​సోలార్ ఎనర్జీ తయారీలో భారత్ దూకుడు

భారతదేశం సౌరశక్తి రంగంలో ఒక చారిత్రాత్మక మైలురాయిని అందుకోవడానికి సిద్ధమవుతోంది. రాబోయే నాలుగేళ్లలో, అంటే 2028 ఆర్థిక సంవత్సరం (FY28) నాటికి, దేశీయ సౌర మాడ్యూల్ తయారీ సామర్థ్యం అద్భుతమైన రీతిలో 215 నుండి 220 గిగావాట్లకు (GWp) చేరుకుంటుందని ప్రముఖ రేటింగ్ ఏజెన్సీ ‘కేర్‌ఎడ్జ్ రేటింగ్స్’ (CareEdge Ratings) ఒక సంచలన నివేదికను విడుదల చేసింది. ఇది కేవలం ఒక అంచనా కాదు, ‘ఆత్మనిర్భర్ భారత్’ కలను సాకారం చేసే దిశగా వేస్తున్న అతిపెద్ద అడుగు. ప్రభుత్వ పటిష్టమైన విధానాలు, దేశీయంగా పెరుగుతున్న అపారమైన డిమాండ్, మరియు విదేశీ ఎగుమతి అవకాశాలు ఈ రంగాన్ని పరుగులు పెట్టిస్తున్నాయి.

​అయితే, ఈ భారీ లక్ష్యం పైకి కనిపిస్తున్నంత సులువు కాదు. ఈ సౌర విప్లవంలో ఒక పెద్ద లోపం, ఒక క్లిష్టమైన సవాలు దాగి ఉంది. అదే సోలార్ సెల్స్ (Solar Cells) మరియు వేఫర్ల (Wafers) తయారీలో వెనుకబడటం. ప్రస్తుతం మనం సౌర ఫలకాలను (Modules) భారీగా తయారు చేస్తున్నా, వాటికి గుండెకాయ వంటి ‘సెల్స్’ కోసం ప్రధానంగా చైనాపైనే ఆధారపడాల్సి వస్తోంది. ఈ విశ్లేషనాత్మక కథనంలో, మనం ఈ సమస్య మూలాల్లోకి వెళ్దాం. అసలు సమస్య ఏమిటి? ఈ పరిస్థితి ఎందుకు వచ్చింది? దీన్ని అధిగమించడానికి ప్రభుత్వం తీసుకుంటున్న చర్యలేమిటి? మరియు ఈ మొత్తం పరిణామం సామాన్య ప్రజలకు, దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఎలా ఉపయోగపడనుంది? అనే విషయాలను లోతుగా పరిశీలిద్దాం.

​ప్రస్తుత సామర్థ్యం: ఆకట్టుకునే అంకెలు, ఆందోళనపరిచే అంతరాలు!

​మొదటగా, ప్రస్తుత గణాంకాలను పరిశీలిద్దాం. కేర్‌ఎడ్జ్ నివేదిక ప్రకారం, సౌర ఫలకల తయారీలో భారత్ ఇప్పటికే గొప్ప పురోగతి సాధించింది. మార్చి 2024 నాటికి మన మాడ్యూల్ తయారీ సామర్థ్యం సుమారు 72 GWpగా ఉంది. ఇది కేవలం 16 నెలల వ్యవధిలో, అంటే జూలై 2025 నాటికి, దాదాపు 118 GWpకి పెరిగింది. ఇది అసాధారణమైన వృద్ధి. ఈ దూకుడు చూస్తుంటే FY28 నాటికి 220 GWp లక్ష్యం అసాధ్యమేమీ కాదనిపిస్తోంది.

​కానీ, ఇక్కడే అసలు సమస్య మొదలవుతుంది. సౌర ఫలకానికి ప్రాథమిక భాగం ‘సోలార్ సెల్’. ఈ సెల్స్ తయారీ సామర్థ్యం మాడ్యూల్స్‌తో పోలిస్తే చాలా నెమ్మదిగా పెరిగింది. మార్చి 2024లో 8 GWpగా ఉన్న సెల్ తయారీ సామర్థ్యం, జూలై 2025 నాటికి కేవలం 27 GWpకి మాత్రమే చేరింది. మరోవైపు, సెల్స్‌కు మూలమైన ‘వేఫర్ల’ తయారీలో మన పరిస్థితి మరింత దారుణంగా ఉంది. ప్రస్తుతం మన కార్యాచరణ వేఫర్ తయారీ సామర్థ్యం కేవలం 2 GWp మాత్రమే. అంటే, మనం ప్యానెల్స్‌ను (ఇంటి పైకప్పు) బ్రహ్మాండంగా నిర్మిస్తున్నాం, కానీ ఇటుకలను (సెల్స్) మాత్రం దిగుమతి చేసుకుంటున్నామన్నమాట.

