హైదరాబాద్లో ‘మెగా అగ్రికల్చర్ లోన్’: తక్షణ మంజూరు! సెంట్రల్ బ్యాంక్ ‘మెగా వ్యవసాయ రుణాలు’: వడ్డీ వ్యాపారులకు చెక్!
భారతదేశం ఒక వ్యవసాయ దేశం. ఈ మాట మనం పుస్తకాల్లో చదువుకున్నాం, ప్రసంగాల్లో విన్నాం. కానీ, ఆ వ్యవసాయానికి వెన్నెముకగా నిలవాల్సిన రైతు మాత్రం అప్పుల ఊబిలో కూరుకుపోతున్నాడు. దేశానికి అన్నం పెట్టే చెయ్యి.. అవసరానికి చేయి చాపే దుస్థితిలో ఉంది. ముఖ్యంగా, సంస్థాగత రుణాలు (బ్యాంకు రుణాలు) అందక, ప్రైవేట్ వడ్డీ వ్యాపారుల (లేదా ‘కబేళా’దారులు) చేతిలో నలిగిపోతున్నాడు. ఈ దశాబ్దాల నాటి సమస్యకు ఒక ఆచరణాత్మక పరిష్కారం చూపే దిశగా సెంట్రల్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (CBI) ఒక భారీ ముందడుగు వేస్తోంది. ఈ నెల 14న, అంటే రేపు, హైదరాబాద్ కేంద్రంగా మూడు రాష్ట్రాల్లోని (తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్, కర్నాటక) రైతులు మరియు వ్యవసాయాధారిత వ్యాపారుల తలరాతను మార్చే ఒక ‘మెగా అగ్రికల్చర్ లోన్ ప్రోగ్రాం’కు శ్రీకారం చుడుతోంది.
ఇది కేవలం మరో ప్రభుత్వ పథకం ప్రకటన కాదు. ఇది బ్యాంకే నేరుగా రైతు చెంతకు వస్తున్న ఒక అరుదైన అవకాశం. “వడ్డీ వ్యాపారి”కి, “బ్యాంకు మేనేజర్”కు ఉన్న ప్రధాన తేడా ఏమిటి? వడ్డీ వ్యాపారి మీకు కావాల్సినప్పుడు, వెంటనే అప్పు ఇస్తాడు, కానీ మీ రక్తాన్ని పీల్చే వడ్డీ తీసుకుంటాడు. బ్యాంకు తక్కువ వడ్డీకే ఇస్తుంది, కానీ సమయానికి ఇవ్వదు. కాగితాలు, సంతకాలు, కొలేటరల్ (పూచీకత్తు) అంటూ నెలల తరబడి తిప్పుకుంటుంది. ఈ కారణంగానే, రైతు.. గత్యంతరం లేక వడ్డీ వ్యాపారి గుమ్మం తొక్కుతున్నాడు.
సెంట్రల్ బ్యాంక్ తాజా కార్యక్రమం సరిగ్గా ఈ “సమస్య” మూలాలపైనే దాడి చేస్తోంది. “తక్షణమే రుణ మంజూరు పత్రాలు” (On-the-spot loan sanction letters) జారీ చేస్తామని ప్రకటించడం ఈ మొత్తం కార్యక్రమంలో అత్యంత కీలకమైన, విప్లవాత్మకమైన అంశం.
వ్యవసాయ రుణాల లభ్యత: అసలు సమస్య ఎక్కడ ఉంది?
భారతీయ రైతాంగం ఎదుర్కొంటున్న అతి పెద్ద సవాలు “రుణం” కాదు, “సమయానికి” రుణం అందకపోవడం. ఖరీఫ్ లేదా రబీ సీజన్ ప్రారంభంలో విత్తనాలు, ఎరువుల కోసం రైతుకు తక్షణం డబ్బు అవసరం. ఆ సమయంలో బ్యాంకుకు వెళ్లి, దరఖాస్తు నింపి, అధికారుల ఆమోదం కోసం వారాల తరబడి వేచి చూసే సమయం అతనికి ఉండదు. ఫలితంగా, ఊరిలో అందుబాటులో ఉండే వడ్డీ వ్యాపారి వద్దకు వెళ్తాడు. అక్కడ వడ్డీ నెలకు 3% నుండి 10% వరకు (అంటే సంవత్సరానికి 36% నుండి 120% వరకు) ఉంటుంది.
