ప్రతి రాత్రి మనం ఒక అద్భుతాన్ని అనుభవిస్తాం. పడకపై చేరి కళ్లు మూసుకోగానే మన ప్రమేయం లేకుండానే ఒక అనంతమైన ప్రపంచంలోకి జారిపోతాం. నిద్ర అనేది కేవలం శారీరక విశ్రాంతి మాత్రమే కాదు; అది మన అస్తిత్వానికి సంబంధించిన ఒక లోతైన రహస్యం. నిద్రలో మన ఆలోచనలు, ఆందోళనలు, జ్ఞాపకాలు అన్నీ మాయమైపోతాయి. మనం ఎక్కడికి వెళ్తున్నామో, ఏమవుతున్నామో తెలియని ఒక స్థితిలోకి చేరుకుంటాం. ఈ నిత్య కృత్యాన్ని మనం సాధారణమైనదిగా భావిస్తాం కానీ, వాస్తవానికి ఇది ఒక ఆధ్యాత్మిక ప్రయాణం వంటిది.
మనం నిద్రపోతున్నప్పుడు మన శరీరం అక్కడే ఉంటుంది కానీ మన ‘నేను’ అనే భావన పూర్తిగా కనుమరుగవుతుంది. రోజంతా మనం మోసే బాధ్యతలు, మన వ్యక్తిత్వం, మన పేరు, మన హోదా అన్నీ నిద్రలో అర్థరహితంగా మారిపోతాయి. ఈ స్థితిని కొందరు తాత్కాలిక మరణంగా అభివర్ణిస్తారు. ఎందుకంటే మరణంలో లాగే నిద్రలో కూడా మన అహంకారం లేదా ఈగో సెలవు తీసుకుంటుంది. బౌద్ధ ధర్మం చెప్పే ‘శూన్యం’ లేదా ఏమీ లేని స్థితిని మనం ప్రతి రాత్రి అనుభవిస్తున్నాం. అయితే మనం దీనిని కేవలం ఒక బ్యాటరీ ఛార్జింగ్ లాంటి శారీరక అవసరంగా మాత్రమే చూస్తున్నాం.
ఈ నిద్ర ప్రక్రియ కేవలం విశ్రాంతి కోసమే కాదు; ఇది మన చైతన్యం యొక్క మూలాలను వెతుక్కునే ప్రయాణం. మనం నిద్రలో ఉన్నప్పుడు మన మనసులోని కోరికలు, భయాలు అన్నీ నిశ్శబ్దంగా మారిపోతాయి. ఫలితంగా మన చైతన్యం తన స్వచ్ఛమైన స్థితిలోకి చేరుకుంటుంది. అందుకే నిద్ర లేచిన తర్వాత మనం ఎంతో ఉల్లాసంగా, కొత్త శక్తితో కనిపిస్తాం.
కలలు మరియు అపస్మారక స్థితిలో సృజనాత్మకత రహస్యాలు
నిద్రలో మరొక వింతైన అంశం కలలు. మనం అపస్మారక స్థితిలో ఉన్నప్పుడు కూడా మన మనసు అద్భుతమైన దృశ్యాలను, కథలను సృష్టిస్తుంది. ఈ కలల్లో మనం ఎప్పుడూ చూడని వ్యక్తులను కలుస్తాం, వెళ్ళని ప్రదేశాలకు వెళ్తాం. ఇదంతా ఎవరు చేస్తున్నారు? మన మేల్కొన్న స్థితిలో ఉండే ‘నేను’ అక్కడ లేనప్పుడు ఈ సృజనాత్మకత ఎక్కడి నుండి వస్తోంది? ఇది మన అంతరంగంలో ఉన్న అనంతమైన మేధస్సుకు నిదర్శనం. కలల్లో మనం చూసే ప్రపంచం మనకు ఆ సమయంలో పూర్తిగా నిజమనిపిస్తుంది. మేల్కొన్న తర్వాత మాత్రమే అది కల అని తెలుస్తుంది.
దీనిని బట్టి చూస్తే, ప్రస్తుతం మనం నిజం అని నమ్ముతున్న ఈ జాగ్రదావస్థ (మేల్కొన్న స్థితి) కూడా మరొక రకమైన కల కావచ్చు. మన చైతన్యం రాత్రివేళ ఒక రకమైన కలను, పగలు మరొక రకమైన కలను సృష్టిస్తోంది. అందువల్ల మనం ఎవరమో తెలుసుకోవాలంటే ఈ కలల వెనుక ఉన్న సాక్షిని గుర్తించాలి. ఈ లోతైన అవగాహన మనకు కలిగినప్పుడు జీవితం పట్ల మన దృక్పథం పూర్తిగా మారిపోతుంది.
