తెలంగాణ టూరిజం పాలసీ: ₹13,819 కోట్ల పెట్టుబడులు!
తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడిన తర్వాత, దశాబ్ద కాలంగా అభివృద్ధి ప్రస్థానంలో పరుగులు పెడుతోంది. ప్రధానంగా ఐటీ, ఫార్మా, మౌలిక సదుపాయాలు, సాగునీటి ప్రాజెక్టులపై పెట్టిన శ్రద్ధ అపారమైనది. హైదరాబాద్ నగరం గ్లోబల్ సిటీగా రూపాంతరం చెందింది. అయితే, ఇంతటి సంభావ్యత ఉన్నప్పటికీ, పర్యాటక రంగం మాత్రం ఆశించిన స్థాయిలో రాణించలేకపోయింది. ఇది రాష్ట్రానికి ఉన్న అతిపెద్ద సమస్యలలో ఒకటి. అపారమైన చారిత్రక సంపద, సహజ సౌందర్యం, సాంస్కృతిక వైవిధ్యం ఉన్నా, వాటిని ప్రపంచానికి పరిచయం చేయడంలో, వాటిని ఆదాయ వనరుగా మార్చడంలో కొంత వెనుకబాటు కనిపించింది. హైదరాబాద్ దాటితే, అంతర్జాతీయ స్థాయి పర్యాటక ప్రాంతాలు వేళ్లమీద లెక్కపెట్టగలిగే పరిస్థితి.
ఈ సమస్యను అధిగమించేందుకు తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఇప్పుడు ఒక సాహసోపేతమైన అడుగు వేసింది. “టూరిజం పాలసీ” రూపంలో ఒక స్పష్టమైన బూస్ట్ ఇచ్చింది. ఫలితంగా, రాష్ట్ర పర్యాటక రంగంలోకి ఏకంగా రూ.13,819 కోట్ల రికార్డు స్థాయి పెట్టుబడులు రానున్నాయి. ఇది కేవలం అంకెల గారడీ కాదు. ఇది రాష్ట్ర భవిష్యత్తు ముఖచిత్రాన్ని మార్చే అతిపెద్ద ప్రణాళిక. ముఖ్యంగా, ఈ పెట్టుబడుల ద్వారా ప్రత్యక్షంగా సుమారు 18,000 మందికి ఉపాధి లభించనుంది. ఇది పర్యాటక రంగంలో వస్తున్న అతిపెద్ద ఉపాధి విప్లవంగా చెప్పవచ్చు.
పీపీపీ: అభివృద్ధికి కొత్త ఇంజన్
గతంలో ప్రభుత్వాలే పర్యాటక ప్రాంతాలను అభివృద్ధి చేసేవి. కానీ, బడ్జెట్ పరిమితులు, నిర్వహణ లోపాలు పెద్ద అడ్డంకిగా మారేవి. ఈ సమస్యకు పరిష్కారంగా, ప్రభుత్వం ఇప్పుడు పబ్లిక్-ప్రైవేట్ పార్ట్నర్షిప్ (PPP) మోడల్కు పెద్ద పీట వేసింది. మొత్తం 31 ప్రతిపాదిత ప్రాజెక్టులలో, 14 ప్రాజెక్టులు పీపీపీ పద్ధతిలో రానున్నాయి. వీటి ద్వారానే రూ.7,091 కోట్ల పెట్టుబడులు, 8,920 ఉద్యోగాల కల్పన జరగనుంది. అదేవిధంగా, పూర్తిగా ప్రైవేట్ భాగస్వామ్యంతో మరో 17 ప్రాజెక్టులు రాబోతున్నాయి. వీటి విలువ రూ.6,728 కోట్లు కాగా, ఇవి 9,040 ఉద్యోగాలను సృష్టించనున్నాయి. తద్వారా, ప్రభుత్వ పాత్ర కేవలం సౌకర్యాల కల్పన, పర్యవేక్షణకు పరిమితం అవుతుంది. ప్రైవేట్ రంగం తమ నైపుణ్యంతో ప్రపంచ స్థాయి ప్రమాణాలను అందిస్తుంది.