ఈ విష వలయం నుండి రైతులను బయటపడేయడానికే ప్రభుత్వం ‘కిసాన్ క్రెడిట్ కార్డ్’ (KCC) వంటి పథకాలను తెచ్చింది. దీని ద్వారా రైతులు 7% వడ్డీకే రుణం పొందవచ్చు. అంతేకాక, సకాలంలో తిరిగి చెల్లిస్తే 3% వడ్డీ రాయితీ (Interest Subvention) కూడా లభిస్తుంది. అంటే, నిజానికి రైతు చెల్లించేది కేవలం 4% వడ్డీ మాత్రమే. మరోవైపు, ఇటీవల ఆర్బీఐ నిబంధనల ప్రకారం, ఎలాంటి పూచీకత్తు లేకుండానే ఇచ్చే వ్యవసాయ రుణాల పరిమితిని ₹1.6 లక్షల నుండి ₹2 లక్షలకు పెంచారు. ఇన్ని అద్భుతమైన అవకాశాలు ఉన్నా, చాలా మంది రైతులకు అవి చేరడం లేదు.
అవగాహన లోపమే అసలు శత్రువు
ఇక్కడే రెండో పెద్ద సమస్య ఉంది: అవగాహన లోపం. “బ్యాంకు రుణాలు మనలాంటి వాళ్లకు ఇవ్వరు,” “చాలా కాగితాలు అడుగుతారు,” “అధికారులు సరిగా మాట్లాడరు” అనే అపోహలు, భయాలు గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో బలంగా నాటుకుపోయాయి. ఈ భయాన్ని, అపోహను, జడత్వాన్ని బద్దలు కొట్టడానికే సెంట్రల్ బ్యాంక్ ఈ “అవగాహన కార్యక్రమం” (Awareness Program) నిర్వహిస్తోంది. ఇది కేవలం లోన్ మేళా కాదు, రైతులకు, బ్యాంకుకు మధ్య ఉన్న అగాధాన్ని పూడ్చే ఒక వారధి.
సెంట్రల్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా హైదరాబాద్ జోన్ డిప్యూటీ జోనల్ హెడ్ ఎంవీఎస్ ప్రసాద్ మాటల్లోనే చెప్పాలంటే, “అర్హులైన రైతులు, వ్యవసాయాధారిత వ్యాపారులకు వివిధ రుణాలకి సంబంధించిన పథకాలపై అవగాహన కల్పించడం” ఈ కార్యక్రమ ముఖ్య ఉద్దేశ్యం. అంటే, “మీకు ఏ రుణం కావాలో మీరే అడగండి” అని కాదు, “మీ అవసరానికి తగ్గట్టుగా మా వద్ద ఈ పథకాలు ఉన్నాయి, రండి, తెలుసుకోండి” అని బ్యాంకు ఆహ్వానించడమే ఈ మార్పుకు సంకేతం.
కేవలం రైతులకే కాదు, ‘అగ్రి-ప్రెన్యూర్స్’ కు కూడా
ఈ కార్యక్రమం యొక్క మరో విశిష్టత ఏమిటంటే, ఇది కేవలం సంప్రదాయ రైతులకు మాత్రమే పరిమితం కాకపోవడం. “వ్యవసాయాధారిత వ్యాపారులు” (Agri-Business) అని స్పష్టంగా పేర్కొనడం గమనించాలి. భారతదేశ వ్యవసాయ రంగం వేగంగా రూపాంతరం చెందుతోంది. కేవలం పంట పండించడం నుండి, దాన్ని ప్రాసెస్ చేయడం, నిల్వ చేయడం, మార్కెటింగ్ చేయడం వైపు అడుగులు పడుతున్నాయి.
