నేషనల్ ఫ్యామిలీ బెనిఫిట్ స్కీమ్ ఇంటి పెద్దను కోల్పోయిన వారికి పెద్ద అండ
కుటుంబానికి పెద్దదిక్కుగా ఉన్న వ్యక్తి అకాల మరణం చెందితే ఆ కుటుంబం ఆర్థికంగా రోడ్డున పడకుండా ఆదుకోవడమే ప్రభుత్వాల ప్రధాన బాధ్యత. కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన నేషనల్ ఫ్యామిలీ బెనిఫిట్ స్కీమ్ (NFBS) ఈ విషయంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. తెలంగాణలో ఈ పథకం అమలును పరిశీలిస్తే యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లా అగ్రస్థానంలో నిలిచి ఆదర్శంగా నిలుస్తోంది.
యాదాద్రి జిల్లా యంత్రాంగం ముందడుగు
ఇంటి పెద్దను కోల్పోయిన బాధిత కుటుంబాలకు కేంద్ర ప్రభుత్వ సాయం అందించడంలో యాదాద్రి జిల్లా యంత్రాంగం విశేషమైన చొరవ చూపుతోంది. జిల్లాలో అందిన దరఖాస్తుల్లో దాదాపు 95 శాతం అప్లికేషన్లను అధికారులు పరిష్కరించారు. కేవలం పది మందికి మినహా మిగిలిన లబ్ధిదారులందరికీ ఆర్థిక సాయాన్ని పంపిణీ చేయడం విశేషం. ఈ అంకితభావం వల్ల రాష్ట్రవ్యాప్తంగా యాదాద్రి జిల్లా మొదటి స్థానంలో నిలిచింది.
అదేవిధంగా కరీంనగర్ జిల్లా ఈ పథకం అమలులో రెండో స్థానాన్ని దక్కించుకుంది. ఇక్కడ కూడా అధికారులు వేగంగా స్పందిస్తూ బాధితులకు నగదు జమ అయ్యేలా చర్యలు తీసుకుంటున్నారు. అయితే కొన్ని జిల్లాల్లో మాత్రం ఈ పథకం అమలులో తీవ్ర జాప్యం జరుగుతోంది. ముఖ్యంగా మూడు జిల్లాల్లో ఒక్కరికి కూడా సాయం అందకపోవడం గమనార్హం.
పథకం ఉద్దేశ్యం మరియు అర్హతలు
నేషనల్ ఫ్యామిలీ బెనిఫిట్ స్కీమ్ను 1995లో కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకువచ్చింది. పేద, మధ్యతరగతి కుటుంబాలలో 18 నుండి 59 ఏళ్ల మధ్య వయస్సు కలిగిన కుటుంబ పెద్ద చనిపోతే ఈ పథకం కింద 20 వేల రూపాయల సాయం అందుతుంది. ప్రమాదాల వల్ల గానీ, అనారోగ్యం లేదా ఆత్మహత్యల కారణంగా మరణించినా ఈ సాయం పొందే వీలుంది.
గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఉండేవారికి వార్షిక ఆదాయం 1.50 లక్షల రూపాయల లోపు ఉండాలి. పట్టణ ప్రాంతాల్లో ఉండేవారికి 2 లక్షల రూపాయల లోపు ఆదాయ పరిమితిని విధించారు. చనిపోయిన వ్యక్తి భార్యకు ఈ నగదు నేరుగా అందుతుంది. ఒకవేళ మహిళే కుటుంబ పెద్దగా ఉండి మరణిస్తే, ఆమె పిల్లలకు ఈ ఆర్థిక సాయం అందజేస్తారు.
పెరిగిన అవగాహన మరియు దరఖాస్తులు
గతంలో ఈ పథకం గురించి ప్రజలకు పెద్దగా అవగాహన ఉండేది కాదు. దీనివల్ల దరఖాస్తులు కూడా తక్కువగా వచ్చేవి. అందువల్ల గత ఆరు నెలలుగా సెర్ప్ (SERP) విభాగం ఈ పథకంపై ప్రత్యేక దృష్టి సారించి విస్తృత ప్రచారం నిర్వహిస్తోంది. క్షేత్రస్థాయిలో ప్రచారం పెరగడంతో ప్రస్తుతం దరఖాస్తుల సంఖ్య భారీగా పెరిగింది.
ప్రస్తుతం రాష్ట్రవ్యాప్తంగా గత 11 నెలల్లో 21,371 దరఖాస్తులు అందాయి. వీటిలో ఇప్పటివరకు 7,252 మందికి మాత్రమే సాయం అందింది. అంటే కేవలం 30 శాతం దరఖాస్తులు మాత్రమే పరిష్కారమయ్యాయి. దాంతో మిగిలిన దరఖాస్తులను కూడా త్వరగా పరిష్కరించాలని బాధితులు కోరుతున్నారు. నల్గొండ జిల్లాలో అత్యధికంగా 11,560 దరఖాస్తులు రావడం విశేషం.
