తెలంగాణ ఆర్థిక వ్యవస్థకు సవాల్‌గా మారిన రిటైర్మెంట్ బెనిఫిట్ల భారం: ఒక సమగ్ర విశ్లేషణ

వార్తలో ముఖ్యాంశాలు:

• రూ. 9,000 కోట్లకు చేరిన పదవీ విరమణ తాలుకు రిటైర్మెంట్ బకాయిలు
• రాష్ట్ర రాబడిలో సుమారు 51% కేవలం జీతాలు, పింఛన్లు, వడ్డీలకే ఖర్చు.
• ఆర్థిక శాఖపై వారానికి 60-70 కంటెంప్ట్ కేసులు నమోదవుతున్న గడ్డు పరిస్థితి.
• కొత్త నియామకాల ద్వారా ప్రభుత్వ వ్యయాన్ని తగ్గించుకునే అవకాశం ఉన్నా, పాత బకాయిల వల్ల ఆ ప్రక్రియకు ఆటంకం.
• వృద్ధాప్యంలో వైద్యం, కుటుంబ అవసరాల కోసం రిటైర్డ్ ఉద్యోగుల ఆర్థిక ఇబ్బందులు.

తెలంగాణ రాష్ట్ర ఆర్థిక ముఖచిత్రంలో ప్రస్తుతం ‘రిటైర్మెంట్ బెనిఫిట్ల బకాయిలు’ ఒక క్లిష్టమైన సమస్యగా పరిణమించాయి. ఇది కేవలం ఒక ప్రభుత్వానికో లేదా ఒక పార్టీకో సంబంధించిన అంశం కాదు; ఇది రాష్ట్ర ఆర్థిక వనరుల నిర్వహణకు, పెరుగుతున్న బాధ్యతలకు (Committed Expenditure) మధ్య నెలకొన్న అంతరాన్ని సూచిస్తోంది. రిటైర్మెంట్ బెనిఫిట్ల బకాయిలు అంటే ఒక ప్రభుత్వ ఉద్యోగి దశాబ్దాల సేవ తర్వాత పదవీ విరమణ పొందిన రోజున అందాల్సిన గ్రాట్యుటీ, కమ్యుటేషన్, లీవ్ ఎన్‌క్యాష్‌మెంట్ వంటి ఆర్థిక మొత్తాలు; ప్రస్తుత లెక్కల ప్రకారం ఇవి సుమారు రూ. 9,000 కోట్లకు పైగా పెండింగ్‌లో ఉండటం రాష్ట్ర ఆర్థిక స్థిరత్వానికి సవాల్‌గా మారింది.

రాష్ట్ర ఆర్థిక పరిస్థితి: అంచనాలకు, వాస్తవాలకు మధ్య అంతరం

రాష్ట్ర ఆర్థిక స్థితిగతులను పరిశీలిస్తే, రాబడి పెరిగినప్పటికీ దానికి అనుగుణంగా వ్యయ బాధ్యతలు కూడా భారీగా పెరిగాయి. 2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరంలో రాష్ట్రం తన ఆదాయ లక్ష్యంలో సుమారు 75.85% సాధించింది. అయితే, వచ్చిన రాబడిలో 50 శాతానికి పైగా కేవలం మూడు అంశాలకే (జీతాలు, పింఛన్లు మరియు అప్పుల వడ్డీలు) పరిమితమవుతోంది.

వ్యయ విభాగం	సుమారు మొత్తం (కోట్లలో)
ఉద్యోగుల జీతాలు & వేతనాలు	రూ. 42,245
పింఛన్ల చెల్లింపు	రూ. 16,950
అప్పులపై వడ్డీ చెల్లింపులు	రూ. 26,688

ఈ గణాంకాలను బట్టి చూస్తే, అభివృద్ధి పనులకు మరియు సంక్షేమ పథకాలకు మిగిలే నిధులు చాలా పరిమితంగా ఉంటున్నాయి. దీని ప్రభావం నేరుగా రిటైర్మెంట్ బెనిఫిట్ల విడుదలలో జాప్యానికి దారితీస్తోంది.