ఉదాహరణకు, ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్ యూనిట్లు, కోల్డ్ స్టోరేజీలు, గిడ్డంగులు (Warehouses), పాల సేకరణ కేంద్రాలు, కోళ్ల ఫారాలు, చేపల చెరువుల ఆధునికీకరణ, వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల రవాణా వాహనాలు, డ్రోన్ల ద్వారా పురుగుమందుల పిచికారీ వంటి ఎన్నో నూతన వ్యాపారాలకు ఇప్పుడు విపరీతమైన డిమాండ్ ఉంది. వీటిని “అగ్రి-స్టార్టప్స్” లేదా “అగ్రి-ప్రెన్యూర్స్” అని పిలుస్తున్నారు. ఈ వ్యాపారాలకు కావాల్సిన మూలధనాన్ని అందించడానికి కూడా ఈ మెగా లోన్ ప్రోగ్రాం ఉపయోగపడుతుంది. నాబార్డ్ (NABARD) వంటి సంస్థలు ఇందుకు కావాల్సిన ‘అగ్రి-ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ ఫండ్’ను బ్యాంకులకు అందిస్తున్నాయి.
“ఆన్-ది-స్పాట్ సాంక్షన్”: ఇది ఎలా సాధ్యం?
ఒక బ్యాంకు “తక్షణమే రుణ మంజూరు పత్రాలు జారీ చేస్తాం” అని ప్రకటించడం చిన్న విషయం కాదు. దీని వెనుక భారీ కసరత్తు ఉంటుంది. అంటే, బ్యాంకు తన సంప్రదాయ “రియాక్టివ్” (దరఖాస్తు వస్తే చూద్దాం) విధానం నుండి “ప్రోయాక్టివ్” (మేమే వస్తున్నాం, సిద్ధంగా ఉండండి) విధానానికి మారుతోందని అర్థం.
ఈ మేళాకు హాజరయ్యే రైతులు, వ్యాపారులు తమ ప్రాథమిక పత్రాలతో (ఉదాహరణకు: ఆధార్ కార్డ్, పాన్ కార్డ్, భూమి రికార్డులు (పట్టాదారు పాస్బుక్/పహాణీ), వ్యాపార రిజిస్ట్రేషన్ (ఉంటే), మరియు పాస్పోర్ట్ సైజ్ ఫోటోలు) హాజరైతే, అక్కడికక్కడే వారి అర్హతను పరిశీలించి, ప్రాథమిక మంజూరు పత్రాన్ని (In-Principle Sanction Letter) జారీ చేసే అవకాశం ఉంది. ఇది రైతుకు ఎంతో మానసిక ధైర్యాన్ని ఇస్తుంది. “లోన్ వస్తుందో రాదో” అనే భయం పోయి, “లోన్ వచ్చింది, ఇక పని మొదలుపెట్టాలి” అనే ధీమా వస్తుంది.
WhatsApp Channel
మూడు రాష్ట్రాల కూడలి: హైదరాబాద్ ఎందుకు కీలకం?
ఈ కార్యక్రమాన్ని తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్, కర్ణాటక రాష్ట్రాల్లోని అన్ని శాఖల్లో నిర్వహిస్తున్నా, దీనికి హైదరాబాద్ను కేంద్రంగా ప్రకటించడం వ్యూహాత్మకమే. హైదరాబాద్ ఈ మూడు రాష్ట్రాలకు భౌగోళికంగా, వాణిజ్యపరంగా ఒక కూడలి. ఈ మూడు రాష్ట్రాల వ్యవసాయ అవసరాలు కూడా విభిన్నంగా, కానీ పరస్పరం ఆధారపడి ఉంటాయి.
తెలంగాణలో వరి, పత్తి, మొక్కజొన్నతో పాటు పాడి, పౌల్ట్రీ రంగాలు బలంగా ఉన్నాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్ తీర ప్రాంతంలో ఆక్వాకల్చర్ (చేపలు, రొయ్యలు) మరియు డెల్టా ప్రాంతంలో వరి, వాణిజ్య పంటలు కీలకం. కర్ణాటకలోని సరిహద్దు జిల్లాల్లో పప్పు ధాన్యాలు, ఉద్యానవన పంటలు (Horticulture) మరియు అగ్రి-ప్రాసెసింగ్ యూనిట్లు ఎక్కువగా ఉన్నాయి. ఈ మూడు వైవిధ్యమైన రంగాలకు అవసరమైన విభిన్న రుణ పథకాలను ఒకే గొడుగు కిందకు తీసుకురావడానికి ఈ “మెగా ప్రోగ్రాం” దోహదపడుతుంది.