నిద్ర అనేది కేవలం మెదడు పనితీరును సరిచేసే ప్రక్రియ మాత్రమే కాదు; అది మన ప్రాథమిక చైతన్యం తన మూలాల్లోకి తిరిగి వెళ్లే మార్గం. ప్రతి రాత్రి మనం మన వ్యక్తిత్వాన్ని వదిలేసి, విశ్వ చైతన్యంలో కలిసిపోతాం. ఈ ‘నిత్య పునరుజ్జీవనం’ ద్వారానే మన జీవక్రియలు, మానసిక ఆరోగ్యం క్రమబద్ధీకరించబడతాయి. నిద్రలో మనం పొందే ఆ ప్రశాంతత, అస్తిత్వపు లోతులను అర్థం చేసుకోవడానికి ఒక గొప్ప కిటికీ వంటిది.
గాఢ నిద్రలో అహంకారం కరిగిపోయే పారమార్థిక స్థితి
కలలు కూడా లేని గాఢ నిద్ర స్థితిని సుషుప్తి అంటారు. ఈ స్థితిలో ఏ ఆలోచనలు ఉండవు, ఏ అనుభూతులు ఉండవు. కేవలం ఉనికి మాత్రమే ఉంటుంది. ఇది ఒక పరమ అద్భుతం. అక్కడ సమయం లేదు, స్థలం లేదు. అయినప్పటికీ మనం మేల్కొన్న తర్వాత “నేను చాలా ప్రశాంతంగా నిద్రపోయాను” అని చెబుతాం. ఏ అనుభవం లేని చోట ఈ ప్రశాంతతను ఎవరు గమనించారు? దీనినే ప్రాచీన మునులు ‘సాక్షి చైతన్యం’ అన్నారు. మనలోని ఈ భాగం ఎప్పుడూ నిద్రపోదు, అది నిరంతరం వెలుగుతూనే ఉంటుంది.
గాఢ నిద్రలో మనం మన అసలు స్వరూపానికి అత్యంత దగ్గరగా ఉంటాం. అక్కడ కుల మతాలు లేవు, పేద ధనిక భేదాలు లేవు, శత్రుత్వాలు లేవు. అందుకే నిద్ర అందరికీ సమానమైన ఆనందాన్ని ఇస్తుంది. ఈ స్థితిలో మనం పొందే శక్తి మనల్ని రోజంతా నడిపిస్తుంది. తద్వారా నిద్ర అనేది ఒక ఆధ్యాత్మిక సాధనగా మన జీవితంలో అంతర్భాగమైంది.
మేల్కొన్న తర్వాత వ్యక్తిత్వం తిరిగి పునరుద్ధరించబడే వింత
ప్రతి ఉదయం మనం నిద్రలేవగానే మన పేరు, మన పనులు, మన జ్ఞాపకాలు అన్నీ తిరిగి మన దగ్గరకు వస్తాయి. ఇది ఎలా జరుగుతుందో ఎప్పుడైనా ఆలోచించారా? నిద్రలో పూర్తిగా కనుమరుగైన మన అస్తిత్వం, మళ్ళీ అదే క్రమంలో ఎలా పుడుతోంది? మన గుండెను కొట్టుకునేలా చేసే, మన జుట్టు పెరిగేలా చేసే ఆ అనంతమైన మేధస్సే మన వ్యక్తిత్వాన్ని కూడా తిరిగి నిర్మిస్తుంది. మనం ఏమీ చేయకుండానే ఈ ప్రక్రియ అంతా జరిగిపోతుంది.
WhatsApp Channel
అయితే మనం మేల్కొన్న వెంటనే మళ్ళీ మన పాత ఆందోళనలను, భయాలను పట్టుకుంటాం. కానీ నిద్ర మనకు నేర్పే పాఠం ఏమిటంటే—మనం ఈ గుర్తింపులు లేకపోయినా సుఖంగా ఉండగలం. కాబట్టి పగటిపూట మనం పడే ఆరాటం, పట్టుదలలు అన్నీ తాత్కాలికమే. ఈ నిజాన్ని గ్రహించినప్పుడు మనలో ఒక రకమైన నిశ్చింత ఏర్పడుతుంది. అదేవిధంగా మన పనుల పట్ల బాధ్యత పెరుగుతుంది కానీ వాటి వల్ల కలిగే ఒత్తిడి తగ్గుతుంది.