​చైనాపై ఆధారపడటం: అతిపెద్ద వ్యూహాత్మక బలహీనత!

​ఈ అంతరానికి తక్షణ ఫలితం ఏమిటి? దిగుమతులపై, ముఖ్యంగా చైనాపై భారీగా ఆధారపడటం. ప్రస్తుతం భారతదేశ వార్షిక ఉత్పత్తి సామర్థ్యం మాడ్యూల్స్‌కు 50-60 GWp మరియు సెల్స్‌కు 8-10 GWpగా ఉందని విశ్లేషకులు అంచనా వేస్తున్నారు. దీనివల్ల, మనకు ఏటా 40-45 GWp మేర సెల్స్ కొరత ఏర్పడుతోంది. ఈ కొరతను తీర్చడానికి మన మాడ్యూల్ తయారీదారులు చైనా, వియత్నాం, మలేషియా వంటి దేశాల నుండి సెల్స్‌ను భారీగా దిగుమతి చేసుకుంటున్నారు.

​ఇది కేవలం వాణిజ్య లోటు సమస్య మాత్రమే కాదు, ఇది జాతీయ భద్రత మరియు ఇంధన స్వావలంబనకు సంబంధించిన వ్యూహాత్మక బలహీనత. సౌరశక్తి భవిష్యత్తు ఇంధనం. అటువంటి కీలక రంగంలో, ముడిసరుకు కోసం మనం మరో దేశంపై ఆధారపడటం ఏమాత్రం శ్రేయస్కరం కాదు. రేపు చైనాతో భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు పెరిగితే, వారు సెల్స్ ఎగుమతిని నిలిపివేయవచ్చు లేదా ధరలను విపరీతంగా పెంచవచ్చు. తద్వారా, మన మొత్తం సౌరశక్తి ప్రణాళికలు, లక్ష్యాలు దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉంది. ఈ సమస్యను గుర్తించడం వల్లే, ప్రభుత్వం ఇప్పుడు దిద్దుబాటు చర్యలకు ఉపక్రమించింది.

​ప్రభుత్వ వ్యూహం: ALMM మరియు PLI పథకాలతో రక్షణ!

​ఈ దిగుమతి ఆధారిత సమస్యను పరిష్కరించడానికి, భారత ప్రభుత్వం రెండంచెల వ్యూహాన్ని అమలు చేస్తోంది. ఇందులో మొదటిది మరియు అత్యంత కీలకమైనది ALMM (Approved List of Models and Manufacturers) విధానం. ఈ విధానం ప్రకారం, ప్రభుత్వ సబ్సిడీలు పొందే ప్రాజెక్టులు, ప్రభుత్వ టెండర్లు, మరియు గృహ వినియోగ సోలార్ ప్రాజెక్టులు తప్పనిసరిగా ALMM జాబితాలో ఉన్న దేశీయ తయారీదారుల నుండి మాత్రమే సౌర ఫలకలను కొనుగోలు చేయాలి. ఇది దేశీయ మాడ్యూల్ తయారీదారులకు బలమైన మార్కెట్‌ను సృష్టించింది.

​అయితే, తయారీదారులు మాడ్యూల్స్‌ను ఇక్కడ తయారుచేసి, సెల్స్‌ను చైనా నుండి దిగుమతి చేసుకుంటే అసలు లక్ష్యం నెరవేరదు. అందుకే, ప్రభుత్వం త్వరలో సెల్స్ కోసం కూడా ALCM (Approved List of Cell Manufacturers) లేదా ALMM నిబంధనలను విస్తరించాలని యోచిస్తోంది. తద్వారా, దేశీయంగా తయారైన సెల్స్‌ వాడకాన్ని ప్రోత్సహించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. దీనికి అదనంగా, ఉత్పత్తి ఆధారిత ప్రోత్సాహక (PLI) పథకం ద్వారా, సెల్స్ మరియు వేఫర్ల తయారీకి కొత్త పరిశ్రమలను స్థాపించే కంపెనీలకు ప్రభుత్వం వేల కోట్ల రూపాయల ప్రోత్సాహకాలను అందిస్తోంది. ఈ చర్యలన్నీ దేశీయంగా పూర్తి సరఫరా గొలుసును (Supply Chain) నిర్మించడమే లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాయి.