దరఖాస్తు ప్రక్రియ ఇలా సాగుతుంది
లబ్ధిదారులు ముందుగా తహసీల్దార్ కార్యాలయంలో దరఖాస్తు చేసుకోవాలి. అక్కడ ప్రాథమిక విచారణ పూర్తయ్యాక నివేదికను ఆర్డీవోకు పంపిస్తారు. అక్కడి నుంచి జిల్లా రెవెన్యూ అధికారి (DRO) పరిశీలనకు వెళ్తుంది. అంతా సక్రమంగా ఉంటే అప్లికేషన్ను ఆన్లైన్లో అప్లోడ్ చేస్తారు. ముఖ్యంగా సెర్ప్ సీఈవో తుది పరిశీలన చేసిన తర్వాత లబ్ధిదారుల బ్యాంక్ ఖాతాలో నేరుగా 20 వేల రూపాయలు జమ అవుతాయి.
WhatsApp Channel
యాదాద్రి జిల్లాలో వచ్చిన 1,748 దరఖాస్తుల్లో 1,648 మందికి ఇప్పటికే సాయం అందింది. కరీంనగర్ జిల్లాలో 1,405 దరఖాస్తులకు గాను 1,134 మందికి నగదు జమ చేశారు. జనగామ మరియు వనపర్తి జిల్లాలు కూడా మెరుగైన పనితీరును కనబరుస్తున్నాయి. మరోవైపు రంగారెడ్డి, మెదక్, సూర్యాపేట జిల్లాల్లో ఒక్కరికి కూడా ఇంకా సాయం అందలేదు.
క్షేత్రస్థాయిలో అధికారుల చొరవ
యాదాద్రి జిల్లాలో వితంతు పింఛన్ల కోసం వచ్చే దరఖాస్తులను కూడా అధికారులు పరిశీలిస్తున్నారు. అదనపు కలెక్టర్ వీరారెడ్డి తెలిపిన వివరాల ప్రకారం, మండల అధికారులతో సమన్వయం చేసుకుంటూ అర్హులను గుర్తిస్తున్నారు. దీనివల్ల దరఖాస్తుల సంఖ్య పెరగడమే కాకుండా, సాయం అందించడంలో వేగం పుంజుకుంది.
కేంద్ర ప్రభుత్వ పథకాలను ప్రజలకు చేరవేయడంలో స్థానిక అధికారుల పాత్ర అత్యంత కీలకం. యాదాద్రి జిల్లా మాదిరిగా అన్ని జిల్లాలు చొరవ చూపితే, నిరుపేద కుటుంబాలకు సకాలంలో ఆసరా దొరుకుతుంది. ఆపదలో ఉన్న వారికి అందించే ఈ చిన్న మొత్తం, ఆ కుటుంబం తిరిగి నిలదొక్కుకోవడానికి ఎంతో కొంత తోడ్పడుతుంది.
లోతైన విశ్లేషణ: సామాజిక భద్రతలో జిల్లా యంత్రాంగాల పాత్ర
నేషనల్ ఫ్యామిలీ బెనిఫిట్ స్కీమ్ (NFBS) కేవలం ఒక ఆర్థిక సాయం మాత్రమే కాదు, అది ఒక సామాజిక భరోసా. ఒక కుటుంబంలో సంపాదించే వ్యక్తిని కోల్పోయినప్పుడు ఆ కుటుంబం ఎదుర్కొనే మానసిక, ఆర్థిక ఇబ్బందులు వర్ణనాతీతం. యాదాద్రి జిల్లా సాధించిన ఫలితాలు ఒక విషయాన్ని స్పష్టం చేస్తున్నాయి: నిధుల లభ్యత కంటే అధికారుల చిత్తశుద్ధి మిన్న.
నల్గొండ లాంటి జిల్లాల్లో భారీగా దరఖాస్తులు పెండింగ్లో ఉండటం, రంగారెడ్డి వంటి ప్రాంతాల్లో అసలు దరఖాస్తులే రాకపోవడం సమాచార లోపాన్ని సూచిస్తున్నాయి. క్షేత్రస్థాయి సిబ్బంది చొరవ చూపి, బాధితులకు దరఖాస్తు ప్రక్రియలో సాయం చేస్తే తెలంగాణవ్యాప్తంగా ఈ పథకం మరింత మందికి చేరువవుతుంది. డిజిటల్ గవర్నెన్స్ కాలంలో నిధులు నేరుగా లబ్ధిదారుల ఖాతాలో పడటం పారదర్శకతను పెంచుతోంది, కానీ దరఖాస్తు ప్రక్రియను మరింత సులభతరం చేయాల్సిన అవసరం ఉంది.