నిత్య జీవితంలో నిద్ర నేర్పే పాఠాలు మరియు పరిష్కారాలు
నిద్ర ద్వారా మనం తెలుసుకోవలసిన అతిపెద్ద విషయం ఏమిటంటే, మనం కేవలం ఈ శరీరం లేదా ఈ ఆలోచనల సమూహం మాత్రమే కాదు. మనం అంతకు మించిన అనంతమైన చైతన్యం. ఈ అవగాహన మనకు కలిగితే మరణం పట్ల భయం పోతుంది. ఎందుకంటే మరణం కూడా ఒక సుదీర్ఘమైన నిద్ర వంటిదేనని అర్థమవుతుంది. ప్రతి రాత్రి మనం ‘చనిపోయి’ మళ్ళీ ఉదయం ‘పుడుతున్నాం’. ఈ ప్రక్రియలో మనకు కలిగే ఆనందమే మన అసలు స్వభావం.
ఈ రహస్యాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి కొన్ని మార్గాలు ఉన్నాయి:
- రాత్రి నిద్రపోయే ముందు మీ రోజంతా జరిగిన విషయాలను ఒక్కసారి గమనించి, వాటన్నింటినీ వదిలేయండి.
- నేను ఈ శరీరాన్ని కాదు, ఈ ఆలోచనలను కాదు అనే భావనతో నిద్రలోకి జారండి.
- ఉదయం నిద్రలేవగానే పడకపై ఒక నిమిషం మౌనంగా ఉండి, మీలోని ఆ స్వచ్ఛమైన చైతన్యాన్ని అనుభూతి చెందండి.
- నిద్రను కేవలం అలసట తీర్చుకునే సాధనంగా కాకుండా, ఒక పవిత్రమైన ప్రక్రియగా గౌరవించండి.
ముఖ్యంగా ఆధునిక కాలంలో నిద్రలేమి సమస్యలు పెరుగుతున్నాయి. దీనికి ప్రధాన కారణం మనం మన ఆలోచనలను నిద్రలోకి కూడా తీసుకెళ్లడమే. నిద్ర అనేది ఒక ‘వదులుకునే’ ప్రక్రియ. మనం ఎంతగా అహాన్ని వదులుకోగలిగితే అంత గొప్ప నిద్ర మనకు లభిస్తుంది. ఫలితంగా మన ఆరోగ్యం మరియు మనశ్శాంతి మెరుగుపడతాయి.
Insight Paragraph: మనం నిరంతరం ఏదో సాధించాలని, ఎవరో కావాలని తపిస్తుంటాం. కానీ ప్రతి రాత్రి ప్రకృతి మనకు ఏమీ కాకుండా ఉండటంలోని అద్భుతమైన సుఖాన్ని రుచి చూపిస్తుంది. ఈ విశ్వ చైతన్యం మన ద్వారానే వ్యక్తమవుతోంది. నిద్రలో మనం ఈ సత్యాన్ని అనుభవపూర్వకంగా తెలుసుకుంటాం. కాబట్టి నిద్ర అనేది మనల్ని మనం కనుగొనే ఒక నిశ్శబ్ద విప్లవం. ఇది మన వ్యక్తిగత అహంకారం నుండి విశ్వవ్యాప్త ప్రేమ వైపుకు మళ్ళించే ఒక గొప్ప మార్గం.
ముగింపులో చెప్పాలంటే, నిద్ర అనేది ప్రకృతి మనకు ఇచ్చిన అతిపెద్ద వరం. అది మనల్ని మన మూలాలతో అనుసంధానిస్తుంది. ప్రతి రాత్రి మీరు చేసే ఈ ప్రయాణం కేవలం విశ్రాంతి కోసం కాదు, అది మీ ఆత్మ యొక్క పునరుజ్జీవనం కోసం. ఈ అద్భుతాన్ని గుర్తించి నిద్రపోతే, ప్రతి రోజూ మీకు ఒక కొత్త జన్మలా అనిపిస్తుంది. మొత్తానికి మనం నిద్రలో ఎక్కడికి వెళ్తున్నామో తెలియకపోయినా, తిరిగి వచ్చేటప్పుడు మాత్రం ఒక అద్భుతమైన శాంతితో తిరిగి వస్తాం. అదే నిద్రలోని పరమార్థం.
