ఆపరేషన్ గోల్డెన్ డైనమైట్ వెనెజువెలా నుంచి నోబెల్ విజేత మచాడో సాహసోపేత పలాయనం
కరీబియన్ సముద్రం అల్లకల్లోలంగా ఉంది. చిమ్మచీకటిలో ఎగిసిపడుతున్న అలల శబ్దం తప్ప మరేమీ వినిపించడం లేదు. ఆ చీకటిని చీల్చుకుంటూ ఒక చిన్న పడవ మృత్యువుతో దోబూచులాడుతూ ముందుకు సాగుతోంది. అందులో ఉన్నది సామాన్యులు కాదు. ఒక దేశపు భవిష్యత్తు, ఒక ప్రజాస్వామ్య పోరాట స్ఫూర్తి, ఈ ఏడాది నోబెల్ శాంతి బహుమతి గ్రహీత మరియా కొరీనా మచాడో. వెనెజువెలా నియంత నికోలస్ మదురో కళ్లుగప్పి, సైన్యం పహారాను ఛేదించుకుని, అమెరికా మాజీ సైనికాధికారుల వ్యూహంతో ఆమె చేసిన ఈ సాహస యాత్ర ప్రపంచాన్ని విస్తుపోయేలా చేసింది. ఇది కేవలం ఒక వ్యక్తి పలాయనం కాదు; ఇది ఒక దేశం ఊపిరి పీల్చుకోవడానికి చేసిన ప్రయత్నం. ఈ ఆపరేషన్ పేరు ‘గోల్డెన్ డైనమైట్’.
వెనెజువెలా ప్రభుత్వం ఆమె ఆచూకీ కోసం జల్లెడ పడుతున్న సమయంలో, ఆమె నార్వేలోని ఓస్లోలో ప్రత్యక్షం కావడం వెనుక జరిగిన కథనం ఏదో సినిమా స్క్రిప్ట్ను మించిపోయింది. ప్రజాస్వామ్యాన్ని కాపాడటం కోసం ప్రాణాలను పణంగా పెట్టి చేసిన ఈ ప్రయాణం, అంతర్జాతీయ రాజకీయాల్లో ఒక సంచలనం. మదురో ప్రభుత్వ అణచివేత, నిఘా నేత్రాల మధ్య నుండి ఆమె ఎలా తప్పించుకున్నారు? అమెరికాకు చెందిన ‘గ్రేబుల్ రెస్క్యూ’ సంస్థ ఈ ఆపరేషన్ను ఎలా విజయవంతం చేసింది? ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానమే ఈ విశ్లేషణాత్మక కథనం.
ఈ ఆపరేషన్ కేవలం మచాడోను రక్షించడం కోసమే కాదు; ఇది వెనెజువెలా ప్రజల ఆశలను సజీవంగా ఉంచే ప్రయత్నం. ఒకవేళ ఆమె పట్టుబడి ఉంటే, ఆ దేశంలో ప్రజాస్వామ్య ఉద్యమం శాశ్వతంగా సమాధి అయ్యేది. ఆమె సురక్షితంగా బయటపడటం ద్వారా, ప్రపంచ వేదికపై వెనెజువెలా గొంతుక మరింత బలంగా వినిపించే అవకాశం దక్కింది. ఇది అంతర్జాతీయ దౌత్యంలో ఒక మాస్టర్ స్ట్రోక్.
నియంతృత్వ కోరల్లో నలిగిన వెనెజువెలా
దక్షిణ అమెరికాలో ఒకప్పుడు అత్యంత సంపన్న దేశంగా వెలుగొందిన వెనెజువెలా, నేడు పేదరికం, ఆకలి, రాజకీయ అస్థిరతతో కొట్టుమిట్టాడుతోంది. నికోలస్ మదురో పాలనలో ప్రజాస్వామ్యం పూర్తిగా ఖూనీ చేయబడింది. ప్రతిపక్షాలను అణచివేయడం, జైల్లో పెట్టడం, ఎన్నికల్లో రిగ్గింగ్ చేయడం పరిపాటిగా మారింది. ఇలాంటి క్లిష్ట పరిస్థితుల్లో మరియా కొరీనా మచాడో ఒక ఆశాకిరణంలా ఉద్భవించారు. ఆమె ధైర్యం, పోరాట పటిమ ప్రజల్లో కొత్త ఉత్సాహాన్ని నింపాయి. అందుకే ఆమెను అడ్డుకోవడానికి మదురో ప్రభుత్వం అన్ని రకాల ప్రయత్నాలు చేసింది. 2024 అధ్యక్ష ఎన్నికల్లో ఆమె పోటీ చేయకుండా సుప్రీంకోర్టు ద్వారా నిషేధం విధించారు. అయినా ఆమె వెనక్కి తగ్గలేదు. ఎడ్మండో గోంజాలెజ్కు మద్దతు పలికి, ప్రజలను ఏకం చేశారు. ఇది మదురోకు కంటి మీద కునుకు లేకుండా చేసింది.
