తెలంగాణ పల్లెల్లో మహిళా జీవనోపాధి కేంద్రాలు
తెలంగాణలో మహిళా ఉపాధి కేంద్రాలు : తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని గ్రామీణ మహిళల ఆర్థిక స్వావలంబన దిశగా ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. పల్లె ప్రాంతాల్లోని స్వయం సహాయక సంఘాల సభ్యులకు స్థిరమైన ఉపాధి కల్పించడమే లక్ష్యంగా ప్రత్యేక వర్క్షెడ్ల నిర్మాణానికి శ్రీకారం చుట్టింది. ఈ నిర్ణయం గ్రామీణ స్థాయిలో మహిళల ఉపాధి అవకాశాలను మెరుగుపరచడమే కాకుండా వారిని పారిశ్రామిక వేత్తలుగా తీర్చిదిద్దేందుకు దోహదపడనుంది.
ఉపాధి నిధులతో వర్క్షెడ్ల నిర్మాణం
రాష్ట్ర ప్రభుత్వం గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో మహిళా జీవనోపాధి కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేసేందుకు జాతీయ ఉపాధి హామీ పథకం నిధులను వినియోగించుకోవాలని నిర్ణయించింది. ఒక్కో వర్క్షెడ్ నిర్మాణానికి రూ. 10 లక్షల చొప్పున నిధులను మంజూరు చేస్తూ శనివారం అధికారిక ఉత్తర్వులు జారీ అయ్యాయి. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా హైదరాబాద్ మరియు మేడ్చల్ మల్కాజిగిరి జిల్లాలు మినహా మిగిలిన 31 జిల్లాల్లో ఈ ప్రాజెక్టును అమలు చేయనున్నారు.
మహిళా సంఘాలు పారిశ్రామికంగా ఎదిగేందుకు ఈ కేంద్రాలు వేదికగా మారుతాయని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. ముఖ్యంగా పాఠశాల విద్యార్థుల యూనిఫాంల తయారీ వంటి పనులను మరింత సమర్థవంతంగా నిర్వహించేందుకు ఈ భవనాలు తోడ్పడతాయి. గతంలో వస్త్రాలను నిల్వ చేసేందుకు మరియు కుట్టేందుకు సరైన వసతులు లేక మహిళలు పడుతున్న ఇబ్బందులను గమనించిన ప్రభుత్వం ఈ పరిష్కారాన్ని ముందుకు తెచ్చింది.
భూసేకరణ మరియు నిర్మాణ మార్గదర్శకాలు
ఈ వర్క్షెడ్ల నిర్మాణానికి సంబంధించి ప్రభుత్వం స్పష్టమైన మార్గదర్శకాలను విడుదల చేసింది. ప్రతి గ్రామంలో కనీసం 200 చదరపు గజాల ప్రభుత్వ స్థలాన్ని సేకరించాలని కలెక్టర్లను ఆదేశించింది. ఆ స్థలంలో 569.75 చదరపు అడుగుల విస్తీర్ణంలో స్లాబ్తో కూడిన భవనాన్ని నిర్మిస్తారు. ఇందులో కేవలం పని చేసుకోవడానికే 500 చదరపు అడుగుల విశాలమైన హాల్ అందుబాటులో ఉంటుంది.
మహిళా సమాఖ్యలు తమకు అనువైన స్థలాన్ని ముందుగా గుర్తించి గ్రామ పంచాయతీలకు దరఖాస్తు చేసుకోవాల్సి ఉంటుంది. అందువల్ల స్థానిక గ్రామసభ ఆమోదం పొందిన తర్వాతే ఈ ప్రతిపాదనలు మండల మరియు జిల్లా స్థాయి అధికారులకు వెళ్తాయి. జిల్లా గ్రామీణాభివృద్ధి సంస్థ (DRDO) ఈ ప్రక్రియను పర్యవేక్షిస్తుంది. పంచాయతీరాజ్ ఇంజనీరింగ్ విభాగం ద్వారా ఈ నిర్మాణ పనులు వేగంగా పూర్తి చేసేలా ప్రణాళికలు సిద్ధమయ్యాయి.
నాణ్యమైన వసతులతో కూడిన కేంద్రాలు
ప్రభుత్వ ఆదేశాల ప్రకారం ఈ వర్క్షెడ్లలో అన్ని రకాల మౌలిక వసతులు ఉండాలి. కేవలం గదులు మాత్రమే కాకుండా పని చేయడానికి అనువైన వాతావరణం ఉండేలా జాగ్రత్తలు తీసుకుంటున్నారు. ఇందులో భాగంగానే ప్రతి కేంద్రంలో ఆరు సీలింగ్ ఫ్యాన్లు, ఎనిమిది ట్యూబ్ లైట్లు మరియు ఏడు ఫ్లోర్సెంట్ లైట్లను తప్పనిసరిగా ఏర్పాటు చేయాలని నిర్ణయించారు. దీనితో పాటు మెరుగైన గాలి, వెలుతురు కోసం ఆరు కిటికీలు మరియు రెండు తలుపులు ఉండేలా డిజైన్ రూపొందించారు.
గ్రామీణ పేదరిక నిర్మూలన సంస్థ (SERP) ఈ ప్రాజెక్టును క్షేత్రస్థాయిలో అమలు చేస్తోంది. మహిళా సంఘాల సభ్యులు ఒకే చోట చేరి పని చేసుకోవడం ద్వారా ఉత్పత్తి సామర్థ్యం పెరుగుతుందని అధికారులు అంచనా వేస్తున్నారు. అదేవిధంగా వస్తువుల నాణ్యత పెరగడంతో పాటు పెద్ద మొత్తంలో ఆర్డర్లు తీసుకునే అవకాశం లభిస్తుంది. ప్రస్తుతం కుట్టు పనులకే పరిమితం కాకుండా ఇతర ఆహార శుద్ధి పరిశ్రమల ఏర్పాటుకు కూడా ఈ షెడ్లను వాడుకోవచ్చు.
ఆర్థిక స్వావలంబన దిశగా ముందడుగు
ప్రస్తుతం రాష్ట్రంలో దాదాపు 20 లక్షల మంది ప్రభుత్వ పాఠశాల విద్యార్థులకు యూనిఫాంలు కుట్టే బాధ్యతను మహిళా సంఘాలే నిర్వహిస్తున్నాయి. టెస్కో నుండి వచ్చిన వస్త్రాలను సంఘాల సభ్యులు పంచుకుని తమ ఇళ్లలోనే కుట్టు పని చేసేవారు. అయితే ఈ పద్ధతిలో వస్త్రాల నిల్వ మరియు రవాణా విషయంలో కొన్ని ఇబ్బందులు ఎదురవుతున్నాయి. ఈ సమస్యలను అధిగమించేందుకు సెర్ప్ ప్రతిపాదించిన వర్క్షెడ్ల ఆలోచనకు సర్కార్ గ్రీన్ సిగ్నల్ ఇచ్చింది.
WhatsApp Channel
కేవలం కుట్టు పనులకే పరిమితం కాకుండా ఈ కేంద్రాలను బహుళ ప్రయోజనకారిగా తీర్చిదిద్దనున్నారు. మహిళలు స్వయం ఉపాధి కింద అప్పడాలు, కారప్పొడి తయారీ వంటి కుటీర పరిశ్రమలను కూడా ఇక్కడ నిర్వహించుకోవచ్చు. మరోవైపు స్థానిక ఉత్పత్తుల మార్కెటింగ్ కోసం కూడా ఈ కేంద్రాలను వినియోగించుకునే వీలుంది. ఈ చర్యల ద్వారా గ్రామీణ మహిళల ఆదాయం గణనీయంగా పెరిగే అవకాశం ఉంది.
నేపథ్యం మరియు అమలు
గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో మహిళా సంఘాల పనితీరును విశ్లేషించినప్పుడు వారికి ఉమ్మడి పని ప్రదేశం లేకపోవడం పెద్ద లోటుగా కనిపించింది. దీనిని గుర్తించిన సెర్ప్ అధికారులు ఉపాధి హామీ నిధులతో శాశ్వత భవనాలు నిర్మిస్తే బాగుంటుందని ప్రభుత్వానికి నివేదించారు. ఈ ప్రతిపాదనను పరిశీలించిన ప్రభుత్వం తక్షణమే నిధులు విడుదల చేస్తూ ఉత్తర్వులు ఇచ్చింది. ఏబీ-జీరాంజీ పథకం కింద ఈ నిధులను వెచ్చించనున్నారు.
ప్రజలపై ప్రభావం
ఈ జీవనోపాధి కేంద్రాల ఏర్పాటుతో గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థలో సానుకూల మార్పులు వస్తాయని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. మహిళలు ఇళ్లకే పరిమితం కాకుండా ఒక వృత్తిపరమైన కేంద్రంలో పని చేయడం వల్ల వారిలో ఆత్మవిశ్వాసం పెరుగుతుంది. శిక్షణ పొందిన మహిళలకు ఈ షెడ్ల ద్వారా స్థిరమైన ఉపాధి దొరుకుతుంది. ముఖ్యంగా మధ్యవర్తుల ప్రమేయం లేకుండా తమ ఉత్పత్తులను నేరుగా విక్రయించుకునే అవకాశం కలుగుతుంది.
భవిష్యత్తులో ఈ కేంద్రాలు గ్రామాల్లో మినీ ఇండస్ట్రియల్ హబ్లుగా మారే అవకాశం ఉంది. ప్రభుత్వం అందించే ఈ ప్రోత్సాహకం గ్రామీణ పేదరికాన్ని తగ్గించడంలో కీలక పాత్ర పోషించనుంది. రాబోయే కాలంలో మరిన్ని జిల్లాల్లో ఈ తరహా సౌకర్యాలు విస్తరించేందుకు ప్రభుత్వం సిద్ధంగా ఉంది.