జనాభా నియంత్రణలో తెలంగాణ ఫెర్టిలిటీ రేటు 1.8%
తెలంగాణ సమాజం ఒక నిశ్శబ్ద విప్లవాన్ని సాధించింది. ఇది కేవలం గణాంకాలకు సంబంధించిన విషయం కాదు; ఇది ఒక రాష్ట్ర ప్రజల ఆలోచనా విధానంలో వచ్చిన పరిణతికి నిదర్శనం. జనాభా నియంత్రణలో తెలంగాణ దేశానికే ఆదర్శంగా నిలుస్తోంది. నేషనల్ ఫ్యామిలీ హెల్త్ సర్వే (ఎన్ఎఫ్హెచ్ఎస్-5) గణాంకాలు ఈ విషయాన్ని స్పష్టం చేస్తున్నాయి. రాష్ట్రంలో టోటల్ ఫెర్టిలిటీ రేటు (టీఎఫ్ఆర్) 1.8కి పడిపోయింది. ఇది జాతీయ సగటు కంటే తక్కువ కావడం గమనార్హం.
ఈ 1.8 ఫెర్టిలిటీ రేటు అనేది కేవలం ఒక సంఖ్య కాదు; ఇది తెలంగాణ రాష్ట్ర భవిష్యత్తు ఆర్థిక మరియు సామాజిక ముఖచిత్రాన్ని మార్చివేసే కీలక మలుపు. భవిష్యత్తులో మెరుగైన జీవన ప్రమాణాలు, నాణ్యమైన విద్య, వైద్యం మరియు పరిమిత వనరులపై ఒత్తిడి తగ్గించడానికి ఇది బలమైన పునాది అవుతుంది. ఈ మార్పు రాత్రికి రాత్రే రాలేదు. దశాబ్దాలుగా పెరుగుతున్న అక్షరాస్యత, ప్రజల్లో పెరుగుతున్న ఆరోగ్యంపై అవగాహన మరియు ప్రభుత్వ పథకాల సమిష్టి కృషి ఫలితమే ఇది.
అసలేమిటి ఈ ఫెర్టిలిటీ రేటు?
సాధారణ ప్రజలకు అర్థమయ్యే రీతిలో చెప్పాలంటే, ‘టోటల్ ఫెర్టిలిటీ రేటు’ (TFR) అంటే ఒక మహిళ తన జీవిత కాలంలో సగటున ఎంత మంది పిల్లలకు జన్మనిస్తుందో తెలిపే సంఖ్య. జనాభా శాస్త్రం ప్రకారం, జనాభా పెరగకుండా లేదా తరగకుండా స్థిరంగా ఉండాలంటే ఈ రేటు 2.1 ఉండాలి. దీనిని ‘రీప్లేస్మెంట్ లెవల్’ అంటారు. అంటే, ఒక తరం వారు చనిపోయే లోపు వారి స్థానాన్ని భర్తీ చేయడానికి అంతే మంది జన్మించడం.
అయితే, తెలంగాణలో ఈ రేటు 1.8గా నమోదైంది. దీనర్థం, మన రాష్ట్రంలో మెజారిటీ దంపతులు ఇద్దరు పిల్లల కంటే తక్కువకే (సగటున) పరిమితమవుతున్నారు. ఇది రిప్లేస్మెంట్ లెవల్ కంటే తక్కువ. తద్వారా, భవిష్యత్తులో రాష్ట్ర జనాభా పెరుగుదల వేగం గణనీయంగా తగ్గుతుందని, ఒక దశలో స్థిరీకరణకు చేరుకుంటుందని ఇది సూచిస్తుంది. ఈ పరిణామం రాష్ట్ర ప్రగతిపై దీర్ఘకాలిక ప్రభావం చూపుతుంది.
తెలంగాణ ప్రజల మారిన మనస్తత్వం
ఒకప్పుడు ఎక్కువ మంది పిల్లలు ఉంటే ఆస్తిగా భావించేవారు. కానీ, నేటి సామాజిక, ఆర్థిక పరిస్థితులు ఆ ఆలోచనను పూర్తిగా మార్చివేశాయి. తెలంగాణలోని యువతరం ‘ఒకరు చాలు, ఇద్దరు మేలు’ అనే విధానాన్ని పక్కాగా పాటిస్తున్నారు. పెరిగిన జీవన వ్యయం, పిల్లల చదువులకు అవుతున్న భారీ ఖర్చులు, నాణ్యమైన వైద్యం అందించాలనే తపన తల్లిదండ్రులను ఆలోచింపజేస్తున్నాయి.