ఫలితంగా ఆమెపై నిఘా పెరిగింది. ఎప్పుడు అరెస్టు చేస్తారో తెలియని పరిస్థితి. అజ్ఞాతంలోకి వెళ్లిన ఆమె, రహస్య ప్రాంతాల నుండి ఉద్యమాన్ని నడిపించారు. అయితే నోబెల్ శాంతి బహుమతి ప్రకటన తర్వాత ఆమె ప్రాణాలకు ముప్పు మరింత పెరిగింది. ఆమెను దేశం దాటకుండా అడ్డుకోవాలని ప్రభుత్వం కట్టుదిట్టమైన చర్యలు చేపట్టింది. ఈ నేపథ్యంలోనే ఆమెను సురక్షితంగా బయటకు తీసుకురావాల్సిన అవసరం ఏర్పడింది. ఇది అత్యంత ప్రమాదకరమైన నిర్ణయం. చిన్న పొరపాటు జరిగినా ఆమె ప్రాణాలకే ముప్పు.
రంగంలోకి దిగిన గ్రేబుల్ రెస్క్యూ టీమ్
అమెరికా ఆర్మీ మాజీ ఆఫీసర్ బ్రయాన్ స్టెర్న్ నేతృత్వంలోని ‘గ్రేబుల్ రెస్క్యూ’ సంస్థ ఈ బాధ్యతను భుజాన వేసుకుంది. క్లిష్టమైన పరిస్థితుల్లో, ప్రమాదకరమైన ప్రాంతాల నుండి మనుషులను రక్షించడంలో ఈ సంస్థకు మంచి పేరుంది. మచాడోను వెనెజువెలా నుండి బయటకు తీసుకురావడం వారికి కూడా ఒక సవాలుగా మారింది. ఎందుకంటే వెనెజువెలా మిలిటరీ, ఇంటెలిజెన్స్ సంస్థలు అత్యంత అప్రమత్తంగా ఉన్నాయి. ఆకాశ మార్గంలో వెళ్లడం అసాధ్యం. రోడ్డు మార్గంలో వెళ్తే చెక్పోస్టుల వద్ద దొరికిపోయే ప్రమాదం ఉంది. చివరకు మిగిలిన ఏకైక మార్గం సముద్రం. కానీ అది కూడా అంత సులభం కాదు.
ఈ ఆపరేషన్కు వారు పెట్టిన పేరు ‘గోల్డెన్ డైనమైట్’. పేరుకు తగ్గట్టే ఇది పేలుడు పదార్థంతో సమానమైన ఆపరేషన్. ఏ మాత్రం తేడా వచ్చినా అంతర్జాతీయ వివాదం చెలరేగుతుంది. బ్రయాన్ స్టెర్న్ తన బృందంతో కలిసి పక్కా ప్రణాళిక రచించారు. స్థానిక పరిస్థితులు, భౌగోళిక అంశాలు, శత్రువుల కదలికలు అన్నీ పరిగణనలోకి తీసుకున్నారు. ఇందులో మారువేషాలు, రహస్య సంకేతాలు, అధునాతన సాంకేతిక పరిజ్ఞానం అన్నీ ఉపయోగించాల్సి వచ్చింది.
