తెలంగాణ రైజింగ్ 2047 త్రిముఖ వ్యూహం అభివృద్ధిలో కొత్త శకం
తెలంగాణ రాష్ట్రం తన అభివృద్ధి లక్ష్యాలను ఆకాశమే హద్దుగా పెట్టుకుంది. నూతన ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి, గత ప్రభుత్వాల అనుభవాలను పాఠాలుగా స్వీకరించి, రాష్ట్ర భవిష్యత్తును సరికొత్త పథంలో నడిపించేందుకు ‘తెలంగాణ రైజింగ్ 2047’ అనే బృహత్తర విధాన పత్రాన్ని (పాలసీ డాక్యుమెంట్) ఆవిష్కరించారు. తమ పోటీ పక్క రాష్ట్రాలతో కాదని, అభివృద్ధి చెందిన ప్రపంచ దేశాలతోనేనని ప్రకటించడం ద్వారా, ఈ పాలసీ డాక్యుమెంట్ యొక్క దార్శనికత (విజన్) ఎంత విస్తృతమైనదో అర్థమవుతోంది. రాష్ట్ర ఆర్థిక వ్యవస్థను 2034 నాటికి వన్ ట్రిలియన్ డాలర్స్, అలాగే 2047 నాటికి 3 ట్రిలియన్ డాలర్స్ స్థాయికి తీర్చిదిద్దడమే అంతిమ లక్ష్యం. ఈ లక్ష్యాలను చేరుకోవడానికి రూపొందించినదే ‘క్యూర్ (CURE)’, ‘ప్యూర్ (PURE)’, ‘రేర్ (RARE)’ అనే వినూత్నమైన త్రిముఖ వ్యూహం. ఈ వ్యూహం కేవలం పరిపాలనా విభజన కాదు, రాష్ట్రంలోని ప్రతి ప్రాంతాన్ని – మహానగరం నుండి మారుమూల గ్రామం వరకు – దాని స్వభావానికి అనుగుణంగా ఆర్థిక వృద్ధికి చోదక శక్తిగా మార్చే ఒక సమగ్ర ప్రణాళిక. పాలసీ రూపకల్పనలో ఏమాత్రం స్తబ్ధత (Paralysis) రాకుండా, దీనిని నీతి ఆయోగ్, ఐఎస్బీ వంటి ప్రఖ్యాత సంస్థల సహకారంతో, లక్షలాది మంది భాగస్వాములను చేసి రూపొందించడం ఈ ప్రణాళిక యొక్క లోతైన ఆలోచనకు నిదర్శనం.
తెలంగాణ భవిష్యత్తు ప్రణాళికలో దార్శనికత మరియు వ్యూహం
సీఎం రేవంత్ రెడ్డి ఆవిష్కరించిన ‘తెలంగాణ రైజింగ్ 2047’ విధాన పత్రం దార్శనికత (Vision) మరియు వ్యూహం (Strategy) అనే రెండు ప్రధానాంశాలపై ఆధారపడి ఉంది. సాధారణంగా, విధానాల రూపకల్పన కేవలం ప్రభుత్వ ఉన్నతాధికారులకే పరిమితం కావడం వలన, వాటి అమలులో క్షేత్రస్థాయి సమస్యలు తలెత్తుతుంటాయి. అందువల్ల, ఈ దార్శనికత డాక్యుమెంట్ను రూపొందించే క్రమంలో, ప్రపంచ స్థాయిలో పేరెన్నికగన్న ప్రముఖులు, పారిశ్రామికవేత్తలు మరియు ప్రజల నుంచి సూచనలు, సలహాలు స్వీకరించారు. దీనితో పాటు, ఈ విధానాలు భవిష్యత్తులో స్థిరంగా, సమర్థవంతంగా అమలు అయ్యేలా పటిష్టమైన యంత్రాంగాన్ని ఏర్పాటు చేయాలనేది ముఖ్యమంత్రి ఆశయం. ప్రపంచ దిగ్గజ కంపెనీలను రాష్ట్రంలో భాగస్వామ్యం చేసి, తెలంగాణను బలమైన ఆర్థిక శక్తిగా మార్చడం వీరి ప్రధాన లక్ష్యం. ఒక రాష్ట్రం తన పోటీని దేశీయంగా కాక, అంతర్జాతీయంగా అభివృద్ధి చెందిన దేశాలతో పెట్టుకోవడం, అంతర్జాతీయ పెట్టుబడులను ఆకర్షించడానికి ఉన్న దీర్ఘకాలిక లక్ష్యాన్ని తెలియజేస్తుంది. ఈ విధానం తద్వారా బడా పారిశ్రామికవేత్తలు తెలంగాణలో పెట్టుబడులు పెట్టకపోతే భవిష్యత్తులో ఏదో కోల్పోతామనే భావన కలిగించేలా ఆకర్షించాలని ప్రభుత్వం యోచిస్తోంది.
