చైనా ఆర్థిక ప్రస్థానం: ప్రపంచపు కర్మాగారం నుండి సంక్షోభాల ఉచ్చు వరకు..
గత నాలుగు దశాబ్దాలుగా, చైనా తన ఆర్థిక నమూనాను సమూలంగా మార్చుకుని, ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో ఒక అపారమైన శక్తిగా ఆవిర్భవించింది. ఒకప్పుడు పేద, వ్యవసాయ-ఆధారిత దేశంగా ఉన్న చైనా, ప్రపంచపు అతిపెద్ద తయారీ మరియు వాణిజ్య కేంద్రంగా మారింది. ఈ పరివర్తన కేవలం ఆర్థిక విజయం మాత్రమే కాదు, 800 మిలియన్ల మంది ప్రజలను పేదరికం నుండి బయటపడేసిన ఒక సామాజిక అద్భుతం. అయితే, ఈ వేగవంతమైన వృద్ధి ఒక అంతర్లీన ఉచ్చును కూడా సృష్టించింది: ఎగుమతులు మరియు రుణాలపై అధిక ఆధారపడటం, పెరుగుతున్న ప్రపంచ పోటీ, మరియు అంతర్గత ఆర్థిక అసమతుల్యతలు. ఈ నివేదిక చైనా యొక్క ఆర్థిక ప్రయాణాన్ని, దాని అద్భుతమైన విజయాలను మరియు దాని నమూనాలో దాగి ఉన్న సవాళ్లను సమగ్రంగా విశ్లేషిస్తుంది.
- శక్తిమంతమైన ఆవిర్భావం: ప్రపంచపు వర్క్షాప్గా చైనా ప్రస్థానం
చైనా యొక్క ఆర్థిక పునరుజ్జీవనం 1978లో అప్పటి నాయకుడు డెంగ్ జియావోపింగ్ ప్రారంభించిన చారిత్రక సంస్కరణలతో మొదలైంది. అంతకు ముందు మావో జెడాంగ్ నాయకత్వంలో, దేశం సోవియట్ తరహా కేంద్రీకృత ప్రణాళిక మరియు ఆర్థిక స్వావలంబన (autarky) విధానాలను అనుసరించింది. మావో యొక్క “గ్రేట్ లీప్ ఫార్వర్డ్” (1958-1962) వంటి కార్యక్రమాలు వ్యవసాయాన్ని నాశనం చేసి, భారీ కరువుకు దారితీశాయి, దీనివల్ల ఆర్థిక వ్యవస్థ కుప్పకూలింది. డెంగ్ ఈ విధానాలను పూర్తిగా తిరగరాస్తూ, మార్కెట్-ఆధారిత ఆర్థిక వ్యవస్థ వైపు చైనాను నడిపించారు. ఈ సంస్కరణలకు చైనాకు ఎటువంటి స్పష్టమైన ప్రణాళిక లేనప్పటికీ, ఇది స్వచ్ఛందంగా మరియు క్రమంగా పరిణామం చెందే ప్రక్రియగా మారింది.
ఈ సంస్కరణలలో అత్యంత కీలకమైనది “ఓపెన్ డోర్ పాలసీ” (Open Door Policy). ఈ విధానం విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులకు (Foreign Direct Investment – FDI) మార్గం సుగమం చేసింది. తీర ప్రాంతాలలో షెన్జెన్ వంటి ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలాలు (Special Economic Zones – SEZ) స్థాపించబడ్డాయి, ఇవి విదేశీ పెట్టుబడులకు ప్రోత్సాహకాలు అందించాయి. దీని ఫలితంగా, భారీగా విదేశీ పెట్టుబడులు చైనాలోకి ప్రవేశించాయి, దీనివల్ల దేశీయ పరిశ్రమలకు ఆధునిక సాంకేతికత మరియు నిర్వహణ నైపుణ్యాలు అందుబాటులోకి వచ్చాయి. ఈ విదేశీ పెట్టుబడులు మరియు అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంపై చైనా యొక్క పెరుగుతున్న ఆసక్తి 2001లో ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ (WTO)లో ప్రవేశించడానికి దారితీసింది. WTO సభ్యత్వం ఒక మైలురాయిగా నిలిచి, చైనా అంతర్గత సంస్థాగత సంస్కరణలను ప్రోత్సహించి, పోటీని పెంచడంలో కీలక పాత్ర పోషించింది.
