యాదాద్రి పవర్ ప్లాంట్ రవాణా వ్యయం ఏటా రూ.1600 కోట్లు
యాదాద్రి థర్మల్ పవర్ స్టేషన్ తెలంగాణ రాష్ట్ర విద్యుత్ అవసరాలను తీర్చడమే కాకుండా రాష్ట్ర ఆర్థిక ముఖచిత్రాన్ని మార్చే అతిపెద్ద ప్రాజెక్ట్. ఇది కేవలం విద్యుత్ ఉత్పత్తి కేంద్రం మాత్రమే కాదు. రాష్ట్ర పారిశ్రామిక వృద్ధికి మరియు భవిష్యత్ ఇంధన భద్రతకు ఇది ఒక వెన్నెముక వంటిది. అయితే బొగ్గు గనులకు వందల కిలోమీటర్ల దూరంలో ప్లాంట్ను నిర్మించడం వల్ల రవాణా ఖర్చులు పెరిగి విద్యుత్ ధరలపై ప్రభావం చూపే ప్రమాదం ఉంది.
నల్గొండ జిల్లా దామరచర్ల మండలం వీర్లపాలెం గ్రామంలో నిర్మితమైన యాదాద్రి థర్మల్ పవర్ స్టేషన్ (YTPS) ఇప్పుడు వార్తల్లో నిలుస్తోంది. ఇక్కడ రెండు ప్లాంట్లలో కమర్షియల్ ఆపరేషన్ (COD) ప్రారంభం కావడమే దీనికి ప్రధాన కారణం. రాష్ట్రంలో పెరుగుతున్న విద్యుత్ డిమాండ్ను తట్టుకోవడానికి ఇది శుభపరిణామమే అయినా దీని వెనుక ఉన్న రవాణా భారం ఇప్పుడు ఆందోళన కలిగిస్తోంది. 800 మెగావాట్ల సామర్థ్యం గల రెండు యూనిట్లు ప్రస్తుతం విద్యుత్ ఉత్పత్తిని ప్రారంభించాయి. త్వరలోనే మిగిలిన మూడు యూనిట్లు కూడా అందుబాటులోకి రానున్నాయి. దీంతో మొత్తం 4,000 మెగావాట్ల విద్యుత్ ఉత్పత్తి ఇక్కడ జరగనుంది.
శంకుస్థాపన చేసిన నాటి నుంచే ఈ ప్రాజెక్ట్ వివాదాలకు కేంద్రబిందువైంది. ముఖ్యంగా బొగ్గు గనులు ఉండే ప్రాంతాలకు దూరంగా దీనిని ఏర్పాటు చేయడమే అసలు సమస్యకు మూలమని నిపుణులు అంటున్నారు. సింగరేణి బొగ్గు గనులు ఉండే గోదావరిఖని, శ్రీరాంపూర్ లేదా సత్తుపల్లి వంటి ప్రాంతాలకు సమీపంలో ఈ ప్లాంట్ ఉంటే రవాణా ఖర్చు గణనీయంగా తగ్గేది. కానీ దాదాపు 300 కిలోమీటర్ల దూరం నుంచి బొగ్గును తీసుకురావడం వల్ల భారీగా ఖర్చు పెరుగుతోంది. ప్రస్తుతం రోజుకు 12 వేల టన్నుల బొగ్గును ఈ ప్లాంట్కు సరఫరా చేస్తున్నారు.
దక్షిణ మధ్య రైల్వేకు చెందిన మూడు ర్యాకుల ద్వారా ప్రస్తుతం బొగ్గు రవాణా సాగుతోంది. రోజుకు సుమారు రూ.4.5 కోట్ల విలువైన బొగ్గును ఇక్కడికి తరలిస్తున్నారు. అందువల్ల కేవలం రవాణా కోసమే రోజుకు కోటి రూపాయలకు పైగా ప్రభుత్వం ఖర్చు చేయాల్సి వస్తోంది. అంటే ఒక పక్క బొగ్గు కొనుగోలు వ్యయం ఉండగా దానికి అదనంగా రవాణా భారం పడుతోంది. ప్లాంట్ పూర్తి స్థాయిలో నడవడం ప్రారంభిస్తే ఈ భారం ఊహించని రీతిలో పెరుగుతుందని గణాంకాలు చెబుతున్నాయి.
ఈ ప్రాజెక్ట్ భవిష్యత్తులో తెలంగాణ ఖజానాపై మోయలేని భారం వేస్తుందని విద్యుత్ రంగ నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఐదు యూనిట్లు పూర్తిస్థాయిలో పనిచేస్తే రోజుకు సుమారు 50 వేల టన్నుల బొగ్గు అవసరం అవుతుంది. ఏడాదికి ఇది దాదాపు 14 మిలియన్ టన్నులకు చేరుకుంటుంది. ఇంత భారీ పరిమాణంలో బొగ్గును వందల కిలోమీటర్ల దూరం తరలించడం వల్ల ఏటా రూ.1,600 కోట్లకు పైగా అదనపు భారం పడుతుందని అంచనా. తద్వారా ఇక్కడ ఉత్పత్తి అయ్యే విద్యుత్ ధర కూడా యూనిట్కు పెరిగే అవకాశం ఉంది.