పాఠకులకు (రైతులు/వ్యాపారులకు) ఆచరణాత్మక సలహా
ఈ వార్తా కథనం చదువుతున్న మీరు లేదా మీకు తెలిసిన వారు అర్హులైన రైతు లేదా వ్యవసాయాధారిత వ్యాపారి అయితే, నవంబర్ 14 (రేపు) మీకు ఒక సువర్ణావకాశం. ఈ అవకాశాన్ని సద్వినియోగం చేసుకోవాలంటే మీరు చేయాల్సింది ఇది:
- వెంటనే సిద్ధం కండి: మీ సమీప సెంట్రల్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా శాఖ ఎక్కడ ఉందో తెలుసుకోండి. లేదా టోల్ ఫ్రీ నంబర్ 1800 3030 కు కాల్ చేసి వివరాలు కనుక్కోండి.
- పత్రాలు సిద్ధం చేసుకోండి: మీ ఆధార్, పాన్, భూమి పత్రాలు (లేదా కౌలు పత్రాలు), ఫోటోలు, మరియు మీరు ఇప్పటికే వ్యాపారం చేస్తుంటే దానికి సంబంధించిన వివరాలను ఒక ఫైల్లో సిద్ధం చేసుకోండి.
- స్పష్టతతో వెళ్లండి: మీకు రుణం ఎందుకు కావాలో స్పష్టంగా చెప్పండి. “పంట రుణం” కోసం కిసాన్ క్రెడిట్ కార్డ్ (KCC) అడగండి. “ట్రాక్టర్ కొనడానికి” టర్మ్ లోన్ అడగండి. “పాడి గేదెల కోసం” అయితే డెయిరీ లోన్ అడగండి. “చిన్న ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్ యూనిట్” కోసం అయితే ముద్ర లేదా MSME లోన్ పథకాల గురించి వాకబు చేయండి.
- భయం వద్దు, భరోసా ముఖ్యం: ఇది మీ కోసమే ఏర్పాటు చేసిన కార్యక్రమం. అధికారులు మీకు సహాయం చేయడానికే అక్కడ ఉంటారు. ఎలాంటి అపోహలు, భయాలు లేకుండా నేరుగా వెళ్లి మీ అవసరాన్ని వివరించండి.
ముగింపు: ఇది కేవలం రుణం కాదు, భవిష్యత్తుకు భరోసా
సెంట్రల్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా తీసుకుంటున్న ఈ చొరవను కేవలం ఒక “లోన్ మేళా”గా చూస్తే పొరపాటే. ఇది భారత గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థను బలోపేతం చేసే ఒక కీలకమైన అడుగు. వడ్డీ వ్యాపారుల కోరల నుండి రైతుకు విముక్తి కల్పించి, అతనికి ఆర్థిక స్వేచ్ఛను అందించే ప్రయత్నం. “ఆన్-ది-స్పాట్ సాంక్షన్” అనే పదం నిజంగా అమలైతే, అది ఇతర బ్యాంకులపై కూడా ఒత్తిడి పెంచుతుంది.
ఈ కార్యక్రమం యొక్క నిజమైన విజయం ఎన్ని కోట్లు రుణాలు మంజూరు చేశారన్న దానిపై కాదు, ఎంతమంది రైతులు వడ్డీ వ్యాపారుల వద్దకు వెళ్లడం మానేశారన్న దానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. రేపటి కార్యక్రమం ఆ దిశగా ఒక బలమైన ఆరంభం కావాలని ఆశిద్దాం. రైతులు, వ్యవసాయ వ్యాపారులు ఈ అవకాశాన్ని అందిపుచ్చుకుని, తమ కాళ్లపై తాము నిలబడి, దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు మరింత బలాన్ని చేకూర్చాలని కోరుకుందాం.
బాహ్య లంకెలు (External Links)
- సెంట్రల్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా – వ్యవసాయ రుణాల విభాగం (అధికారిక)
- కిసాన్ క్రెడిట్ కార్డ్ (KCC) పథకం – అధికారిక వివరాలు (లేదా నాబార్డ్/RBI సైట్)
- వ్యవసాయ మౌలిక సదుపాయాల నిధి (Agri Infrastructure Fund) – అధికారిక పోర్టల్