ఈ సంస్కరణల యొక్క అత్యంత గణనీయమైన ఫలితం పేదరికం నిర్మూలన. కేవలం మూడు దశాబ్దాలలో 800 మిలియన్ల మందికి పైగా ప్రజలు తీవ్ర పేదరికం నుంచి బయటపడటం ఆధునిక చరిత్రలోనే అతిపెద్ద పేదరిక తగ్గింపుగా రికార్డు అయింది. ప్రపంచ బ్యాంక్ గణాంకాల ప్రకారం, 1981లో దాదాపు 90% మంది చైనీయులు తీవ్ర పేదరికంలో ఉండగా, 2013 నాటికి ఆ సంఖ్య 2% కంటే తక్కువకు పడిపోయింది. ఈ కాలంలో తలసరి GDP 1978 నుండి 2017 మధ్య దాదాపు 24 రెట్లు పెరిగింది, దీనివల్ల ప్రజల జీవన ప్రమాణాలు గణనీయంగా మెరుగుపడ్డాయి. ఆర్థిక వృద్ధికి ప్రధాన చోదక శక్తిగా వ్యవసాయం నుండి పరిశ్రమ మరియు సేవా రంగాలు మారాయి. గ్రామీణ ప్రాంతాల నుండి భారీ సంఖ్యలో ప్రజలు నగరాలకు వలస వెళ్లడంతో, తయారీ రంగం కోసం తక్కువ వ్యయంతో కూడిన భారీ కార్మిక శక్తి లభించింది. ఈ పరివర్తన చైనాను బొమ్మల నుండి అత్యాధునిక స్మార్ట్ఫోన్ల వరకు అన్నింటినీ ఉత్పత్తి చేసే ఒక పారిశ్రామిక శక్తిగా మార్చింది. - ఎగుమతి ఆధారిత వృద్ధి నమూనా: విజయ సోపానాలు మరియు అంతర్లీన లోపాలు
చైనా యొక్క వృద్ధి నమూనాను తరచుగా “ఎగుమతి ఆధారిత” నమూనాగా వర్ణిస్తుంటారు. తక్కువ కార్మిక వ్యయాలు, సమర్థవంతమైన తయారీ మౌలిక సదుపాయాలు మరియు ప్రభుత్వ ప్రోత్సాహకాలతో, చైనా ప్రపంచంలోని ప్రతి గృహానికి మరియు పరిశ్రమకు అవసరమైన ఉత్పత్తులను తయారు చేసే “ప్రపంచపు కర్మాగారం”గా మారింది. ఈ విజయం ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో లోతైన ఆధారపడటాన్ని సృష్టించింది.
అమెరికా, యూరోపియన్ యూనియన్ (EU), మరియు భారతదేశం వంటి ప్రధాన ఆర్థిక శక్తులు చైనా సరఫరా గొలుసులపై గణనీయంగా ఆధారపడి ఉన్నాయి. EUకి చైనా రెండవ అతిపెద్ద వాణిజ్య భాగస్వామిగా ఉంది, మరియు 2024లో ఇరుదేశాల మధ్య ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం €732 బిలియన్లకు చేరుకుంది. EUకి చైనా నుండి దిగుమతుల విలువ €519 బిలియన్లు కాగా, ఎగుమతులు €213.3 బిలియన్లు మాత్రమే, దీనివల్ల భారీ వాణిజ్య లోటు ఏర్పడింది. అదేవిధంగా, భారతదేశానికి చైనా అతిపెద్ద వాణిజ్య భాగస్వామిగా కొనసాగుతోంది. 2023-24 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఇరు దేశాల మధ్య వాణిజ్యం 118.4 బిలియన్ డాలర్లు కాగా, ఇందులో దిగుమతుల వాటా 101.7 బిలియన్ డాలర్లుగా ఉంది. గ్లోబల్ ట్రేడ్ రీసెర్చ్ ఇనిషియేటివ్ (GTRI) నివేదిక ప్రకారం, గత ఐదేళ్లలో భారతదేశం యొక్క చైనాతో వాణిజ్య లోటు 44.7% పెరిగి 85.09 బిలియన్ డాలర్లకు చేరుకుంది.