ముఖ్యంగా, పిల్లలకు మంచి భవిష్యత్తును ఇవ్వాలంటే పరిమిత కుటుంబమే సరైనదనే భావన బలంగా నాటుకుపోయింది. అంతేకాక, మహిళల్లో పెరిగిన అక్షరాస్యత మరియు ఉద్యోగ అవకాశాలు కూడా సంతానోత్పత్తి రేటు తగ్గడానికి ప్రధాన కారణాలు. చదువుకున్న మహిళలు వివాహం ఆలస్యంగా చేసుకోవడం, కెరీర్పై దృష్టి పెట్టడం మరియు కుటుంబ నియంత్రణ పద్ధతులపై అవగాహన కలిగి ఉండటం ఈ మార్పుకు దోహదపడింది.
ఉత్తరాదిపై దక్షిణాది రాష్ట్రాల పైచేయి
ఇటీవల రాజ్యసభలో కేంద్ర ఆరోగ్య శాఖ సహాయ మంత్రి అనుప్రియా పటేల్ వెల్లడించిన వివరాలు దేశంలోని ఉత్తర, దక్షిణ రాష్ట్రాల మధ్య ఉన్న స్పష్టమైన అంతరాన్ని బయటపెట్టాయి. జనాభా నియంత్రణలో దక్షిణాది రాష్ట్రాలు ఉత్తరాది కంటే ఎంతో ముందున్నాయి. తెలంగాణతో పాటు పొరుగున ఉన్న ఆంధ్రప్రదేశ్ (1.7), తమిళనాడు (1.8), కర్ణాటక (1.7), కేరళ (1.8) రాష్ట్రాల్లో కూడా ఫెర్టిలిటీ రేటు తక్కువగా ఉంది.
మరోవైపు, ఉత్తరాదిలోని కొన్ని ప్రధాన రాష్ట్రాల్లో పరిస్థితి ఇందుకు భిన్నంగా ఉంది. ఉదాహరణకు, బీహార్లో అత్యధికంగా 3.0 ఫెర్టిలిటీ రేటు ఉండగా, మేఘాలయలో 2.9, ఉత్తరప్రదేశ్లో 2.4, జార్ఖండ్లో 2.3గా నమోదైంది. ఈ రాష్ట్రాల్లో జనాభా పెరుగుదల రేటు ఇంకా జాతీయ సగటు (2.0) కంటే ఎక్కువగా ఉండటం ఆందోళన కలిగించే విషయం.
జాతీయ సగటు కంటే మెరుగ్గా తెలంగాణ
ఎన్ఎఫ్హెచ్ఎస్-4 సర్వే నాటికి దేశంలో ఫెర్టిలిటీ రేటు 2.2 ఉండగా, ఎన్ఎఫ్హెచ్ఎస్-5 నాటికి అది 2.0కి తగ్గింది. దేశం మొత్తం మీద జనాభా నియంత్రణ దిశగా అడుగులు పడుతున్నప్పటికీ, తెలంగాణ ఆశించిన దానికంటే వేగంగా ఈ లక్ష్యాన్ని చేరుకుంది. జాతీయ జనాభా విధానం లక్ష్యాలకు అనుగుణంగా ఈ తగ్గుదల ఉందని కేంద్ర మంత్రి వివరించారు.
తల్లీబిడ్డల ఆరోగ్యం కోసం ప్రభుత్వాలు తీసుకుంటున్న చర్యలు సత్ఫలితాలను ఇస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా, గ్రామీణ స్థాయి వరకు విస్తరించిన ఆరోగ్య సంరక్షణ వ్యవస్థ, ఆశా వర్కర్లు, ఏఎన్ఎమ్ల ద్వారా కుటుంబ నియంత్రణ సాధనాలపై పెరిగిన అవగాహన కీలక పాత్ర పోషించాయి. గర్భనిరోధక పద్ధతుల లభ్యత పెరగడం కూడా ఇందుకు ఒక కారణం.