హైదరాబాద్: గ్లోబల్ MICE డెస్టినేషన్
ఈ కొత్త పెట్టుబడుల వ్యూహంలో హైదరాబాద్ది కీలక పాత్ర. హైదరాబాద్ ఇప్పటికే గ్లోబల్ బిజినెస్ హబ్గా మారింది. అయితే, ఇక్కడకు వచ్చే వ్యాపారవేత్తలు, ప్రతినిధుల కోసం ప్రపంచ స్థాయి లగ్జరీ హోటళ్లు, కన్వెన్షన్ సెంటర్ల (MICE – మీటింగ్స్, ఇన్సెంటివ్స్, కాన్ఫరెన్సులు, ఎగ్జిబిషన్లు) అవసరం ఎంతగానో ఉంది. ఈ లోటును భర్తీ చేసేందుకు ఇప్పుడు దిగ్గజ సంస్థలు ముందుకొచ్చాయి.
ప్రఖ్యాత ప్రెస్టిజ్ గ్రూప్ గచ్చిబౌలిలో రూ.600 కోట్లతో “సెయింట్ రిజిస్” స్టార్ హోటల్ను నిర్మిస్తోంది. అంతేకాక, రూ.500 కోట్లతో ట్రేడ్ సెంటర్, రూ.300 కోట్లతో లార్డ్స్ హోటల్ను ఏర్పాటు చేస్తోంది. దీనితో పాటు, పుప్పాలగూడలో వెంకటేష్ హోటల్స్ రూ.470 కోట్లతో మరో స్టార్ హోటల్, MICE కేంద్రాన్ని నిర్మించనుంది. ఇక వసాయి హోటల్స్ ద్వారా రూ.400 కోట్లతో “గ్రాండ్ హయత్”, రూ.450 కోట్లతో “ఇంటర్ కాంటినెంటల్” వంటి అంతర్జాతీయ బ్రాండ్లు నగరానికి రాబోతున్నాయి. శంషాబాద్లో రూ.500 కోట్లతో మరో అంతర్జాతీయ కన్వెన్షన్ సెంటర్ రానుంది. ఈ పరిణామాలన్నీ హైదరాబాద్ను దేశంలోనే అతిపెద్ద MICE హబ్గా మార్చనున్నాయి. ఇది కేవలం పర్యాటకానికే కాదు, నగర ఆర్థిక వ్యవస్థకు కూడా భారీ ఊపు ఇస్తుంది.
వికారాబాద్: తెలంగాణ “ఊటీ”గా మారనుందా?
హైదరాబాద్కు సమీపంలో ఉన్నా, వికారాబాద్ అనంతగిరి కొండలు ఇప్పటివరకు పూర్తిస్థాయి పర్యాటక కేంద్రంగా మారలేదు. కేవలం వారాంతపు గమ్యస్థానంగానే మిగిలిపోయింది. ఈ సమస్యకు పరిష్కారంగా, ఇప్పుడు అనంతగిరిపై ప్రభుత్వం భారీగా దృష్టి సారించింది. ఇక్కడ ఎకో-టూరిజం, వెల్నెస్ సెంటర్లకు అపార అవకాశాలు ఉన్నాయి.
ఇక్కడి సహజ సౌందర్యాన్ని ఉపయోగించుకుంటూ, ఫారెస్ట్ ఎకో-టూరిజం ప్రాజెక్టులను అభివృద్ధి చేస్తున్నారు. మేధా గ్రూప్ ఏకంగా రూ.1,021 కోట్లతో 50 ఎకరాల్లో లగ్జరీ వెల్నెస్ రిట్రీట్ను నిర్మిస్తోంది. అనంతగిరిలోనే మాస్కట్ రిసార్ట్ రూ.700 కోట్లతో మరో భారీ ప్రాజెక్టుకు శ్రీకారం చుట్టింది. అంతేకాకుండా, హిల్స్, గోల్ఫ్ కోర్స్లు, వైన్ మేకింగ్ యూనిట్లు కూడా రానున్నాయి. ఈ పెట్టుబడులతో వికారాబాద్ ప్రాంతం హైదరాబాద్కు సమీపంలో ఒక ప్రీమియం హిల్ స్టేషన్, వెల్నెస్ డెస్టినేషన్గా మారనుంది. తద్వారా, స్థానికంగా ఉపాధి అవకాశాలు విపరీతంగా పెరగనున్నాయి.