చైనా వృద్ధి నమూనాలో ఒక కీలకమైన అంతర్దృష్టి ఉంది. చాలా మంది భావించినట్లుగా, ఎగుమతులు మాత్రమే చైనా వృద్ధికి ప్రధాన చోదక శక్తి కాదు. యూరోపియన్ సెంట్రల్ బ్యాంక్ (ECB) నివేదిక ప్రకారం, పెట్టుబడులే అతిపెద్ద చోదక శక్తిగా ఉన్నాయి. 2010 నాటికి, చైనా GDPలో పెట్టుబడుల వాటా 47%కి పెరిగింది, ఇది అభివృద్ధి చెందిన దేశాల సగటు వాటా (20%) కంటే రెట్టింపు కంటే ఎక్కువ. మౌలిక సదుపాయాలు మరియు తయారీ రంగాలలో ఈ అధిక పెట్టుబడులు చైనాను ప్రపంచ తయారీ కేంద్రంగా మార్చడంలో సహాయపడ్డాయి. అయితే, ఈ పెట్టుబడుల ఆధారిత వృద్ధి నమూనాలో అంతర్లీనంగా లోపాలు ఉన్నాయి. ఈ పెట్టుబడుల నుండి వచ్చే రాబడి క్రమంగా తగ్గుతోంది. అంతేకాకుండా, ఈ మోడల్ ఆర్థిక వ్యవస్థలో భారీ అప్పుల భారాన్ని మరియు అసమతుల్యతను సృష్టించింది. - పెట్టుబడుల ఉచ్చు: అప్పులతో నడిచే ఆర్థిక వ్యవస్థ యొక్క పర్యవసానాలు
చైనా యొక్క అద్భుతమైన వృద్ధి వెనుక అప్పులు ఒక ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించాయి. అధిక పెట్టుబడులను ప్రోత్సహించడానికి, చైనా ఒక రుణ ఆధారిత వృద్ధి నమూనాతో ముందుకు సాగింది. ఈ అప్పులు ప్రధానంగా రియల్ ఎస్టేట్ రంగంలో మరియు స్థానిక ప్రభుత్వాల ఫైనాన్సింగ్ వెహికల్స్ (LGFVs) ద్వారా పోగయ్యాయి.
రియల్ ఎస్టేట్ రంగం ఒకప్పుడు చైనా ఆర్థిక వ్యవస్థలో అతిపెద్ద పిల్లర్. ECB నివేదిక ప్రకారం, ఈ రంగం 2021లో పతనం కాకముందు GDPలో దాదాపు 30% వరకు ఉండేది. అయితే, ఎవర్గ్రాండే (Evergrande) వంటి దిగ్గజ రియల్ ఎస్టేట్ సంస్థలు 300 బిలియన్ డాలర్ల కంటే ఎక్కువ అప్పుల్లో కూరుకుపోయి, 2021లో డిఫాల్ట్ కావడంతో సంక్షోభం మొదలైంది. ఈ సంక్షోభం ప్రజల విశ్వాసాన్ని దెబ్బతీసి, రియల్ ఎస్టేట్ మార్కెట్ను పూర్తిగా కుదేలు చేసింది.
ఈ సంక్షోభం వెనుక ఉన్న మరో పెద్ద సమస్య స్థానిక ప్రభుత్వాల దాచిన అప్పులు. స్థానిక ప్రభుత్వాలు ప్రత్యక్షంగా అప్పులు చేయకుండా నిబంధనలు ఉన్నప్పటికీ, అవి LGFVs అనే సంస్థల ద్వారా రోడ్లు, వంతెనలు మరియు ఇతర మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టుల కోసం భారీగా నిధులు సమీకరించాయి. ఈ అప్పులు ప్రభుత్వ బ్యాలెన్స్ షీట్లో కనిపించవు. అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి (IMF) అంచనాల ప్రకారం, ఈ దాచిన అప్పులు 2023లో చైనా GDPలో దాదాపు 48% ఉన్నాయని, దీనివల్ల ప్రభుత్వ మొత్తం రుణ నిష్పత్తి (debt ratio) అధికారికంగా ఉన్న 69% కాకుండా 117%కి చేరుకుందని విశ్లేషణలు సూచిస్తున్నాయి.