కారకస్ నుంచి తీరానికి సాగిన ఉత్కంఠ ప్రయాణం
మొదట మచాడోను కారకస్ శివారులోని ఆమె రహస్య స్థావరం నుండి కదిలించాలి. రాజధాని నగరం మొత్తం నిఘా నీడలో ఉంది. అడుగడుగునా సీసీ కెమెరాలు, మఫ్టీలో పోలీసులు ఉన్నారు. గ్రేబుల్ రెస్క్యూ టీమ్ స్థానిక మద్దతుదారుల సహాయంతో ఆమెను ఒక సామాన్య మహిళలా మార్చివేసింది. పాతబడిన కారులో, కూరగాయల బుట్టల మధ్య ఆమెను కూర్చోబెట్టి తరలించారు. ప్రధాన రహదారులను వదిలేసి, గ్రామీణ ప్రాంతాల గుండా ప్రయాణం సాగింది. మిలిటరీ చెక్పోస్టులు కనిపించగానే దారి మళ్లిస్తూ, పొలాల గట్ల మీదుగా ప్రయాణించారు.
ఈ ప్రయాణంలో ప్రతి క్షణం ఒక యుగంగా గడిచింది. ఏ పోలీస్ ఆఫీసర్ ఆపినా, ఏ గూఢచారి గుర్తించినా కథ అక్కడితో ముగిసిపోయేది. కానీ అదృష్టం కొద్దీ, వ్యూహం ఫలించి ఆమె సురక్షితంగా తీరప్రాంతంలోని ఒక మత్స్యకార గ్రామానికి చేరుకున్నారు. అక్కడ ఆమె కోసం మొదటి బోటు సిద్ధంగా ఉంది. అయితే అసలు ప్రమాదం ఇక్కడే మొదలైంది. సముద్ర ప్రయాణం భూమి మీద ప్రయాణం కంటే వంద రెట్లు ప్రమాదకరం.
కరీబియన్ జలాల్లో మృత్యువుతో పోరాటం
వెనెజువెలా తీరానికి ఆనుకుని ఉన్న కరీబియన్ సముద్ర మార్గం ప్రపంచంలోనే అత్యంత ప్రమాదకరమైన డ్రగ్ ట్రాఫికింగ్ రూట్లలో ఒకటి. ఇక్కడ డ్రగ్స్ స్మగ్లర్లు, వారిని వేటాడే అమెరికా నేవీ, వెనెజువెలా కోస్ట్ గార్డ్ ఎప్పుడూ గస్తీ తిరుగుతుంటారు. ఇలాంటి మార్గంలో ఒక చిన్న బోటులో ప్రయాణించడం ఆత్మహత్యాసదృశం. కానీ వేరే దారి లేదు. రాత్రి పూట, అలల ఉధృతి ఎక్కువగా ఉన్న సమయంలో ప్రయాణం ప్రారంభమైంది. రాడార్లకు చిక్కకుండా ఉండేందుకు చిన్న సైజు ఫిషింగ్ బోటును ఎంచుకున్నారు.
సుమారు పది గంటల పాటు సాగిన ఈ సముద్ర ప్రయాణంలో మచాడో అనేకసార్లు బోట్లు మారాల్సి వచ్చింది. నడి సముద్రంలో, చిమ్మచీకటిలో ఒక బోటు నుండి మరో బోటులోకి మారడం ఎంత కష్టమో ఊహించవచ్చు. అదీగాక, అమెరికా డ్రగ్ ఎన్ఫోర్స్మెంట్ ఏజెన్సీలు ఈ మార్గంలో అనుమానాస్పద పడవలను వెంటనే కాల్చివేస్తాయి. ఈ ప్రమాదాన్ని నివారించడానికి బ్రయాన్ స్టెర్న్ ముందుగానే అమెరికా ఏజెన్సీలకు సమాచారం అందించారు. “మా బోటు వస్తోంది, కాల్పులు జరపవద్దు” అని కోడ్ భాషలో సంకేతాలు పంపారు.
మరోవైపు వెనెజువెలా నేవీ పెట్రోలింగ్ బోట్లు సమీపంలోకి వచ్చినప్పుడు ఇంజన్లు ఆపేసి, శ్వాస బిగబట్టి ఉండాల్సి వచ్చింది. సముద్రపు అలల శబ్దం వారి గుండె చప్పుళ్లను దాచిపెట్టింది. ఆ పది గంటలు మచాడో జీవితంలో అత్యంత భయానక క్షణాలు. శారీరక శ్రమ, మానసిక ఒత్తిడి, సముద్రపు అనారోగ్యం ఆమెను కుంగదీసినా, లక్ష్యం ముందు అవన్నీ చిన్నబోయాయి.