వ్యవస్థాగత చిక్కుముడి: వయోపరిమితి పెంపు సృష్టించిన ‘ఆర్థిక కాల చక్రాన్ని’ అర్థం చేసుకోవడం

రాష్ట్ర ప్రభుత్వ సర్వీసులో వయోపరిమితి పెంపు అనేది ఒకప్పుడు ఆర్థిక ఉపశమనంగా కనిపించినా, అది ఇప్పుడు ఒక ‘ఫిస్కల్ టైం బాంబ్’ (Fiscal Time Bomb) లా మారిందని ఆర్థిక నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు. ఈ సమస్య ఎంత లోతైనదో అర్థం చేసుకోవడానికి ఈ క్రింది అంశాలను పరిశీలించాల్సి ఉంది.

1. ‘బల్క్ రిటైర్మెంట్స్’ – ఒకేసారి విరుచుకుపడుతున్న భారం

సాధారణంగా ఏటా కొంతమంది ఉద్యోగులు పదవీ విరమణ పొందుతుంటారు. దానివల్ల ప్రభుత్వంపై పడే ఆర్థిక భారం ప్రతి సంవత్సరం సమానంగా పంపిణీ అవుతుంది. అయితే, వయోపరిమితిని 58 నుండి 61 ఏళ్లకు పెంచినప్పుడు, ఆ మూడేళ్ల పాటు రిటైర్మెంట్లు దాదాపుగా శూన్యమయ్యాయి.

• తాత్కాలిక లాభం: ఆ మూడేళ్ల కాలంలో గ్రాట్యుటీ, కమ్యుటేషన్ వంటి ‘వన్-టైమ్ సెటిల్మెంట్’ నిధులను ప్రభుత్వం ఇతర సంక్షేమ పథకాలకు లేదా అభివృద్ధి పనులకు మళ్లించుకోగలిగింది.
• ప్రస్తుత సంక్షోభం: ఇప్పుడు ఆ మూడేళ్ల గడువు ముగియడంతో, అప్పట్లో రిటైర్ కావాల్సిన వారు, ఇప్పుడు సహజంగా రిటైర్ అయ్యేవారు కలిసి ఒకేసారి ‘బల్క్’గా బయటకు వస్తున్నారు. ఫలితంగా, ప్రతినెలా వందల కోట్ల రూపాయల బకాయిలు పెండింగ్ పడుతున్నాయి.

2. సీనియర్ ఉద్యోగుల జీతాలు వర్సెస్ పెన్షన్ బెనిఫిట్స్

వయోపరిమితి పెంచినప్పుడు వారు సీనియర్ మోస్ట్ పొజిషన్లలో ఉంటారు. అంటే రాష్ట్రంలో అత్యధిక వేతనం పొందే కేటగిరీలో వీరు ఉంటారు.

• సర్వీసులో కొనసాగిన ఆ అదనపు మూడేళ్ల కాలంలో వారి బేసిక్ పే పెరుగుతుంది, తద్వారా వారు రిటైర్ అయినప్పుడు చెల్లించాల్సిన గ్రాట్యుటీ మరియు కమ్యుటేషన్ విలువలు కూడా భారీగా పెరుగుతాయి. * అంటే, అప్పట్లో చెల్లించాల్సిన మొత్తం కంటే ఇప్పుడు ప్రభుత్వం దాదాపు 20% నుండి 30% అదనంగా చెల్లించాల్సి వస్తోంది. ఇది రాష్ట్ర ఖజానాపై పడుతున్న అదృశ్య భారం.