చైనా యొక్క రుణ ఆధారిత నమూనా కేవలం అంతర్గత సమస్యలకు మాత్రమే పరిమితం కాలేదు. ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా కూడా ఒక “రుణ ఉచ్చు” (debt trap)గా మారింది. చైనా తమ “బెల్ట్ అండ్ రోడ్ ఇనిషియేటివ్” (BRI) కింద అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు, ముఖ్యంగా ఆఫ్రికా మరియు దక్షిణ పసిఫిక్ ప్రాంతాలలో, మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టుల కోసం విచ్చలవిడిగా రుణాలు ఇచ్చింది. ఇప్పుడు ఆ రుణాలు తిరిగి చెల్లించాల్సిన సమయం ఆసన్నం కావడంతో అనేక పేద దేశాలు తీవ్ర ఆర్థిక సంక్షోభంలో చిక్కుకున్నాయి. 2025 నాటికి దాదాపు 75 పేద దేశాలు చైనాకు 2,200 కోట్ల డాలర్లు చెల్లించాల్సి ఉందని ఆస్ట్రేలియాకు చెందిన లోయీ ఇన్స్టిట్యూట్ నివేదిక వెల్లడించింది.
రియల్ ఎస్టేట్ సంక్షోభం భూమి అమ్మకాల ద్వారా స్థానిక ప్రభుత్వాల ఆర్థిక వనరులను పడిపోయేలా చేసింది , ఇది LGFVs ద్వారా తీసుకున్న అప్పులను తిరిగి చెల్లించలేని పరిస్థితికి దారితీసింది. అంటే, ఒక రంగం యొక్క పతనం మరొక సంక్షోభాన్ని ఎలా తీవ్రం చేసిందో స్పష్టమవుతుంది. ఈ అప్పుల భారం, గ్లోబల్ మార్కెట్లో చైనా తన వృద్ధిని కొనసాగించడానికి ఎగుమతులపై మరింత ఆధారపడటానికి దారితీస్తోంది, ఇది ఇతర దేశాలకు అధిక పోటీని సృష్టిస్తుంది. - ఆధారపడటం యొక్క ముప్పు: సరఫరా గొలుసుల అభద్రత మరియు ప్రపంచం యొక్క పునరాలోచన
గత దశాబ్దంలో, ప్రపంచ దేశాలు చైనా సరఫరా గొలుసులపై తమ ఆధారపడటం యొక్క ప్రమాదాలను గుర్తించడం మొదలుపెట్టాయి. కోవిడ్-19 మహమ్మారి దీనిని మరింత స్పష్టం చేసింది. ఒకే దేశంపై తయారీ కోసం ఆధారపడటం వలన సప్లై చైన్లు ఎంత సులభంగా దెబ్బతింటాయో ప్రపంచ దేశాలు అర్థం చేసుకున్నాయి. దీనివల్ల “డిపెండెన్సీ” (ఆధారపడటం) నుండి “డి-రిస్కింగ్” (ప్రమాదాలను తగ్గించుకోవడం) వైపు ఒక వ్యూహాత్మక మార్పు మొదలైంది.
ఈ మార్పుకు జర్మనీ ఒక ప్రధాన ఉదాహరణ. యూరోప్లో అతిపెద్ద ఆర్థిక శక్తి అయిన జర్మనీ, చైనాపై తమ ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకోవడానికి “స్ట్రాటజీ ఆన్ చైనా” అనే 40 పేజీల వ్యూహాన్ని రూపొందించింది. జర్మనీ ఛాన్సలర్ ఒలాఫ్ షోల్జ్, “మేము చైనా నుంచి విడిపోవాలని అనుకోవడంలేదు, కానీ కీలక విషయాల్లో ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకోవాలనుకొంటున్నాం” అని స్పష్టం చేశారు. ముఖ్యంగా లిథియం బ్యాటరీలు, ఔషధాలు, మరియు చిప్స్ వంటి వ్యూహాత్మక రంగాలలో ఈ విధానంపై దృష్టి పెట్టింది. ఈ నిర్ణయానికి కారణం కేవలం ఆర్థికపరమైనది కాదు. చైనా యొక్క రాజకీయ నిర్ణయాలు మరియు మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనలు ప్రపంచ భద్రతకు ముప్పుగా మారాయని జర్మనీ అభిప్రాయపడింది.
