గిఫ్ట్ సిటీ- సెంట్రల్ ఏసీ కల తొలి నగరం
ఈ గిఫ్ట్ సిటీ ప్రాజెక్ట్ కేవలం ఒక ఆర్థిక కేంద్రం మాత్రమే కాదు ఇది భారతీయ పట్టణీకరణ విధానంలోనే ఒక భారీ మలుపు. భవిష్యత్తులో మన దేశంలోని మెట్రో నగరాలు ఎదుర్కొనే కాలుష్యం, ట్రాఫిక్, విద్యుత్ సమస్యలకు ఇక్కడ వాడుతున్న డిస్ట్రిక్ట్ కూలింగ్, ఆటోమేటెడ్ వేస్ట్ మేనేజ్మెంట్ టెక్నాలజీలే శాశ్వత పరిష్కారం అవుతాయి. ఇది రాబోయే 2047 నాటికి భారత్ సాధించబోయే స్మార్ట్ అర్బన్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్కు బలమైన పునాది.
గుజరాత్ ఇంటర్నేషనల్ ఫైనాన్స్ టెక్-సిటీ (గిఫ్ట్ సిటీ) అనేది భారతదేశపు మొట్టమొదటి ఆపరేషనల్ స్మార్ట్ సిటీ మరియు అంతర్జాతీయ ఆర్థిక సేవల కేంద్రం (IFSC). అహ్మదాబాద్ మరియు గాంధీనగర్ మధ్య సబర్మతి నది ఒడ్డున 886 ఎకరాలలో విస్తరించి ఉన్న ఈ నగరం, కేవలం భవనాల సముదాయం కాదు. ఇది ఆధునిక ఇంజనీరింగ్ అద్భుతాలకు నిలయం. ముఖ్యంగా ఇక్కడ ఏర్పాటు చేసిన డిస్ట్రిక్ట్ కూలింగ్ సిస్టమ్, ఆటోమేటెడ్ వేస్ట్ కలెక్షన్, మరియు యుటిలిటీ టన్నెల్స్ దేశానికే ఆదర్శంగా నిలుస్తున్నాయి. సింగపూర్, దుబాయ్, లండన్ వంటి గ్లోబల్ ఫైనాన్షియల్ హబ్లతో పోటీ పడేలా దీనిని తీర్చిదిద్దారు. అసలు ఈ టెక్నాలజీలు ఎలా పనిచేస్తాయి? సాధారణ నగరాలకు ఇవి ఎందుకు అవసరం? అనే విషయాలను ఇప్పుడు లోతుగా విశ్లేషిద్దాం.
డిస్ట్రిక్ట్ కూలింగ్ సిస్టమ్ విద్యుత్ ఆదాలో విప్లవం
భారతదేశంలోనే మొట్టమొదటిసారిగా గిఫ్ట్ సిటీలో డిస్ట్రిక్ట్ కూలింగ్ సిస్టమ్ (DCS)ను ప్రవేశపెట్టారు. సాధారణంగా మనం ఇళ్లలో లేదా ఆఫీసుల్లో స్ప్లిట్ ఏసీలు లేదా విండో ఏసీలు వాడుతుంటాం. అయితే గిఫ్ట్ సిటీలో మాత్రం ఏ భవనానికి కూడా వ్యక్తిగత ఏసీలు ఉండవు. ఇది వినడానికి ఆశ్చర్యంగా ఉన్నా ఇది వంద శాతం నిజం. ఇక్కడ నగరం మొత్తానికి ఒకే ఒక భారీ కూలింగ్ ప్లాంట్ ఉంటుంది.
ఈ విధానం ఎలా పనిచేస్తుందంటే ఒక కేంద్రీకృత ప్లాంట్లో మురుగునీటిని అత్యున్నత ప్రమాణాలతో శుద్ధి చేస్తారు. ఆ నీటిని సుమారు 4 డిగ్రీల సెల్సియస్ నుంచి 5 డిగ్రీల సెల్సియస్ వరకు చల్లబరుస్తారు. ఇలా చల్లబడిన నీటిని భూగర్భంలో ఏర్పాటు చేసిన భారీ ఇన్సులేటెడ్ పైపుల ద్వారా నగరంలోని అన్ని భవనాలకు సరఫరా చేస్తారు. ప్రతి భవనంలోనూ ఎయిర్ హ్యాండ్లింగ్ యూనిట్లు (AHUs) ఉంటాయి. ఈ యూనిట్లు ఆ చల్లటి నీటిని ఉపయోగించుకుని గాలిని చల్లబరిచి భవనం అంతా పంపిస్తాయి.
అందువల్ల విద్యుత్ వినియోగం భారీగా తగ్గుతుంది. సాధారణ ఏసీలతో పోలిస్తే ఈ విధానంలో సుమారు 30 శాతం నుండి 40 శాతం వరకు విద్యుత్ ఆదా అవుతుంది. అంతేకాక ప్రతి భవనంలో ఏసీల నిర్వహణ ఖర్చు తప్పుతుంది. పర్యావరణానికి హాని చేసే రిఫ్రిజిరెంట్ వాయువుల విడుదల తగ్గుతుంది. ముఖ్యంగా భవనాల బయట ఉండే ఏసీ కంప్రెసర్ల శబ్దం, వేడి గిఫ్ట్ సిటీలో అస్సలు ఉండదు.
ఆటోమేటెడ్ వేస్ట్ కలెక్షన్ పారిశుద్ధ్యానికి కొత్త అర్థం
మన నగరాల్లో ఉదయాన్నే చెత్త బండి రావడం, పారిశుద్ధ్య కార్మికులు ఇంటింటికీ తిరిగి చెత్త సేకరించడం మనం నిత్యం చూస్తుంటాం. కొన్నిసార్లు రోడ్ల పక్కన చెత్త కుప్పలు పేరుకుపోయి దుర్వాసన వెదజల్లుతుంటాయి. కానీ గిఫ్ట్ సిటీలో చెత్త సేకరణ విధానం పూర్తిగా భిన్నం. ఇక్కడ పారిశుద్ధ్య కార్మికులు చెత్తను సేకరించే పద్ధతి లేదు. రోడ్లపై చెత్త వాహనాలు తిరగవు.
దీనికోసం అత్యాధునిక ఆటోమేటెడ్ వేస్ట్ కలెక్షన్ సిస్టమ్ (AWS)ను ఏర్పాటు చేశారు. ప్రతి భవనంలోని ప్రతి అంతస్తులో ఒక ప్రత్యేకమైన చెత్త గొట్టం (Chute) ఉంటుంది. నివాసితులు లేదా ఉద్యోగులు తమ చెత్తను అందులో వేస్తే చాలు. ఆ చెత్త వాక్యూమ్ సక్షన్ (Vacuum Suction) ద్వారా భూగర్భ పైపుల గుండా గంటకు సుమారు 90 కిలోమీటర్ల వేగంతో ప్రయాణించి నేరుగా సిటీ బయట ఉన్న ప్రాసెసింగ్ ప్లాంట్కు చేరుకుంటుంది.
ఫలితంగా నగరం అత్యంత పరిశుభ్రంగా ఉంటుంది. చెత్త కుప్పలు, ఈగలు, దోమల బెడద ఉండదు. దుర్వాసన అసలే ఉండదు. మానవ ప్రమేయం లేకుండా చెత్తను సేకరించడం వల్ల అంటువ్యాధులు ప్రబలే అవకాశం తగ్గుతుంది. ప్రపంచంలోని అత్యంత పరిశుభ్రమైన నగరాల సరసన నిలవడానికి ఈ టెక్నాలజీ గిఫ్ట్ సిటీకి ఎంతగానో దోహదపడుతుంది.
యుటిలిటీ టన్నెల్ మరమ్మతులకు తవ్వకాలు లేని విధానం
మన నగరాల్లో తరచూ చూసే మరొక సమస్య రోడ్ల తవ్వకం. ఒకసారి టెలిఫోన్ వాళ్ళు, మరోసారి కరెంట్ వాళ్ళు, ఇంకోసారి డ్రైనేజీ కోసం రోడ్లను తవ్వుతూనే ఉంటారు. దీనివల్ల ట్రాఫిక్ జామ్లు, దుమ్ము, ధూళి సమస్యలు వస్తుంటాయి. అయితే గిఫ్ట్ సిటీలో రోడ్లను తవ్వాల్సిన అవసరమే రాదు. దీనికి కారణం అక్కడ నిర్మించిన భారీ యుటిలిటీ టన్నెల్.
WhatsApp Channel
రోడ్ల కింద సుమారు 5.8 కిలోమీటర్ల పొడవునా ఒక పెద్ద సొరంగం నిర్మించారు. నగరానికి అవసరమైన విద్యుత్ తీగలు, మంచినీటి పైపులు, ఆప్టికల్ ఫైబర్ కేబుల్స్, ఆటోమేటెడ్ వేస్ట్ కలెక్షన్ పైపులు అన్నీ ఈ టన్నెల్ గుండానే వెళ్తాయి. మనిషి నిలబడి నడిచేంత ఎత్తులో ఈ టన్నెల్ ఉంటుంది.
కాబట్టి ఏదైనా పైపు లీకేజీ అయినా లేదా కొత్త కేబుల్ వేయాలన్నా రోడ్డు తవ్వాల్సిన పనిలేదు. టెక్నీషియన్లు నేరుగా టన్నెల్లోకి వెళ్లి మరమ్మతులు చేసి వస్తారు. దీనివల్ల ట్రాఫిక్కు ఎటువంటి అంతరాయం కలగదు. రోడ్ల జీవితకాలం పెరుగుతుంది. నిర్వహణ ఖర్చులు తగ్గుతాయి. ఈ విధానం భారతీయ స్మార్ట్ సిటీల నిర్మాణంలో ఒక బెంచ్మార్క్గా నిలుస్తుంది.
అంతర్జాతీయ స్థాయి ఆర్థిక కేంద్రంగా గిఫ్ట్ సిటీ
కేవలం మౌలిక వసతులే కాదు గిఫ్ట్ సిటీ ఆర్థిక లావాదేవీల్లోనూ అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలను పాటిస్తోంది. ఇక్కడ జరిగే లావాదేవీలు ఎక్కువగా విదేశీ మారక ద్రవ్యంలో ఉంటాయి. బ్యాంకింగ్, ఇన్సూరెన్స్, క్యాపిటల్ మార్కెట్స్ వంటి రంగాలకు చెందిన అనేక అంతర్జాతీయ సంస్థలు ఇక్కడ తమ కార్యాలయాలను ఏర్పాటు చేస్తున్నాయి. భారత ప్రభుత్వం దీనిని ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలి (SEZ)గా గుర్తించి అనేక పన్ను రాయితీలను కల్పిస్తోంది.
మరోవైపు ఇక్కడ పనిచేసే ఉద్యోగులకు, నివసించే ప్రజలకు ప్రపంచ స్థాయి జీవన ప్రమాణాలను కల్పించడమే లక్ష్యంగా ఈ నగరాన్ని అభివృద్ధి చేశారు. “వాక్ టు వర్క్” (Walk to Work) అనే కాన్సెప్ట్తో నివాస సముదాయాలను ఆఫీసులకు దగ్గరగా నిర్మించారు. తద్వారా వాహన కాలుష్యాన్ని తగ్గించి ఆరోగ్యకరమైన జీవనవిధానాన్ని ప్రోత్సహిస్తున్నారు.
చివరగా గిఫ్ట్ సిటీ అనేది కేవలం గుజరాత్కు మాత్రమే పరిమితమైన ప్రాజెక్ట్ కాదు. ఇది నవ భారత నిర్మాణానికి ఒక ప్రయోగశాల. ఇక్కడ విజయం సాధించిన ప్రతి టెక్నాలజీని రాబోయే రోజుల్లో దేశంలోని ఇతర నగరాల్లోనూ అమలు చేసే అవకాశం ఉంది. పెరుగుతున్న జనాభా, తరుగుతున్న వనరుల నేపథ్యంలో ఇలాంటి స్మార్ట్ సొల్యూషన్స్ మనకు అత్యవసరం.
ముగింపు మరియు భవిష్యత్ ప్రణాళికలు
గిఫ్ట్ సిటీ విజయవంతం కావడం వెనుక ఉన్న ప్రధాన కారణం ముందుచూపుతో కూడిన ప్లానింగ్. సాంకేతికతను, పర్యావరణాన్ని, ఆర్థిక ప్రగతిని సమన్వయం చేస్తూ నిర్మించిన ఈ నగరం పెట్టుబడిదారులకు స్వర్గధామం. దేశంలోని ఇతర నగరాలు కూడా ఇలాంటి మౌలిక వసతుల కల్పనపై దృష్టి సారిస్తే పట్టణ జీవనం మరింత సులభతరం అవుతుంది.
గిఫ్ట్ సిటీలో అమలవుతున్న డిస్ట్రిక్ట్ కూలింగ్ మరియు యుటిలిటీ టన్నెల్ విధానాలు మనకు నేర్పే పాఠం ఒక్కటే. సమస్య వచ్చినప్పుడు పరిష్కరించడం కంటే, సమస్యే రాకుండా వ్యవస్థలను నిర్మించుకోవడం ముఖ్యం. రాబోయే దశాబ్దాల్లో భారతదేశం 5 ట్రిలియన్ డాలర్ల ఆర్థిక వ్యవస్థగా ఎదగాలంటే, ఇలాంటి స్మార్ట్ సిటీలు దేశవ్యాప్తంగా రావాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది. ఇది కేవలం ఆరంభం మాత్రమే, ముందుంది అసలైన డిజిటల్ మరియు ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ విప్లవం.
External Links:
- GIFT City Official Website
- District Cooling System Explanation – Empower (For reference on technology)
- Smart Cities Mission India