బుద్ధవనం: ఆధ్యాత్మిక, వెడ్డింగ్ హబ్
నాగార్జున సాగర్ సమీపంలో తెలంగాణ ప్రభుత్వం ప్రతిష్టాత్మకంగా బుద్ధవనం ప్రాజెక్టును అభివృద్ధి చేసింది. ఇది బౌద్ధ భక్తులకు ఒక ముఖ్యమైన ఆధ్యాత్మిక కేంద్రం. అయితే, దీనిని కేవలం ఆధ్యాత్మిక కేంద్రంగానే కాకుండా, ఒక పర్యాటక ఆకర్షణగా మార్చాల్సిన అవసరం ఉంది. ఇప్పుడు కొత్త పాలసీలో భాగంగా, బుద్ధవనం ప్రాంతాన్ని వెడ్డింగ్, వెల్నెస్ సెంటర్గా అభివృద్ధి చేస్తున్నారు.
మహోబోధి బుద్ధిస్ట్ మెడిటేషన్ సెంటర్ ఏర్పాటు కానుంది. దీనితో పాటు, బుద్ధవనంలో డెస్టినేషన్ వెడ్డింగ్ సెంటర్ల నిర్మాణానికి ప్రణాళికలు సిద్ధమయ్యాయి. ఈ ప్రాంతం యొక్క ప్రశాంత వాతావరణం, సాగర్ బ్యాక్ వాటర్ అందాలు.. వెల్నెస్, మెడిటేషన్, డెస్టినేషన్ వెడ్డింగ్లకు చక్కగా సరిపోతాయి. ఇది ఈ ప్రాంతానికి కొత్త గుర్తింపును తీసుకువస్తుంది.
సోమశిల, అమ్రాబాద్: ప్రకృతి ఒడిలో సాహసం
తెలంగాణలో ప్రకృతి ప్రేమికులను ఆకర్షించే రెండు అద్భుతమైన ప్రాంతాలు సోమశిల, అమ్రాబాద్. కృష్ణా నది బ్యాక్ వాటర్లో సోమశిల అందాలు వర్ణనాతీతం. అదేవిధంగా, అమ్రాబాద్ టైగర్ రిజర్వ్ దట్టమైన అడవులకు, పులులకు నిలయం. కానీ, ఇక్కడ పర్యాటకులకు కనీస సౌకర్యాలు లేకపోవడం పెద్ద సమస్య.
దీనిని అధిగమించేందుకు, సోమశిలను ఒక ముఖ్యమైన ఎకో-టూరిజం కేంద్రంగా తీర్చిదిద్దనున్నారు. అమ్రాబాద్ టైగర్ రిజర్వ్ చుట్టూ, పర్యావరణానికి హాని కలగని రీతిలో ఎకో-టూరిజం ప్రాజెక్టులను అభివృద్ధి చేయనున్నారు. ఇది సాహస ప్రియులకు, వన్యప్రాణి ప్రేమికులకు గొప్ప గమ్యస్థానంగా మారుతుంది. అయితే, ఈ అభివృద్ధి పర్యావరణ సమతుల్యతను దెబ్బతీయకుండా చూడటం అతిపెద్ద సవాలు.
సినిమా, థీమ్ పార్కులు: వినోదానికి కొత్త చిరునామా
హైదరాబాద్ ఇప్పటికే రామోజీ ఫిల్మ్ సిటీతో సినిమా టూరిజంలో ప్రపంచ ప్రఖ్యాతి గాంచింది. ఇప్పుడు ఈ రంగాన్ని మరింత విస్తరించేందుకు రామోజీ గ్రూప్ సిద్ధమైంది. రామోజీ ఫిల్మ్ సిటీలో అదనంగా 600 ఎకరాల్లో రూ.2,000 కోట్ల భారీ పెట్టుబడి పెట్టనుంది. ఇది ఫిల్మ్ సిటీ స్థాయిని మరింత పెంచనుంది.
దీనికి పోటీగా, మా మూవీస్ (TS స్టూడియోస్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్) 120 ఎకరాల్లో రూ.550 కోట్లతో ఒక భారీ థీమ్ పార్క్ను నిర్మించనుంది. అంతేకాక, పార్టెడు, యాచారం ప్రాంతాల్లో రోబోటిక్ వెట్ థీమ్ పార్క్, మొయినాబాద్లో రిలయర్ ఎక్స్పీరియన్స్ గ్రూప్ రూ.750 కోట్లతో స్టార్ పార్క్, అడ్వెంచర్ సెంటర్లను ఏర్పాటు చేయనున్నాయి. ఈ పరిణామాలు తెలంగాణను, ముఖ్యంగా హైదరాబాద్ పరిసరాలను దేశంలోనే అతిపెద్ద ఎంటర్టైన్మెంట్ హబ్గా మార్చనున్నాయి.
ప్రయోజనం ఏమిటి?