భారతదేశం కూడా చైనాపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తున్నప్పటికీ, వాస్తవానికి వాణిజ్య లోటు పెరుగుతూనే ఉంది. భారతదేశం ఇటీవల ల్యాప్టాప్లు మరియు పీసీల దిగుమతులపై విధించిన ఆంక్షలు భద్రతాపరమైన కారణాలు మరియు దేశీయ తయారీని ప్రోత్సహించే ప్రయత్నంగా ప్రభుత్వం పేర్కొంది. ఈ చర్యలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా సరఫరా గొలుసులను తిరిగి మార్చే ప్రయత్నాలను సూచిస్తాయి.
పట్టిక 1: భారతదేశం, అమెరికా మరియు యూరోపియన్ యూనియన్ తో చైనా యొక్క వాణిజ్య సంబంధాలు మరియు వాణిజ్య లోటు
దేశం/ప్రాంతం ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం (2023-24) చైనా నుండి దిగుమతులు (2023-24) చైనాకు ఎగుమతులు (2023-24) వాణిజ్య లోటు
భారతదేశం $118.4 బిలియన్లు $101.7 బిలియన్లు $16.67 బిలియన్లు $85.09 బిలియన్లు
అమెరికా (2022) $690.3 బిలియన్లు $536.3 బిలియన్లు $154.0 బిలియన్లు $382.3 బిలియన్లు
యూరోపియన్ యూనియన్ (2024) €732 బిలియన్లు €519 బిలియన్లు €213.3 బిలియన్లు €305.8 బిలియన్లు
ఈ గణాంకాలు భారతదేశం, అమెరికా, మరియు EU చైనాపై ఎంతగా ఆధారపడి ఉన్నాయో స్పష్టంగా చూపిస్తున్నాయి. అమెరికా మరియు చైనా మధ్య వాణిజ్య యుద్ధం కూడా ఈ ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకునే ప్రయత్నంలో ఒక భాగమే. డొనాల్డ్ ట్రంప్ అధిక సుంకాలు విధించడం ద్వారా చైనాకు ఆర్థికంగా ఒత్తిడి పెంచాలని చూశారు. ఈ వాణిజ్య యుద్ధాలు బహుళజాతి సంస్థలు తమ తయారీ కేంద్రాలను చైనా వెలుపల, ముఖ్యంగా ఆగ్నేయాసియా మరియు భారతదేశంలో ఏర్పాటు చేయడానికి ప్రోత్సహించాయి. బహుముఖ సవాళ్లు: వాణిజ్య యుద్ధాలు మరియు పెరుగుతున్న గ్లోబల్ పోటీ
చైనా ఎదుర్కొంటున్న సవాళ్లు కేవలం విదేశీ ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకునే ప్రయత్నాలకు మాత్రమే పరిమితం కాలేదు. ఒకప్పుడు “తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన” వస్తువుల తయారీదారుగా ఉన్న చైనా, ఇప్పుడు సాంకేతికతలో అగ్రగామి దేశాలతో నేరుగా పోటీ పడుతోంది. ఈ పోటీ పశ్చిమ దేశాల పారిశ్రామిక పునాదులకు ఒక పెద్ద ముప్పుగా మారింది.