3. వ్యవస్థాగత స్తబ్దత మరియు పదోన్నతుల నిలిపివేత

వయోపరిమితి పెంపు వల్ల కేవలం ఆర్థిక ఇబ్బందులే కాకుండా, పరిపాలనాపరమైన ఇబ్బందులు కూడా తలెత్తాయి.

• పైస్థాయిలో అధికారులు రిటైర్ కాకపోవడంతో కింది స్థాయి ఉద్యోగులకు రావాల్సిన పదోన్నతులు (Promotions) నిలిచిపోయాయి.
• ఇది ఉద్యోగుల మధ్య అసంతృప్తికి దారితీసింది. ఇప్పుడు ఒకేసారి వేలమంది రిటైర్ అవుతుండటంతో కీలక శాఖల్లో అనుభవజ్ఞులైన అధికారుల కొరత ఏర్పడే ప్రమాదం ఉంది.

4. పరిష్కార మార్గం: ఆర్థిక పునర్నిర్మాణం (Fiscal Restructuring)

ప్రభుత్వం మళ్లీ వయోపరిమితిని పెంచి సమస్యను ముందుకు నెట్టడం కంటే, ఒక ధైర్యవంతమైన నిర్ణయం తీసుకోవడం అవసరం:

పెన్షన్ నిధి ఏర్పాటు: భవిష్యత్తులో ఇలాంటి ‘బల్క్ పేమెంట్’ సమస్యలు రాకుండా ఉండటానికి, ఆదాయంలో కొంత భాగాన్ని ప్రత్యేకంగా ‘రిటైర్మెంట్ ఫండ్’గా కేటాయించే పద్ధతిని ప్రవేశపెట్టాలి.

సరళీకృత చెల్లింపు విధానం: వడ్డీ రేట్లు తక్కువగా ఉన్న సమయంలో దీర్ఘకాలిక రుణాలు తీసుకుని అయినా సరే, రిటైర్మెంట్ బకాయిలను ఒకేసారి క్లియర్ చేయాలి.

కొత్త నియామకాలతో పొదుపు: ఒక సీనియర్ ఉద్యోగికి ఇచ్చే రూ. 1.5 లక్షల జీతం స్థానంలో, ఇద్దరు యువ ఉద్యోగులను రూ. 40,000 – 50,000 జీతంతో నియమించవచ్చు. దీనివల్ల ప్రభుత్వానికి నెలకు సగానికి పైగా జీతాల వ్యయం తగ్గుతుంది.

న్యాయపోరాటం మరియు పరిపాలనాపరమైన ఒత్తిడి

తమ హక్కుల కోసం రిటైర్డ్ ఉద్యోగులు చివరికి న్యాయస్థానాలను ఆశ్రయిస్తున్నారు. హైకోర్టు ఆదేశాల మేరకు బకాయిలు చెల్లించలేకపోతుండటంతో ఆర్థిక శాఖ కార్యదర్శిపై కంటెంప్ట్ (కోర్టు ధిక్కరణ) కేసులు వెల్లువెత్తుతున్నాయి. ఇది కేవలం ఒక వ్యక్తిపై ఒత్తిడి మాత్రమే కాదు, వ్యవస్థ మొత్తం ఈ చెల్లింపుల చక్రంలో చిక్కుకుపోయిందనడానికి నిదర్శనం. ఒకవైపు ఆర్థిక క్రమశిక్షణ పాటించాలనే నిబంధనలు, మరోవైపు మానవీయ కోణంలో అత్యవసరమైన చెల్లింపుల మధ్య సమతుల్యత దెబ్బతింటోంది.

