సాదాబైనామా భూములు క్రమబద్ధీకరణకు అఫిడవిట్ అడ్డంకులు
తెలంగాణలో లక్షలాది మంది సామాన్య రైతులు ఎదురుచూస్తున్న సాదాబైనామాల క్రమబద్ధీకరణ ప్రక్రియ ప్రస్తుతం క్లిష్టతరంగా మారింది. దశాబ్దాల క్రితం నమ్మకంతో తెల్లకాగితాలపై రాసుకుని కొనుగోలు చేసిన భూములకు పట్టా వస్తుందని ఆశించిన సాగుదారులకు సర్కారు నిబంధనలు అడ్డంకిగా మారాయి. క్షేత్రస్థాయిలో భూ యజమానుల ఆచూకీ లేకపోవడం మరియు సాంకేతిక లోపాలు ఈ మొత్తం ప్రక్రియను నీరుగార్చుతున్నాయి. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం సాదాబైనామాల క్రమబద్ధీకరణకు అవకాశం కల్పించినా ఆచరణలో అనేక ఇబ్బందులు ఎదురవుతున్నాయి. ముఖ్యంగా భూమి అమ్మిన వ్యక్తి లేదా వారి వారసులు తప్పనిసరిగా అఫిడవిట్ ఇవ్వాలనే నిబంధన రైతులకు శాపంగా మారింది. దశాబ్దాల కిందట భూమి అమ్మిన వారు ఇప్పుడు ఆచూకీలో లేకపోవడం లేదా వారు మరణించడం వంటి కారణాలతో రైతులు ఇబ్బందులు పడుతున్నారు.
అందువల్ల భూ యజమానుల వారసులు ఇప్పుడు అఫిడవిట్ ఇచ్చేందుకు నిరాకరిస్తున్నారు. ఒకప్పుడు వేలల్లో ఉన్న భూమి ధరలు ఇప్పుడు లక్షలు మరియు కోట్లకు చేరడంతో వారిలో స్వార్థం పెరుగుతోంది. అదనపు డబ్బులు ఇస్తేనే సంతకాలు చేస్తామని కొందరు పట్టుబడుతుండటంతో కొనుగోలుదారులు దిక్కుతోచని స్థితిలో ఉన్నారు.
భూభారతి పోర్టల్ లో సాంకేతిక చిక్కులు
రెవెన్యూ రికార్డుల ఆధునీకరణ కోసం తెచ్చిన భూభారతి పోర్టల్ లో వివరాలు సరిపోలకపోవడం మరో పెద్ద సమస్యగా మారింది. సాదాబైనామాలో ఉన్న సర్వే నంబర్లు మరియు పోర్టల్ లో ఉన్న నంబర్ల మధ్య తేడాలు ఉండటంతో దరఖాస్తులు తిరస్కరణకు గురవుతున్నాయి. తద్వారా వేల సంఖ్యలో అప్లికేషన్లు తహసీల్దార్ కార్యాలయాల్లోనే ఆగిపోతున్నాయి.
దీనితో పాటు ఆధార్ నంబర్లు తప్పుగా నమోదు కావడం మరియు ఒకే సర్వే నంబర్ లో పలువురు కొనుగోలుదారులు ఉండటం కూడా సమస్యను జటిలం చేస్తోంది. ఈ కారణంగా రెవెన్యూ అధికారులు నిబంధనల సాకుతో దరఖాస్తులను తిరస్కరిస్తున్నారు. ఫలితంగా రైతులు ఏళ్ల తరబడి సాగు చేసుకుంటున్నా వారి పేరిట హక్కు పత్రాలు అందడం లేదు.
మున్సిపల్ పరిధిలో ఆశలు గల్లంతు
మున్సిపాలిటీలు మరియు కార్పొరేషన్ల పరిధిలో ఉన్న సాదాబైనామా భూములకు క్రమబద్ధీకరణ అవకాశం లేకపోవడం గమనార్హం. మంచిర్యాల వంటి ప్రాంతాల్లో వందలాది దరఖాస్తులు కేవలం ఈ నిబంధన వల్లే తిరస్కరణకు గురయ్యాయి. పట్టణీకరణ పెరిగిన ప్రాంతాల్లో వ్యవసాయ భూములు ప్లాట్లుగా మారడం వల్ల ఈ సమస్య మరింత తీవ్రమైంది.
అంతేకాక ప్రభుత్వ భూములు మరియు అసైన్డ్ భూములకు సంబంధించిన సాదాబైనామాలను సైతం అధికారులు పరిగణనలోకి తీసుకోవడం లేదు. దీంతో సామాన్య మధ్యతరగతి ప్రజలు తాము కష్టపడి కొనుక్కున్న భూములపై హక్కులు కోల్పోయే ప్రమాదం ఏర్పడింది. దీనిపై ప్రభుత్వం నుండి స్పష్టమైన మార్గదర్శకాలు రాకపోవడం ఆందోళన కలిగిస్తోంది.