జర్మనీ యొక్క పరిస్థితి దీనికి ఒక స్పష్టమైన ఉదాహరణ. సాంప్రదాయకంగా యంత్రాలు మరియు ఇంజనీరింగ్ ఉత్పత్తుల తయారీలో జర్మనీ ఆధిపత్యం వహించేది. అయితే, ఇప్పుడు చైనా అదే రకమైన అధునాతన ఉత్పత్తులను ఉత్పత్తి చేయగల సామర్థ్యాన్ని పెంచుకుని, జర్మనీ యొక్క మార్కెట్లోకి దూసుకుపోతోంది. ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలు (EVs) దీనికి ఒక ప్రధాన ఉదాహరణ. 2020లో కార్లను దిగుమతి చేసుకున్న చైనా, ఇప్పుడు జర్మనీ కంటే ఎక్కువ కార్లను ఎగుమతి చేస్తోంది. ఇది జర్మనీ పారిశ్రామిక రంగానికి ఒక గట్టి షాక్ను ఇస్తోంది. ఈ పరిస్థితి చైనా యొక్క సాంకేతిక పరిజ్ఞానం ఎంత వేగంగా పెరిగిందో మరియు దాని పారిశ్రామిక విధానాలు ఎంత దూకుడుగా ఉన్నాయో చూపిస్తుంది.
నౌకా నిర్మాణ రంగంలో కూడా ఇదే పరిస్థితి కనిపిస్తుంది. ఒకప్పుడు దక్షిణ కొరియా మరియు జపాన్ ఆధిపత్యం వహించిన ఈ రంగంలో, చైనా ఇప్పుడు ఒక ప్రపంచ నాయకుడిగా ఎదిగింది. తక్కువ వ్యయం, భారీ ఉత్పత్తి సామర్థ్యం మరియు సమగ్ర సరఫరా గొలుసుల కారణంగా చైనా నౌకా నిర్మాణ సంస్థలు దక్షిణ కొరియా కంపెనీలను అధిగమించాయి. కొన్ని సంవత్సరాల క్రితం చైనా నౌకా నిర్మాణాలను పరిహాసం చేసిన నిపుణులు సైతం ఇప్పుడు చైనా యొక్క సామర్థ్యాలను గుర్తించారు. ఈ పరిణామం దక్షిణ కొరియాకు ఒక “వేకప్ కాల్”గా మారింది, ఎందుకంటే ఇప్పుడు అది ధరపై మాత్రమే కాకుండా, సాంకేతికతపై కూడా పోటీపడాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది.
ఈ పెరుగుతున్న పోటీకి ప్రతిస్పందనగా, పశ్చిమ దేశాలు చైనా యొక్క పారిశ్రామిక విధానాలు మరియు ప్రభుత్వ రాయితీలు WTO నిబంధనలను ఉల్లంఘిస్తున్నాయని ఆరోపిస్తున్నాయి. ఈ ఆరోపణలు అధిక సుంకాలకు మరియు ఇతర వ్యాపార ఆంక్షలకు దారితీస్తున్నాయి. చైనా యొక్క ఆర్థిక నమూనా కేవలం తక్కువ ఖర్చుతో ప్రారంభమై, విదేశీ సాంకేతికత నుండి నేర్చుకుని, దేశీయ ఆవిష్కరణలను ప్రోత్సహించడం ద్వారా అధునాతన రంగాలలో ప్రపంచ నాయకుడిగా ఎదిగి, పశ్చిమ దేశాల పారిశ్రామిక పునాదులకు ప్రత్యక్ష ముప్పుగా మారిన ఒక ప్రయాణాన్ని ఇది సూచిస్తుంది. వృద్ధాప్య జనాభా: ఆర్థిక వృద్ధికి ఒక పెను సవాలు
చైనా ఎదుర్కొంటున్న అత్యంత లోతైన మరియు దీర్ఘకాలిక సవాళ్లలో ఒకటి దాని జనాభా సంక్షోభం. ఒకప్పటి “ఒక బిలియన్ జనాభా”తో ప్రపంచాన్ని ఆకట్టుకున్న చైనా ఇప్పుడు జనాభా క్షీణతను ఎదుర్కొంటోంది. దశాబ్దాల పాటు అమలు చేసిన “వన్-చైల్డ్ పాలసీ”, పెరుగుతున్న జీవన వ్యయాలు మరియు సామాజిక మార్పుల వల్ల జననాల రేటు గణనీయంగా పడిపోయింది. చైనా నేషనల్ బ్యూరో ఆఫ్ స్టాటిస్టిక్స్ గణాంకాల ప్రకారం, 2023లో జననాల రేటు ప్రతి వెయ్యి మందికి 6.39కి పడిపోగా, మరణాల రేటు 7.87కి పెరిగింది. దీని ఫలితంగా, సహజ జనాభా వృద్ధి రేటు ప్రతికూలంగా మారింది, అనగా పుట్టే వారి కంటే చనిపోయేవారి సంఖ్య ఎక్కువగా ఉంది.