క్యూర్ కోర్ అర్బన్ రీజియన్ ఎకానమీ నెట్ జీరో సిటీ దిశగా
త్రిముఖ వ్యూహంలో మొదటిది ‘క్యూర్’ (CURE – Core Urban Region Economy). ఈ ప్రాంతం ఔటర్ రింగ్ రోడ్ (ఓఆర్ఆర్) లోపల ఉన్న సుమారు 2,170 చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణం. గతం నుండి ఈ ప్రాంతం ఎదుర్కొంటున్న ప్రధాన సమస్యలు – ట్రాఫిక్ జామ్లు, వరదలు, పారిశ్రామిక కాలుష్యం, మూసీ నది కాలుష్యం మరియు వాహన కాలుష్యం. ఈ సమస్యలన్నిటికీ సమన్వయ లోపం ఒక ప్రధాన కారణంగా నిలిచింది. మరోవైపు, ఢిల్లీ, ముంబై, చెన్నై, బెంగళూరు వంటి మహానగరాలు ఎదుర్కొంటున్న సంక్షోభాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకుని, హైదరాబాద్ను భవిష్యత్తులో అలాంటి సంక్షోభాల నుండి రక్షించాలనే లక్ష్యంతో ‘క్యూర్’ను రూపొందించారు.
ఈ ప్రాంతాన్ని నెట్ జీరో సిటీగా, కాలుష్య రహిత నగరంగా మార్చేందుకు ‘క్యూర్’ చేయాల్సిందే. కాబట్టి, కాలుష్యాన్ని వెదజల్లే పరిశ్రమలను ఓఆర్ఆర్ బయటకు తరలించడం, చెరువులు, కుంటలు, నాలాల ప్రక్షాళన చేపట్టడం, మెట్రో రైలు విస్తరణ, మూసీ రివర్ డెవలప్మెంట్, ఫ్లైఓవర్లు మరియు రోడ్డు విస్తరణ వంటి అంశాలు ఇందులో భాగంగా ఉన్నాయి. పరిశ్రమలను తరలించడం ఫలితంగా, ఈ ప్రాంతం పూర్తిగా సర్వీస్ సెక్టార్ హబ్గా రూపాంతరం చెందుతుంది. దీని ఉదాహరణకు, ఐటీ, ఆర్థిక సేవలు, కన్సల్టెన్సీ వంటి కాలుష్య రహిత రంగాలు మరింతగా వృద్ధి చెందుతాయి.
ప్యూర్ పెరీ అర్బన్ రీజియన్ ఎకానమీ మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ పవర్ హౌస్తద్వారా, ‘క్యూర్’ ప్రాంతం సర్వీస్ సెక్టార్గా మారితే, రెండో వ్యూహమైన ‘ప్యూర్’ (PURE – Peri Urban Region Economy) ను మ్యానుఫ్యాక్చరింగ్ హబ్గా అభివృద్ధి చేయనున్నారు. ఈ ప్రాంతం ఔటర్ రింగ్ రోడ్ (ఓఆర్ఆర్) మరియు రీజినల్ రింగ్ రోడ్ (ఆర్ఆర్ఆర్) మధ్య విస్తరించి ఉంది. ఆర్ఆర్ఆర్ సుమారు 360 కిలోమీటర్ల పొడవుతో తెలంగాణకు రెండో మణిహారంగా నిలవనుంది. దీనితో పాటు, ఈ జోన్లో భారత్ ఫ్యూచర్ సిటీ, చందన్వెల్లి, సీతారాంపూర్ ఫార్మా కంపెనీలు, ఐటీ సెజ్లు వంటి భారీ ప్రాజెక్టులు ఉంటాయి.
మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ రంగం బలోపేతం కావాలంటే రవాణా సౌకర్యాలు మెరుగుపడాలి. అందువల్ల, ఈ జోన్కు బుల్లెట్ రైళ్లు మరియు గ్రీన్ ఫీల్డ్ ఎక్స్ప్రెస్ హైవేలు రానున్నాయి. సముద్ర తీరం లేని తెలంగాణకు ఇది ఒక పెద్ద సమస్య. అయితే, ఈ సమస్యకు పరిష్కారంగా హైదరాబాద్ నుండి నేరుగా మచిలీపట్నం పోర్టుకు డెడికేటెడ్ గ్రీన్ ఫీల్డ్ ఎక్స్ప్రెస్ హైవే నిర్మించేందుకు కేంద్రంతో ప్రాథమిక ఒప్పందం కుదిరింది. అంతేకాక, భవిష్యత్తులో వరంగల్, ఆదిలాబాద్, భద్రాద్రి కొత్తగూడెం, రామగుండంలో నాలుగు కొత్త ఎయిర్పోర్టుల నిర్మాణం కూడా చేపట్టనున్నారు. ఈ పోర్ట్ కనెక్టివిటీ మరియు ఎయిర్పోర్ట్ కనెక్టివిటీ ఈ కారణంగా మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ జోన్లో పెట్టుబడులను ఆకర్షించి, నిరుద్యోగ యువతకు ఉద్యోగ, ఉపాధి అవకాశాలను మెరుగుపరుస్తుంది. ఈ సమగ్ర ప్రణాళిక మొత్తానికి, రాష్ట్ర ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఒక కొత్త దిశానిర్దేశం చేస్తుంది.
రేర్ రూరల్ అగ్రికల్చరల్ రీజియన్ ఎకానమీ రైతులే స్టేక్ హోల్డర్స్
త్రిముఖ వ్యూహంలో మూడో మరియు అత్యంత కీలకమైన అంశం ‘రేర్’ (RARE – Rural Agricultural Region Economy). ఈ ప్రాంతం రీజినల్ రింగ్ రోడ్ (ఆర్ఆర్ఆర్) బయట నుండి తెలంగాణ సరిహద్దు వరకు విస్తరించి ఉన్న గ్రామీణ మరియు వ్యవసాయ ప్రాంతం. గతంలో వచ్చిన ఏ విజన్ లేదా పాలసీ డాక్యుమెంట్లలోనైనా పట్టణాలకే ప్రాధాన్యత ఉండేది. కానీ, ఈ ప్రభుత్వం వ్యవసాయాన్ని, గ్రామీణ ప్రాంతాలను ఏమాత్రం నిర్లక్ష్యం చేయకుండా, వారిని రాష్ట్ర ఆర్థిక వ్యవస్థలో ముఖ్య స్టేక్ హోల్డర్స్ (Stakeholders) గా మార్చదలుచుకుంది.
‘రేర్’ పాలసీ ప్రధానంగా రైతులను మరియు వ్యవసాయ ఆధారిత పరిశ్రమలను ప్రోత్సహించడంపై దృష్టి సారిస్తుంది. అదేవిధంగా, ఆర్గానిక్ ఫుడ్ అగ్రికల్చర్ పార్కులు, పండ్లు (Fruits) మరియు కూరగాయలకు (Vegetables) సంబంధించిన పరిశ్రమలను ఈ ప్రాంతంలో ఏర్పాటు చేయాలనేది లక్ష్యం. నాణ్యమైన విత్తనాలను ఉత్పత్తి చేయడానికి, అలాగే సేంద్రియ వ్యవసాయానికి తెలంగాణ భూములు అనుకూలమైనవి. ఫలితంగా, ‘రేర్’ పాలసీ కింద ఈ సామర్థ్యాన్ని పూర్తిస్థాయిలో వినియోగించుకోవాలని ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది. ఈ చొరవ దాంతో గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థకు బలం చేకూర్చి, వలసలను తగ్గించడంలో సహాయపడుతుంది.
