సర్కిళ్లు మరియు బాధ్యతలు చేపట్టిన ప్రధాన అధికారుల జాబితా కింద ఇవ్వబడింది:
జీహెచ్ఎంసీ 12 జోన్లు – 60 సర్కిళ్ల వివరాలు
| జోన్ పేరు (12) | జోనల్ కమిషనర్ (ZC) | సర్కిళ్ల జాబితా (60 సర్కిళ్లు) |
| 1. మల్కాజిగిరి | సంచిత్ గంగ్వార్, IAS | కీసర, అల్వాల్, బోయిన్పల్లి, మౌలాలి, మల్కాజిగిరి |
| 2. ఉప్పల్ | రాధిక గుప్తా, IAS | ఘట్కేసర్, కప్రా, నాచారం, ఉప్పల్, బోడుప్పల్ |
| 3. ఎల్బీ నగర్ | హేమంత కేశవ్ పాటిల్, IAS | నాగోల్, సరూర్ నగర్, ఎల్బీ నగర్, హయత్ నగర్ |
| 4. శంషాబాద్ | కె. చంద్రకల, IAS | ఆదిబట్ల, బడంగ్పేట్, జల్పల్లి, శంషాబాద్ |
| 5. రాజేంద్రనగర్ | అనురాగ్ జయంతి, IAS | రాజేంద్రనగర్, అత్తాపూర్, బహదూర్పురా, ఫలక్నుమా, చంద్రాయణగుట్ట, జంగమ్మెట్ |
| 6. చార్మినార్ | ఎస్. శ్రీనివాస్ రెడ్డి | సంతోష్ నగర్, యాకుత్పురా, మలక్పేట్, చార్మినార్, మూసారాంబాగ్ |
| 7. గోల్కొండ | జి. ముకుంద రెడ్డి | గోషామహల్, కార్వాన్, గోల్కొండ, మెహిదీపట్నం, మాసాబ్ ట్యాంక్ |
| 8. ఖైరతాబాద్ | ప్రియాంక అలా, IAS | ఖైరతాబాద్, జూబ్లీహిల్స్, బోరబండ, యూసుఫ్గూడ, అమీర్పేట్ |
| 9. సికింద్రాబాద్ | ఎన్. రవి కిరణ్ | కావడిగూడ, ముషీరాబాద్, అంబర్పేట్, తార్నాక, మెట్టుగూడ |
| 10. శేరిలింగంపల్లి | బి. హేమంత్ సహదేవ్రావు, IAS | నార్సింగి, పటాన్చెరు, అమీన్పూర్, మియాపూర్, శేరిలింగంపల్లి |
| 11. కూకట్పల్లి | అపూర్వ్ చౌహాన్, IAS | మాదాపూర్, ఆల్విన్ కాలనీ, కూకట్పల్లి, మూసాపేట్ |
| 12. కుత్బుల్లాపూర్ | సందీప్ కుమార్ ఝా, IAS | చింతల్, జీడిమెట్ల, కొంపల్లి, గాజులరామారం, నిజాంపేట్, దుండిగల్, మేడ్చల్ |
ప్రజలకు కలిగే ప్రయోజనం
- సమయ పాలన: మున్సిపల్ కార్యాలయాలు ప్రజలకు మరింత దగ్గరవ్వడం వల్ల ఫిర్యాదుల పరిష్కారంలో వేగం పెరుగుతుంది.
- పారిశుద్ధ్యం: సర్కిళ్ల సంఖ్య పెరగడం వల్ల చెత్త సేకరణ మరియు వీధి దీపాల వంటి మౌలిక వసతుల పర్యవేక్షణ సులభతరం అవుతుంది.
- విస్తరణ ప్రాంతాల్లో అభివృద్ధి: కొత్తగా విలీనమైన 27 మున్సిపాలిటీలు/కార్పొరేషన్లలో (ఉదా: బోడుప్పల్, జవహర్ నగర్, బండ్లగూడ జాగీర్) పక్కా ప్రణాళికతో రోడ్లు, డ్రైనేజీ వ్యవస్థలను నిర్మించే అవకాశం ఉంటుంది.