గత బీఆర్ఎస్ ప్రభుత్వం హయాంలోనే ఈ ప్రాజెక్టుకు పునాది పడింది. 2017లో బెల్ కంపెనీతో పనుల ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నప్పుడు ప్లాంట్ లోకేషన్ విషయంలో తీవ్ర చర్చ జరిగింది. గనులకు దూరంగా ప్లాంట్ నిర్మించడం వల్ల ఉత్పత్తి వ్యయం పెరుగుతుందని అప్పట్లో నిపుణులు గొంతెత్తారు. కానీ అప్పటి ప్రభుత్వం ఆ సూచనలను పరిగణనలోకి తీసుకోలేదు. ఫలితంగా ఇప్పుడు ఏటా వేల కోట్ల రూపాయలు కేవలం రైల్వే ఛార్జీల రూపంలోనే చెల్లించాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది.
యాదాద్రి పవర్ ప్లాంట్లో వినియోగించే బొగ్గు నాణ్యత కూడా ఇక్కడ ముఖ్యం. ప్రస్తుతం జీ9 నుంచి జీ13 కేటగిరీకి చెందిన బొగ్గును వినియోగిస్తున్నారు. తొలినాళ్లలో జెన్కో సంస్థ సగం బొగ్గును విదేశాల నుంచి దిగుమతి చేసుకోవాలని భావించింది. అయితే చివరి నిమిషంలో మొత్తం సింగరేణి బొగ్గునే వాడాలని నిర్ణయించుకున్నారు. కాబట్టి బొగ్గు లభ్యతపై ఆందోళన లేనప్పటికీ రవాణా సౌకర్యాల మీద పెడుతున్న ఖర్చు మాత్రం ఆందోళనకరంగా ఉంది.
WhatsApp Channel
ప్రస్తుత మార్కెట్ పరిస్థితుల్లో సోలార్ మరియు పవన విద్యుత్ ధరలు భారీగా తగ్గుతున్నాయి. క్లీన్ ఎనర్జీ వైపు ప్రపంచం అడుగులు వేస్తోంది. ఇటువంటి తరుణంలో భారీ వ్యయంతో కూడిన థర్మల్ ప్రాజెక్టులు ప్రభుత్వానికి గుదిబండగా మారే ప్రమాదం ఉంది. 25 ఏళ్ల కాలపరిమితితో కుదుర్చుకున్న ఒప్పందాల ప్రకారం రవాణా ఖర్చులు మాత్రమే సుమారు రూ.40 వేల కోట్లు దాటే అవకాశం ఉందని ఆఫీసర్లు విశ్లేషిస్తున్నారు. ఇది రాబోయే తరాలపై పడే ఆర్థిక భారం అని చెప్పక తప్పదు.
మరోవైపు ఇంజినీర్లు మాత్రం సీవోడీ ప్రక్రియ విజయవంతంగా సాగుతోందని సంతోషం వ్యక్తం చేస్తున్నారు. 1,600 మెగావాట్ల విద్యుత్ గ్రిడ్కు అందుబాటులోకి వస్తే రాష్ట్రంలో కరెంటు కోతలకు చెక్ పెట్టవచ్చని వారు భావిస్తున్నారు. ప్లాంట్ నిర్మాణం కోసం ఇప్పటికే రూ.29 వేల కోట్లు కేటాయించారు. భారీ పెట్టుబడి పెట్టిన ఈ ప్రాజెక్ట్ సక్రమంగా నడవాలంటే బొగ్గు రవాణాలో వ్యయాన్ని తగ్గించే ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలను అన్వేషించాల్సిన అవసరం ఉంది.
యాదాద్రి థర్మల్ పవర్ స్టేషన్ ప్రాజెక్ట్ కేవలం ఇంజినీరింగ్ అద్భుతం మాత్రమే కాదు; ఇది రాష్ట్ర ఆర్థిక వ్యూహకర్తలకు ఒక పెద్ద సవాలు. బొగ్గు రవాణా ఖర్చులను ఎలా నియంత్రించాలో మరియు విద్యుత్ ఉత్పత్తి వ్యయాన్ని సామాన్యులకు అందుబాటులో ఎలా ఉంచాలో ప్రభుత్వం ఆలోచించాలి. రైల్వే వ్యాగన్ల సంఖ్య పెంచడం లేదా ప్రత్యేక కారిడార్ల ద్వారా రవాణా వేగాన్ని పెంచడం వల్ల కొంత మేర ఉపశమనం లభించవచ్చు.
ముగింపులో చెప్పాలంటే యాదాద్రి పవర్ ప్లాంట్ తెలంగాణ ప్రగతికి చోదక శక్తిగా మారాలి కానీ ఆర్థిక భారంగా మారకూడదు. ప్లాంట్ పూర్తిస్థాయిలో అందుబాటులోకి వచ్చే లోపు రవాణా ఇబ్బందులను అధిగమించేలా ప్రభుత్వం చర్యలు తీసుకోవాలి. అప్పుడే ఈ బృహత్ ప్రాజెక్టు లక్ష్యం నెరవేరుతుంది మరియు వినియోగదారులకు నాణ్యమైన చౌకైన విద్యుత్ అందుతుంది.