ఈ జనాభా క్షీణత ఆర్థిక వృద్ధిపై అనేక ప్రతికూల ప్రభావాలను చూపుతుంది. ముఖ్యంగా, శ్రామిక శక్తి తగ్గడం మరియు వృద్ధాప్య జనాభా పెరుగుదల తీవ్రమైన సమస్యలను సృష్టిస్తాయి. 2023 చివరి నాటికి, చైనాలో 60 ఏళ్లు పైబడిన జనాభా 297 మిలియన్లకు చేరుకుంది, ఇది మొత్తం జనాభాలో 21.1%. వృద్ధాప్య ఆధారపడటం (old-age dependency ratio) పెరుగుతున్నందున, పనిచేసే కార్మికులు ఎక్కువ మంది వృద్ధులకు మద్దతు ఇవ్వాలి, ఇది సామాజిక భద్రతా వ్యవస్థలపై (పెన్షన్లు, వైద్యం) భారీ ఒత్తిడిని పెంచుతుంది.
చైనా యొక్క ప్రస్తుత జనాభా సంక్షోభం 1990లలో జపాన్ ఎదుర్కొన్న పరిస్థితిని పోలి ఉంది. జపాన్ మరియు దక్షిణ కొరియా రెండూ తమ ఆర్థిక వ్యవస్థలు పరిపక్వం చెందినప్పుడు యువ మరియు భారీ శ్రామిక శక్తి కారణంగా వేగవంతమైన వృద్ధిని సాధించాయి, కానీ జనాభా వృద్ధాప్యం చెందిన తర్వాత వృద్ధి రేటు పడిపోయింది. చైనా కూడా ఇదే మార్గంలో “ధనిక దేశం కాకముందే వృద్ధాప్యం” చేరుకోవచ్చనే ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. పరిష్కారాల అన్వేషణ: దేశీయ వినియోగం వైపు మళ్లింపు మరియు అంతర్గత సంస్కరణలు
ఎగుమతులు మరియు పెట్టుబడుల ఆధారిత వృద్ధి మోడల్కు బదులుగా, దేశీయ వినియోగంపై ఆధారపడిన వృద్ధిని ప్రోత్సహించడానికి చైనా ప్రభుత్వం ప్రయత్నిస్తోంది. పెట్టుబడుల నుండి రాబడి తగ్గుతుండటం మరియు ప్రపంచ వాణిజ్య వివాదాలు పెరుగుతుండటం ఈ మార్పుకు ప్రధాన కారణాలు. ఇది జపాన్, దక్షిణ కొరియా వంటి దేశాలు తమ ఆర్థిక వ్యవస్థలు పరిపక్వం చెందినప్పుడు అనుసరించిన ఒక సాధారణ మార్గం.
అయితే, ఈ పరివర్తనకు అనేక సవాళ్లు ఎదురవుతున్నాయి. రియల్ ఎస్టేట్ సంక్షోభం మరియు ఉద్యోగ అభద్రత కారణంగా వినియోగదారుల విశ్వాసం పడిపోయింది. దీని ఫలితంగా, ప్రజలు అదనపు ఖర్చులకు బదులుగా భవిష్యత్ అనిశ్చితిని దృష్టిలో ఉంచుకుని పొదుపు చేసుకోవడానికి మొగ్గు చూపుతున్నారు. వినియోగదారుల విశ్వాసాన్ని పెంచడానికి, ప్రభుత్వం పెన్షన్లు మరియు చెల్లింపు సెలవులను మెరుగుపరచడం వంటి సామాజిక భద్రతా వలయాలను బలోపేతం చేయాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
మరోవైపు, వృద్ధాప్య జనాభా సమస్యను ఎదుర్కోవడానికి మరియు వృద్ధిని కొనసాగించడానికి చైనా సాంకేతికత మరియు ఆవిష్కరణలపై భారీగా పెట్టుబడి పెడుతోంది. కృత్రిమ మేధస్సు (AI) మరియు రోబోటిక్స్లో పెట్టుబడులు శ్రామిక శక్తి తగ్గుదలను భర్తీ చేయగలవని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. ఈ ఆవిష్కరణలు మరియు వ్యూహాత్మక సంస్కరణల ద్వారా, చైనా ఆర్థిక నమూనాను స్థిరమైన మరియు దీర్ఘకాలిక వృద్ధి వైపు మళ్లించాలని చూస్తోంది. భవిష్యత్ దృశ్యం: స్థిరమైన వృద్ధి వైపు పయనం లేదా గడ్డుకాలం?