ఆహార భద్రత నుండి పోషకాహార భద్రత దిశగా
ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి దృష్టి సారించిన మరో ముఖ్యమైన అంశం పోషకాహారం (Nutrition). భారతదేశం ఆహార ధాన్యాల ఉత్పత్తిలో సర్ప్లస్ (Surplus) దేశంగా ఉన్నప్పటికీ, ప్రజలకు ఆరోగ్యవంతమైన పోషకాహారం అందించడంలో మాత్రం వెనుకబడి ఉంది. ఆహార సమస్య (Food Problem) లేకున్నా, పోషకాహార సమస్య (Nutrition Problem) ఉందనే విషయాన్ని గుర్తించారు. అందువల్ల, తెలంగాణ రాష్ట్రం దేశంలోనే మొట్టమొదటిసారిగా ప్రజలకు పోషక విలువలున్న ఫుడ్ ఇచ్చే ప్రణాళికలను అమలు చేయబోతోంది.
WhatsApp Channel
ఈ ప్రణాళిక చివరగా ‘రేర్’ పాలసీతో అనుసంధానించబడి ఉంటుంది. సేంద్రియ వ్యవసాయం, ఆర్గానిక్ ఫుడ్ పార్కులు వంటివి నాణ్యమైన, విష రహితమైన ఆహారాన్ని ఉత్పత్తి చేయడానికి సహాయపడతాయి. ఈ కారణంగా, గ్రామీణ ప్రాంతాలు ఆహార ఉత్పత్తిలో నాణ్యతను పెంచడం ద్వారా, పౌరుల ఆరోగ్యానికి మరియు రాష్ట్ర ఆర్థిక వ్యవస్థకు కూడా దోహదపడతాయి. నాణ్యమైన పోషకాహారం అందించడం అనేది కేవలం ఆరోగ్యపరమైన చర్య మాత్రమే కాదు, భవిష్యత్తు తరాలకు శక్తివంతమైన మానవ వనరులను అందించే దార్శనిక పెట్టుబడిగా చూడాలి.
విద్య సాంకేతికత మరియు నాలెడ్జ్ హబ్రాష్ట్ర అభివృద్ధికి పునాదిగా నాణ్యమైన విద్య మరియు సాంకేతికపరమైన విద్యను అందించడం ప్రభుత్వ లక్ష్యం. విద్య అన్ని గ్రామాలకు చేరినా, దాని నాణ్యతను మెరుగుపరచడం ప్రధాన సవాలుగా ఉంది. అయితే, ప్రభుత్వం సింగిల్ టీచర్ స్కూల్స్ నుండి మొదలుపెట్టి, మహానగరమైన హైదరాబాద్ వరకు విద్యా వ్యవస్థలో సమగ్ర ప్రక్షాళన తీసుకురావాలని సంకల్పించింది.
దీనితోపాటు, అంతర్జాతీయ విద్యా సంస్థలను రాష్ట్రానికి ఆహ్వానించి, తెలంగాణను నాలెడ్జ్ హబ్గా తీర్చిదిద్దాలనేది సీఎం రేవంత్ రెడ్డి కల. నాలెడ్జ్ హబ్ అనేది కేవలం విద్యా సంస్థల సమూహం కాదు. ఇది పరిశోధన, ఆవిష్కరణ మరియు నైపుణ్యాభివృద్ధికి కేంద్రంగా మారుతుంది. తద్వారా, నాలెడ్జ్ హబ్ క్రియేట్ అయితే ఆటోమేటిక్గా పెట్టుబడులు వస్తాయని, దాని ఫలితంగా ఉద్యోగ, ఉపాధి అవకాశాలు పెరుగుతాయని ప్రభుత్వం బలంగా విశ్వసిస్తోంది. ఈ విధానం మరోవైపు రాష్ట్రంలోని యువతను గ్లోబల్ స్థాయిలో పోటీ పడే విధంగా తీర్చిదిద్దడానికి దోహదపడుతుంది.
3 ట్రిలియన్ డాలర్ల ఎకానమీ లక్ష్యం దిశగా గ్లోబల్ సమిట్
తెలంగాణ రాష్ట్రం భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు ప్రస్తుతం సుమారు 5 శాతం వరకు అందిస్తోంది. ఈ వాటాను భవిష్యత్తులో 10 శాతానికి పెంచడానికి ప్రభుత్వం ప్రణాళికలు సిద్ధం చేస్తోంది. ఈ లక్ష్యాలను సాధించడంలో గ్లోబల్ సమిట్ కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. డిసెంబర్ 8, 9 తేదీల్లో ప్రతిష్టాత్మక ‘తెలంగాణ రైజింగ్ గ్లోబల్ సమిట్’ ను భారత్ ఫ్యూచర్ సిటీ వేదికగా నిర్వహించనున్నారు.