ఈ రూ.13,819 కోట్ల పెట్టుబడుల వల్ల కేవలం ప్రభుత్వానికో, కంపెనీలకో లాభం కాదు. దీని అసలైన ప్రయోజనం సామాన్య ప్రజలకు, ముఖ్యంగా యువతకు దక్కుతుంది.
- ఉద్యోగ సృష్టి: ప్రత్యక్షంగా 18,000 ఉద్యోగాలు అంటే, పరోక్షంగా మరో లక్ష మందికి ఉపాధి లభిస్తుంది. హోటల్ మేనేజ్మెంట్, హాస్పిటాలిటీ, టూర్ గైడ్లు, ట్రావెల్ ఏజెన్సీలు, క్యాబ్ డ్రైవర్లు, స్థానిక హస్తకళల వారికి అపారమైన అవకాశాలు లభిస్తాయి.
- స్థానిక ఆర్థిక వ్యవస్థ బలోపేతం: టూరిజం పెరిగితే, కేవలం హోటళ్లే కాదు, స్థానికంగా ఉండే చిన్న దుకాణాలు, రెస్టారెంట్లు అన్నీ అభివృద్ధి చెందుతాయి. వికారాబాద్, సోమశిల, అమ్రాబాద్ వంటి గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఆర్థిక కార్యకలాపాలు పెరుగుతాయి.
- మౌలిక సదుపాయాలు: పర్యాటక ప్రాంతాలు అభివృద్ధి చెందితే, అక్కడికి రోడ్లు, విద్యుత్, నీటి సౌకర్యాలు వాటంతట అవే మెరుగుపడతాయి. దీనివల్ల స్థానిక ప్రజల జీవన ప్రమాణాలు కూడా పెరుగుతాయి.
- ప్రపంచ స్థాయి వినోదం: తెలంగాణ ప్రజలు ప్రపంచ స్థాయి వినోదం, లగ్జరీ అనుభూతుల కోసం ఇతర రాష్ట్రాలకు, దేశాలకు వెళ్లాల్సిన అవసరం తగ్గుతుంది.
సవాళ్లు లేకపోలేదు!
ఈ భారీ ప్రణాళిక కాగితంపై అద్భుతంగా కనిపిస్తోంది. కానీ, ఆచరణలో అనేక సవాళ్లు ఎదురవుతాయి.
- పర్యావరణ పరిరక్షణ: ముఖ్యంగా అమ్రాబాద్, అనంతగిరి వంటి అటవీ ప్రాంతాల్లో అభివృద్ధి పేరుతో పర్యావరణ విధ్వంసం జరగకుండా చూడాలి. ఇది కత్తి మీద సాము లాంటిది.
- సమయపాలన: ఈ 31 ప్రాజెక్టులు అనుకున్న సమయానికి పూర్తవుతాయా? ప్రభుత్వ అనుమతులు, భూసేకరణ వంటి అడ్డంకులు లేకుండా చూడాలి.
- స్థానికులకు ప్రయోజనం: అభివృద్ధి ఫలాలు స్థానికులకు అందాలి. కేవలం బయటి వారికే ఉద్యోగాలు దక్కి, స్థానికులు ప్రేక్షకపాత్ర వహిస్తే, అది అసలైన అభివృద్ధి కాదు.
ముగింపు: ఇది తెలంగాణ బ్రాండ్ ఇమేజ్కు బూస్ట్
మొత్తానికి, తెలంగాణ ప్రభుత్వం పర్యాటక రంగంపై తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం ఒక గేమ్ ఛేంజర్. ఇది కేవలం డబ్బు సంపాదించే మార్గం కాదు. ఇది తెలంగాణ సాంస్కృతిక వైభవాన్ని, సహజ సౌందర్యాన్ని ప్రపంచానికి పరిచయం చేసే ఒక గొప్ప అవకాశం. ఐటీలో “హైదరాబాద్ మోడల్” ఎలా విజయవంతమైందో, ఇప్పుడు టూరిజంలో “తెలంగాణ మోడల్” కూడా అలానే విజయవంతం కావాలని ఆశిద్దాం. ఈ పెట్టుబడులు సకాలంలో కార్యరూపం దాల్చి, పర్యావరణాన్ని పరిరక్షిస్తూ, స్థానికులకు ఉపాధి కల్పిస్తే… తెలంగాణ త్వరలోనే దేశంలో నంబర్ వన్ టూరిస్ట్ డెస్టినేషన్గా మారడంలో సందేహం లేదు.