చైనా యొక్క ఆర్థిక విజయం ఒక సంక్లిష్టమైన కథ. ఇది అపారమైన పేదరిక నిర్మూలనకు, ప్రపంచ వాణిజ్యంలో అగ్రస్థానానికి మరియు ఆధునిక సాంకేతిక ఆవిష్కరణలకు దారితీసింది. అయితే, ఈ విజయం ఒక ఉచ్చును కూడా సృష్టించింది. ఈ ఉచ్చు నాలుగు ప్రధాన అంశాలను కలిగి ఉంది:- ఎగుమతులపై ఆధారపడటం: గ్లోబల్ డిమాండ్ అనిశ్చితికి మరియు వాణిజ్య వివాదాలకు గురయ్యే ఒక ప్రమాదకరమైన నమూనా.
- అప్పులతో నడిచే వృద్ధి: రియల్ ఎస్టేట్ మరియు స్థానిక ప్రభుత్వ రుణ సంక్షోభాల వల్ల ఆర్థిక స్థిరత్వానికి ముప్పు.
- జనాభా సంక్షోభం: శ్రామిక శక్తి తగ్గుదల, వృద్ధాప్య జనాభా పెరుగుదల మరియు దేశీయ వినియోగంపై ప్రతికూల ప్రభావం.
- పెరుగుతున్న గ్లోబల్ పోటీ: సాంకేతికతలో అధునాతన దేశాలు సైతం చైనా నుండి తీవ్రమైన పోటీని ఎదుర్కోవడం.
చైనా ఈ సవాళ్లను ఎలా ఎదుర్కొంటుంది అనేది కేవలం దేశీయ విధానాలపై మాత్రమే కాకుండా, ప్రపంచ ఆర్థిక మరియు భౌగోళిక రాజకీయ పరిస్థితులపై కూడా ఆధారపడి ఉంటుంది. ఒకవైపు, చైనా ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద వినియోగదారు మార్కెట్, భారీ పరిశ్రమలు, మరియు సాంకేతిక ఆవిష్కరణలపై ప్రభుత్వ దృష్టి వంటి సానుకూల అంశాలు ఉన్నాయి. మరోవైపు, దేశీయంగా తక్కువ వినియోగదారుల విశ్వాసం, భారీ అప్పుల భారం మరియు జనాభా క్షీణత వంటి లోతైన సమస్యలు ఉన్నాయి.
తుది విశ్లేషణ ప్రకారం, చైనా యొక్క భవిష్యత్తు అస్పష్టంగా ఉంది. ఇది జపాన్ యొక్క “లాస్ట్ డికేడ్స్” (Lost Decades) మార్గంలోకి వెళ్లవచ్చు, అక్కడ జనాభా వృద్ధాప్యం మరియు ఆర్థిక అసమతుల్యతలు దశాబ్దాల పాటు వృద్ధిని తగ్గించాయి. లేదా, అది సాంకేతిక ఆవిష్కరణలు, ఉదాహరణకు AI మరియు రోబోటిక్స్, మరియు వ్యూహాత్మక సంస్కరణల ద్వారా ఒక కొత్త, స్థిరమైన వృద్ధి నమూనాను సృష్టించుకోవచ్చు. ఈ అనిశ్చితి చైనా యొక్క భవిష్యత్ పాత్రను నిర్ణయిస్తుంది మరియు అది ఆసియా మరియు ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థను ఎలా ప్రభావితం చేస్తుందో తెలియజేస్తుంది.