ఈ సమిట్ ద్వారా ముఖ్యమంత్రి గ్లోబల్ పారిశ్రామికవేత్తలను, మేధావులను, సంస్థలను ఆహ్వానించి, తెలంగాణ రైజింగ్ 2047 విజన్ డాక్యుమెంట్ను ప్రపంచానికి పరిచయం చేస్తారు. ప్రపంచవ్యాప్త ప్రతినిధులకు వ్యక్తిగత లేఖల రూపంలో ఆహ్వానం పంపడం, ఈ కార్యక్రమానికి ప్రభుత్వం ఇస్తున్న ప్రాముఖ్యతను తెలియజేస్తుంది. ఈ సమిట్లో వచ్చే సూచనలు, సలహాలను కూడా స్వీకరించి, రాష్ట్ర ప్రణాళికలను మరింత పటిష్టం చేసుకోవాలనేది ప్రభుత్వ ఆలోచన. మొత్తానికి, ఈ గ్లోబల్ సమిట్ తెలంగాణను అంతర్జాతీయ పెట్టుబడులకు ఆకర్షణీయమైన గమ్యస్థానంగా నిలపడంలో ఒక ముఖ్యమైన వేదికగా నిలుస్తుంది.
ముగింపు
తెలంగాణ ప్రభుత్వం చేపట్టిన ‘క్యూర్, ప్యూర్, రేర్’ త్రిముఖ వ్యూహం కేవలం విధాన పత్రం కాదు; ఇది రాష్ట్ర భవిష్యత్తుకు వేసిన పటిష్టమైన పునాది. ఈ ప్రణాళికలు విజయవంతమైతే, రాష్ట్రంలోని ప్రతి పౌరుడికి ప్రయోజనం కలుగుతుంది.
- పట్టణ ప్రజలకు: ‘క్యూర్’ ద్వారా కాలుష్య రహిత, మెరుగైన మౌలిక సదుపాయాలు ఉన్న నగరంలో జీవించే అవకాశం కలుగుతుంది. ట్రాఫిక్, వరదలు వంటి సమస్యలు తగ్గడం వల్ల జీవన నాణ్యత (Quality of Life) పెరుగుతుంది.
- యువతకు: ‘ప్యూర్’ మరియు నాలెడ్జ్ హబ్ వ్యూహాల ద్వారా మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ మరియు సర్వీస్ సెక్టార్లలో వేలాది ఉద్యోగ, ఉపాధి అవకాశాలు లభిస్తాయి.
- రైతులకు, గ్రామీణ ప్రజలకు: ‘రేర్’ పాలసీ ద్వారా వ్యవసాయాన్ని ఆర్థిక వ్యవస్థలో ముఖ్య భాగస్వామిగా మార్చడం, సేంద్రియ వ్యవసాయం మరియు ఫుడ్ పార్కులకు మద్దతు ఇవ్వడం వల్ల రైతుల ఆదాయం పెరుగుతుంది. దీనితో పాటు, పోషకాహార ప్రణాళికలు ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరుస్తాయి.
ఈ త్రిముఖ వ్యూహం ద్వారా ప్రాంతీయ అసమానతలను తగ్గించి, రాష్ట్రంలోని ప్రతి ప్రాంతాన్ని ఆర్థిక వృద్ధి కేంద్రంగా మార్చాలనే సంకల్పం కనిపిస్తోంది. చివరగా, ఈ వ్యూహాత్మక అడుగులు తెలంగాణను 2047 నాటికి 3 ట్రిలియన్ డాలర్ల ఆర్థిక శక్తిగా మార్చడంలో కీలకపాత్ర పోషించి, ప్రపంచ పటంలో ఒక అగ్రగామి రాష్ట్రంగా నిలబెడతాయి అనడంలో సందేహం లేదు.
🔗 ఎక్సటర్నల్ లింక్స్ (బాహ్య లింకులు)