కురాకావో చేరిక మరియు ఓస్లో విమానం
బుధవారం తెల్లవారుజామున మచాడో ప్రయాణించిన బోటు కురాకావో తీరానికి చేరింది. అది డచ్ కరీబియన్ దీవి. అక్కడికి చేరగానే అందరూ ఊపిరి పీల్చుకున్నారు. వెనెజువెలా జలాల నుండి బయటపడటంతో సగం విజయం సాధించినట్లయింది. అక్కడ ఆమెకు వైద్య పరీక్షలు నిర్వహించి, వెంటనే సిద్ధంగా ఉన్న ప్రైవేట్ జెట్లో ఎక్కించారు. అక్కడి నుండి నేరుగా నార్వేలోని ఓస్లోకు ప్రయాణం. ఆకాశ మార్గంలో వెళ్తున్నప్పుడు ఆమె వెనక్కి తిరిగి తన మాతృభూమిని చూసుకుని కన్నీటి పర్యంతమయ్యారు.
ఓస్లోలో అడుగుపెట్టిన తర్వాత కూడా గోప్యత పాటించారు. నోబెల్ బహుమతి ప్రధానోత్సవ సమయానికి ఆమె చేరుకున్నప్పటికీ, భద్రతా కారణాల దృష్ట్యా ఆ కార్యక్రమానికి హాజరు కాలేదు. ఆమె తరఫున కుమార్తె అనా కొరీనా సోసా అవార్డును స్వీకరించారు. ప్రపంచం మొత్తం మచాడో ఎక్కడున్నారో అని ఆందోళన చెందుతున్న సమయంలో, కార్యక్రమం ముగిసిన కొన్ని గంటల తర్వాత ఆమె హోటల్ బాల్కనీలో ప్రత్యక్షమయ్యారు. మద్దతుదారులకు అభివాదం చేస్తూ ఆమె కనిపించిన దృశ్యం ఇంటర్నెట్ను షేక్ చేసింది.
భవిష్యత్తుపై ప్రభావం
మచాడో ఎస్కేప్ వెనెజువెలా రాజకీయాల్లో ఒక మలుపు. ఇప్పుడు ఆమె స్వేచ్ఛగా ప్రపంచ దేశాల మద్దతు కూడగట్టగలరు. మదురో ప్రభుత్వ ఆగడాలను అంతర్జాతీయ వేదికలపై ఎండగట్టగలరు. ఆమె సురక్షితంగా ఉండటం వెనెజువెలా ప్రజలకు ఒక భరోసా. “మా నాయకురాలు బతికే ఉంది, పోరాటం ఇంకా ముగియలేదు” అనే సందేశం వారిలో కొత్త ఉత్సాహాన్ని నింపుతుంది. అంతేకాక, అమెరికా మాజీ సైనికాధికారులు ఇందులో పాల్గొనడం వెనుక అగ్రరాజ్యం పరోక్ష మద్దతు ఉందనే సంకేతాలు కూడా వెలువడుతున్నాయి. ఇది మదురోపై ఒత్తిడిని మరింత పెంచుతుంది.
చివరగా, ఈ సంఘటన మనకు ఒక విషయాన్ని స్పష్టంగా చెబుతోంది. నియంతృత్వం ఎంత బలంగా ఉన్నా, ప్రజాస్వామ్య ఆకాంక్షను పూర్తిగా అణచివేయలేదు. మచాడో పలాయనం ఒక సాహస గాథ మాత్రమే కాదు, అది స్వేచ్ఛ కోసం మానవుడు ఎంతటి రిస్క్ అయినా చేస్తాడనే దానికి నిదర్శనం. రాబోయే రోజుల్లో వెనెజువెలాలో ఎలాంటి మార్పులు వస్తాయో చూడాలి, కానీ మచాడో మాత్రం ఇప్పుడు ఒక గ్లోబల్ ఐకాన్గా మారిపోయారు. ఈ ‘గోల్డెన్ డైనమైట్’ పేలుడు శబ్దం వెనెజువెలాలో మార్పుకు నాంది పలికే అవకాశం ఉంది.