ఒక పరిష్కారం: వయోపరిమితి పెంపునకు స్వస్తి – కొత్త నియామకాలకు ప్రాధాన్యం

ప్రస్తుత సంక్షోభాన్ని అధిగమించడానికి మళ్లీ రిటైర్మెంట్ ఏజ్ పెంచడం అనేది తాత్కాలికంగా సమస్యను వాయిదా వేయడమే తప్ప పరిష్కారం కాదు. దీనికి బదులుగా ఒకేసారి ప్రత్యేక నిధులు లేదా రుణాల ద్వారా పాత బకాయిలను క్లియర్ చేయడం వల్ల దీర్ఘకాలిక ప్రయోజనాలు ఉంటాయి:

1. జీతాల భారం తగ్గుదల: సీనియర్ ఉద్యోగికి చెల్లించే జీతం కంటే కొత్తగా చేరే యువ ఉద్యోగికి ఇచ్చే ప్రారంభ వేతనం చాలా తక్కువగా ఉంటుంది. పాత బకాయిలు క్లియర్ చేసి, వారు రిటైర్ అయ్యేలా చూడటం ద్వారా ప్రభుత్వంపై నెలవారీ జీతాల భారం గణనీయంగా తగ్గుతుంది.
2. నిరుద్యోగిత నివారణ: ఖాళీ అయిన పోస్టుల్లో యువతకు అవకాశం కల్పించడం ద్వారా రాష్ట్రంలో ఉపాధి అవకాశాలు పెరుగుతాయి.
3. ఆర్థిక చక్రం: బకాయిలు పొందిన రిటైర్డ్ ఉద్యోగులు ఆ మొత్తాన్ని ఖర్చు చేయడం లేదా బ్యాంకుల్లో దాచుకోవడం ద్వారా మార్కెట్‌లో నగదు లభ్యత (Liquidity) పెరుగుతుంది.

మానవీయ కోణం: వృద్ధాప్య భద్రత

ప్రభుత్వ ఉద్యోగి తన సర్వీసులో దాచుకున్న సొమ్మును వృద్ధాప్యంలో వైద్య అవసరాలకు లేదా పిల్లల బాధ్యతలకు వాడుకోవాలని భావిస్తాడు. ఈ నిధులు అందకపోవడం వల్ల వారు ప్రైవేటు వడ్డీ వ్యాపారుల దగ్గర అప్పులు చేయాల్సి వస్తోంది. ఇది వారిని మానసిక ఆవేదనకు గురిచేస్తోంది. ఆర్థిక శాఖ ప్రతినెలా విడుదల చేసే రూ. 700 కోట్లు ఏ మూలకూ చాలడం లేదు. ఈ బకాయిలను ‘వన్-టైమ్ సెటిల్మెంట్’ లాగా క్లియర్ చేసే దిశగా రాష్ట్రం అడుగులు వేయాల్సిన అవసరం ఉంది.

ప్రత్యామ్నాయ దృక్పథం:

రాష్ట్ర ఆర్థిక నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, అప్పుల పరిమితి (FRBM) మరియు కేంద్రం నుండి వచ్చే నిధుల వాటాపై ఆధారపడటం వల్ల రాష్ట్రానికి నిర్ణయాధికారం పరిమితంగా ఉంటోంది. అయితే, కాంట్రాక్టర్ల బిల్లుల కంటే ప్రాధాన్యత క్రమంలో ఉద్యోగుల ప్రయోజనాలకే మొదటి స్థానం ఇవ్వాలనేది మెజారిటీ ప్రజల అభిప్రాయం.

అధికారిక వనరులు:

• Telangana Finance Department — https://finance.telangana.gov.in
• Comptroller and Auditor General of India (CAG) — https://cag.gov.in
• Ministry of Finance, Govt of India — https://finmin.gov.in
• Reserve Bank of India (State Finances Report) — https://rbi.org.in

ఈ నివేదిక లభ్యమైన అధికారిక గణాంకాలు మరియు ఆర్థిక విశ్లేషణల ఆధారంగా రూపొందించబడింది. ఇది ఏ రాజకీయ పక్షానికి అనుకూలంగానీ, వ్యతిరేకంగానీ ఉద్దేశించింది కాదు. తాజా సమాచారం కోసం అధికారిక వెబ్‌సైట్‌లను చూడగలరు.