క్షేత్రస్థాయి విచారణే రైతులకు ఊరట
సాదాబైనామాల పరిష్కారానికి కేవలం కాగితాలకే పరిమితం కాకుండా క్షేత్రస్థాయి విచారణ జరపాలని రైతులు కోరుతున్నారు. భూమి అమ్మిన వ్యక్తి అందుబాటులో లేనప్పుడు చుట్టుపక్కల రైతుల వాంగ్మూలం తీసుకోవడం ద్వారా వాస్తవాలను నిర్ధారించవచ్చు. అదేవిధంగా పాత పహానీ రికార్డుల్లో ఉన్న సాగుదారు కాలమ్ వివరాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవడం ఉత్తమ మార్గమని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
ముఖ్యంగా గ్రామ పెద్దలు మరియు స్థానిక రెవెన్యూ సిబ్బంది సమక్షంలో పంచనామా నిర్వహించి భూమి ఎవరి ఆధీనంలో ఉందో నిర్ధారించవచ్చు. ఈ విధానం అనుసరిస్తేనే వేలాది మంది రైతులకు న్యాయం జరుగుతుంది. తద్వారా వివాదాలు పరిష్కారమై రైతులకు పట్టాదారు పాసు పుస్తకాలు అందే అవకాశం ఉంటుంది.
WhatsApp Channel
జిల్లాల వారీగా పెండింగ్ దరఖాస్తుల మోత
రాష్ట్రవ్యాప్తంగా సాదాబైనామాల కోసం వచ్చిన మొత్తం 9 లక్షల పైగా దరఖాస్తుల్లో మెజారిటీ ఇంకా పెండింగ్ లోనే ఉన్నాయి. ఇప్పటివరకు కేవలం కొన్ని జిల్లాల్లో మాత్రమే తక్కువ సంఖ్యలో సర్వే నంబర్లకు ఆమోదం లభించింది. నిజామాబాద్ జిల్లాలో 79 సర్వే నంబర్లు ఆమోదం పొందగా మిగతా జిల్లాల్లో పరిస్థితి దారుణంగా ఉంది.
అదేవిధంగా ఆర్డీవోల లాగిన్ కు పంపిన దరఖాస్తుల్లో కూడా పురోగతి కనిపించడం లేదు. సరైన పత్రాలు లేవనే సాకుతో అధికారులు పెద్ద ఎత్తున అప్లికేషన్లను రిజెక్ట్ చేస్తున్నారు. ఈ ప్రక్రియ ఇలాగే కొనసాగితే ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్న సాదాబైనామాల క్రమబద్ధీకరణ కేవలం ప్రకటనలకే పరిమితమయ్యే ప్రమాదం ఉంది.
భవిష్యత్తులో ఈ సమస్య పరిష్కారం కావాలంటే ప్రభుత్వం నిబంధనలను కొంత సరళతరం చేయాల్సి ఉంటుంది. అఫిడవిట్ స్థానంలో స్థానిక ఎంక్వైరీ రిపోర్టును ప్రామాణికంగా తీసుకుంటేనే సామాన్య రైతులకు మేలు జరుగుతుంది. లేనిపక్షంలో కోర్టు కేసులు పెరిగి భూ వివాదాలు మరింత ముదిరే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
నేపథ్యం మరియు ప్రభావం
సాదాబైనామాల సమస్య తెలంగాణలో దశాబ్దాలుగా నలుగుతోంది. చదువుకోని రైతులు మరియు గ్రామీణ ప్రజలు స్టాంపు పేపర్ల ఖర్చు భరించలేక తెల్లకాగితాలపై విక్రయ ఒప్పందాలు చేసుకునేవారు. 2020లో ప్రారంభమైన ఈ క్రమబద్ధీకరణ ప్రక్రియ అనేక రాజకీయ మరియు న్యాయపరమైన చిక్కుల వల్ల ఆలస్యమవుతూ వచ్చింది. ప్రస్తుతం కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం భూభారతి చట్టం ద్వారా దీనిని పరిష్కరించాలని చూస్తున్నప్పటికీ పాత నిబంధనలే అడ్డుగోడలుగా నిలిచాయి. ఈ నిబంధనల మార్పుపై ప్రభుత్వం త్వరలో నిర్ణయం తీసుకోకుంటే రైతుల్లో అసంతృప్తి పెరిగే అవకాశం ఉంది.