జనాభా తగ్గుదల: ప్రయోజనాలు మరియు సవాళ్లు
ఫెర్టిలిటీ రేటు తగ్గడం వల్ల అనేక తక్షణ ప్రయోజనాలు ఉన్నాయి. పరిమిత జనాభా కారణంగా ప్రభుత్వం అందించే సంక్షేమ పథకాలు, విద్య, వైద్యం వంటి మౌలిక సదుపాయాలు ప్రజలకు మరింత సమర్థవంతంగా అందుతాయి. తలసరి ఆదాయం పెరిగే అవకాశం ఉంది. పర్యావరణం మరియు సహజ వనరులపై ఒత్తిడి తగ్గుతుంది.
అయితే, నాణెంకు రెండో వైపు ఉన్నట్లుగా, ఈ పరిణామానికి మరో కోణం కూడా ఉంది. ప్రస్తుతం మన రాష్ట్రం ‘డెమోగ్రాఫిక్ డివిడెండ్’ (జనాభా లాభం) దశలో ఉంది, అంటే పని చేసే వయసు జనాభా ఎక్కువగా ఉంది. అయితే, టీఎఫ్ఆర్ 1.8 వద్ద లేదా అంతకంటే తక్కువగా ఎక్కువ కాలం కొనసాగితే, రాబోయే రెండు మూడు దశాబ్దాల్లో వృద్ధుల జనాభా నిష్పత్తి పెరిగిపోతుంది.
భవిష్యత్తును దృష్టిలో ఉంచుకుని ప్రణాళికలు
జనాభా కూర్పులో వచ్చే ఈ మార్పులను దృష్టిలో ఉంచుకుని ప్రభుత్వం ఇప్పటి నుంచే దీర్ఘకాలిక ప్రణాళికలు రూపొందించుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది. వృద్ధుల సంఖ్య పెరిగే కొద్దీ, వారి ఆరోగ్య సంరక్షణ, పెన్షన్లు మరియు సామాజిక భద్రతపై ప్రభుత్వం ఎక్కువ నిధులు వెచ్చించాల్సి వస్తుంది. అందువల్ల, ఆరోగ్య రంగంలో మౌలిక సదుపాయాలను మరింత బలోపేతం చేయాలి.
అదేవిధంగా, పని చేసే జనాభా తగ్గే అవకాశం ఉన్నందున, ఉన్న మానవ వనరుల నైపుణ్యాలను పెంచడం ద్వారా ఉత్పాదకతను పెంచే దిశగా అడుగులు వేయాలి. ఆటోమేషన్, టెక్నాలజీ వినియోగంపై దృష్టి సారించాలి. జనాభా నియంత్రణ సాధించిన విజయమే అయినప్పటికీ, దాని వల్ల భవిష్యత్తులో ఎదురయ్యే సవాళ్లను ఎదుర్కోవడానికి సిద్ధంగా ఉండాలి.
ముగింపు: ఒక సామాజిక బాధ్యతగా కుటుంబ నియంత్రణ
మొత్తానికి, తెలంగాణ ప్రజలు కుటుంబ నియంత్రణను ఒక సామాజిక బాధ్యతగా స్వీకరించడం అభినందనీయం. ప్రభుత్వం బలవంతం చేయకుండానే, ప్రజలే స్వచ్ఛందంగా ఈ మార్పును ఆహ్వానించారు. ఇది రాష్ట్రంలోని సామాజిక స్పృహకు నిదర్శనం. అతి తక్కువ ఫెర్టిలిటీ ఉన్న సిక్కిం (1.1), గోవా (1.3) వంటి రాష్ట్రాల సరసన తెలంగాణ నిలవడం గర్వకారణం.
చివరగా, ఈ విజయాన్ని ఇలాగే కొనసాగిస్తూ, అదే సమయంలో భవిష్యత్తులో వచ్చే జనాభా మార్పులకు అనుగుణంగా విధానాలను రూపొందించుకుంటే, తెలంగాణ అభివృద్ధి పథంలో మరింత వేగంగా దూసుకుపోవడంలో సందేహం లేదు. ఉత్తరాది రాష్ట్రాలు కూడా దక్షిణాదిని స్ఫూర్తిగా తీసుకుని జనాభా నియంత్రణపై దృష్టి సారించాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది.