మేడారం జాతరకు కొత్త శోభ.. 90 రోజుల్లోనే మారిన రూపురేఖలు!
ఆసియాలోనే అతిపెద్ద గిరిజన కుంభమేళాగా పేరుగాంచిన మేడారం సమ్మక్క-సారలమ్మ జాతర ప్రాంగణం కేవలం మూడు నెలల్లోనే సరికొత్త రూపు సంతరించుకుంది. ములుగు జిల్లా తాడ్వాయి మండలంలోని ఈ పుణ్యక్షేత్రం ఇప్పుడు రాతి కట్టడాలు మరియు ఆదివాసీ సంస్కృతిని ప్రతిబింబించే శిల్పాలతో కళకళలాడుతోంది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రతిష్టాత్మకంగా చేపట్టిన మాస్టర్ ప్లాన్ పనులు తుది దశకు చేరుకోవడంతో భక్తులకు కల్పించే వసతులలో భారీ మార్పులు కనిపిస్తున్నాయి.
చారిత్రాత్మక నిర్ణయంతో మారిన ముఖచిత్రం
గతంలో మేడారంలో తాత్కాలికంగా మాత్రమే పనులు జరిగేవి. దీనివల్ల భక్తులు మరియు పూజారులు తీవ్ర ఇబ్బందులు పడేవారు. అయితే ఈ ఏడాది సెప్టెంబర్ 23న ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి మేడారంలో పర్యటించి శాశ్వత అభివృద్ధి పనులకు శ్రీకారం చుట్టారు. దీంతో సుమారు రూ.236 కోట్ల వ్యయంతో మాస్టర్ ప్లాన్ అమలులోకి వచ్చింది.
ముఖ్యంగా సిమెంట్ కాంక్రీట్ నిర్మాణాలకు బదులుగా వెయ్యేళ్లపాటు నిలిచిపోయేలా రాతి కట్టడాలను ఎంచుకున్నారు. ఈ కారణంగానే పనులు అత్యంత నాణ్యంగా సాగుతున్నాయి. వంద రోజుల డెడ్ లైన్ పెట్టుకుని మూడు షిఫ్టుల్లో పనులు నిర్వహించడం విశేషం. దాదాపు 400 మంది సిబ్బంది రేయింబవళ్లు శ్రమించి 90 శాతం పనులను పూర్తి చేశారు.
ఆదివాసీ సంప్రదాయాలకు పెద్దపీట
ఈ పునర్నిర్మాణంలో ఆదివాసీల ఆచారాలకు అత్యంత ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు. గతంలో ఇక్కడ తమిళ సంప్రదాయం కలిసిన సిమెంట్ నిర్మాణాలు ఉండేవి. అయితే ఇప్పుడు గిరిజన పూజారుల సూచనల మేరకే ప్రతి అడుగూ ముందుకు పడింది. వారి గొత్తులు మరియు గోత్రాల ఆధారంగా శిలలపై శిల్పాలను చెక్కించారు.
ముఖ్యంగా సమ్మక్క-సారలమ్మ గద్దెలను ఒకే వరుసలోకి తీసుకువచ్చారు. దీనివల్ల భక్తుల రద్దీని నియంత్రించడం సులభం అవుతుంది. మరోవైపు గోవిందరాజు మరియు పగిడిద్ద రాజుల గద్దెలపై ఇప్పటికే ప్రాణప్రతిష్ఠ కార్యక్రమం పూర్తయింది. ఈ మార్పుల వల్ల భక్తులు వరుస క్రమంలో దేవతలను దర్శించుకునే అవకాశం కలిగింది.
పదివేల మందికి సరిపడా గద్దెల ప్రాంగణం
గతంలో గద్దెల వద్ద వెయ్యి మంది కంటే ఎక్కువ ఉంటే తోపులాట జరిగేది. ప్రస్తుత విస్తరణ పనుల తర్వాత సుమారు 10 వేల మంది భక్తులు ఒకేసారి దర్శించుకునే వీలు కలిగింది. ముఖ్యంగా స్వాగత తోరణం మరియు గద్దెల చుట్టూ ఉన్న పాలరాతి స్తంభాలు ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తున్నాయి.
ఈ స్తంభాలపై 7 వేలకు పైగా చిత్రాలను చెక్కడం గమనార్హం. ఇందులో సమ్మక్క-సారలమ్మ వంశవృక్షం మరియు ఆదివాసీల జీవనశైలిని స్పష్టంగా చూపించారు. దాదాపు 900 ఏళ్ల నాటి తాళపత్ర గ్రంథాల ఆధారంగా ఈ చిత్రాల రూపకల్పన జరిగింది. ఇందుకోసం 250 మంది శిల్పులు ఆళ్లగడ్డ మరియు రాయచోటి ప్రాంతాల్లో పనిచేశారు.
శాశ్వత కట్టడాలతో భవిష్యత్ తరాలకు మార్గదర్శకం
మేడారం జాతరకు వచ్చే కోటిన్నర మంది భక్తులకు మౌలిక వసతుల కల్పన ఇప్పుడు సులభం కానుంది. గద్దెల ప్రాంగణం చుట్టూ నిర్మించిన రాతి కట్టడాలు ఆదివాసీల చరిత్రను భావితరాలకు తెలియజేస్తాయి. ఈ క్రమంలోనే జనవరి 5 నాటికి మిగిలిన 10 శాతం పనులను పూర్తి చేయాలని అధికారులు లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.
WhatsApp Channel
ముఖ్యంగా జాతర సమయంలోనే కాకుండా సాధారణ రోజుల్లో వచ్చే భక్తులకు కూడా ఈ కొత్త వసతులు ఎంతో ఊరటనిస్తాయి. వంద రోజుల లక్ష్యంతో ప్రారంభమైన ఈ మహత్కార్యం ఇప్పుడు మేడారం జాతర చరిత్రలో ఒక కొత్త అధ్యాయానికి నాంది పలికింది. ప్రభుత్వ పర్యవేక్షణ మరియు స్థానిక పూజారుల సమన్వయంతో ఈ పనులు విజయవంతంగా ముగింపు దశకు చేరాయి.
నేపథ్యం మరియు అభివృద్ధి ప్రస్థానం
మేడారం సమ్మక్క-సారలమ్మ జాతర అనేది కేవలం ఒక ఉత్సవం మాత్రమే కాదు, అది కోట్ల మంది ఆదివాసీల నమ్మకం. దశాబ్దాలుగా ఇక్కడ వసతుల కల్పన అనేది ఒక సవాలుగా ఉండేది. జాతర వచ్చినప్పుడు మాత్రమే రోడ్లు వేయడం లేదా తాత్కాలిక షెడ్లు వేయడం ఆనవాయితీగా వచ్చేది. కానీ తాజా మాస్టర్ ప్లాన్ ఈ పద్ధతిని పూర్తిగా మార్చేసింది. రూ.236 కోట్లతో గద్దెల విస్తరణ మరియు శాశ్వత కట్టడాల నిర్మాణం చేపట్టారు.
అమలు తీరు మరియు ప్రత్యేకతలు
ఆర్ అండ్ బీ అధికారులు మరియు ఆర్కిటెక్టుల పర్యవేక్షణలో ఈ పనులు యుద్ధ ప్రాతిపదికన జరిగాయి. ఆళ్లగడ్డకు చెందిన నిపుణులైన శిల్పులు రాతి స్తంభాలపై కోయ వంశీయుల చరిత్రను అద్భుతంగా చెక్కారు. 750 మంది కోయ వంశీయుల పేర్లను సూచించేలా 7 వేల చిత్రాలను రూపొందించడం ఒక రికార్డు. పాలరాతి స్తంభాలు మరియు రాతి కట్టడాలు ఈ క్షేత్రానికి ఒక రాజసాన్ని తీసుకువచ్చాయి.
భక్తుల సౌకర్యంపై ప్రభావం
జాతర సమయంలో క్యూ లైన్లలో గంటల తరబడి వేచి ఉండే భక్తులకు గద్దెల విస్తరణ పెద్ద ఊరట. సమ్మక్క, సారలమ్మతో పాటు గోవిందరాజు, పగిడిద్దరాజుల గద్దెలను ఒకే లైన్లోకి తేవడం వల్ల దర్శనం వేగంగా పూర్తవుతుంది. తద్వారా తొక్కిసలాట వంటి ప్రమాదాలు తగ్గే అవకాశం ఉంది. ప్రభుత్వం తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం వల్ల మేడారం ఒక పక్కా ఆధ్యాత్మిక మరియు పర్యాటక కేంద్రంగా అభివృద్ధి చెందుతోంది.