​వేఫర్ల తయారీ: ‘మేక్ ఇన్ ఇండియా’కు అసలైన పునాది!

​సౌరశక్తి సరఫరా గొలుసులో అత్యంత క్లిష్టమైన, ఎక్కువ పెట్టుబడి అవసరమైన దశ పాలిసిలికాన్ మరియు వేఫర్ల తయారీ. ప్రస్తుతం మన సామర్థ్యం 2 GWp మాత్రమే. ఈ రంగంలో మనం స్వావలంబన సాధించకపోతే, చైనాపై ఆధారపడటం కొనసాగుతూనే ఉంటుంది. సంతోషకరమైన విషయం ఏమిటంటే, పలు దేశీయ దిగ్గజ కంపెనీలు ఈ సవాలును స్వీకరించాయి.

​కేర్‌ఎడ్జ్ నివేదిక ప్రకారం, రాబోయే కొద్ది సంవత్సరాల్లో 30 GWpకి పైగా వేఫర్ తయారీ సామర్థ్యం కోసం ప్రణాళికలు ప్రకటించబడ్డాయి. ఈ ప్రాజెక్టుల కోసం సుమారు 20,000 కోట్ల రూపాయలకు పైగా మూలధన వ్యయం అవుతుందని అంచనా. ఇది నిజంగా ఒక సాహసోపేతమైన ముందడుగు. దీనితో పాటు, మాడ్యూల్ తయారీ సామర్థ్యం 215-220 GWpకి పెంచడానికి అదనంగా 14,000 కోట్ల రూపాయలకు పైగా పెట్టుబడులు అవసరమవుతాయని కేర్‌ఎడ్జ్ సీనియర్ డైరెక్టర్ తన్వీ షా పేర్కొన్నారు. అంటే, రాబోయే 3-4 ఏళ్లలో భారత సౌరశక్తి తయారీ రంగంలోకి 34,000 కోట్ల రూపాయలకు పైగా పెట్టుబడులు రానున్నాయి.

​ఎగుమతులే కీలకం: దేశీయ అవసరాలను మించి!

​ఇంత భారీ స్థాయిలో (220 GWp) తయారీ సామర్థ్యాన్ని పెంచుతున్నప్పుడు, సహజంగానే ఒక ప్రశ్న తలెత్తుతుంది. మన దేశీయ అవసరాలకు ఇంత సామర్థ్యం అవసరమా? కేర్‌ఎడ్జ్ నివేదిక ప్రకారం, రాబోయే సంవత్సరాల్లో మన ఉత్పత్తి, దేశీయ అవసరాలను మించిపోతుంది. ఇక్కడే ఎగుమతులు (Exports) అత్యంత కీలకమైన వృద్ధి చోదకంగా (Key Growth Driver) మారనున్నాయి. మనం తయారుచేసే ప్యానెళ్లలో దాదాపు 25% నుండి 30% వరకు విదేశాలకు ఎగుమతి చేయవచ్చని అంచనా.

​ఈ రంగంలో వెనుకబడిన సమీకృత వ్యవస్థ (Backward Integration) పెరుగుతున్న కొద్దీ, మన ఎగుమతులు ఇప్పటికే గణనీయంగా పెరిగాయి. 2019 ఆర్థిక సంవత్సరంలో కేవలం 8.7 బిలియన్ రూపాయలుగా ఉన్న మన సౌర ఎగుమతులు, 2025 ఆర్థిక సంవత్సరం నాటికి 94.6 బిలియన్ రూపాయలకు (సుమారు 10 రెట్లకు పైగా) పెరిగాయి. ముఖ్యంగా 2023-24లో మన ఎగుమతులు దిగుమతులను మించిపోవడం ఒక శుభ పరిణామం.

​అమెరికా మార్కెట్: అవకాశాలు, సవాళ్లు మరియు వైవిధ్యం!

​మన ఎగుమతుల్లో సింహభాగం, అంటే దాదాపు 95% పైగా, కేవలం అమెరికా (USA) మార్కెట్‌కే వెళ్లడం గమనార్హం. చైనా నుండి దిగుమతులపై అమెరికా ఆంక్షలు విధించడం, ముఖ్యంగా చైనాలోని ఉయ్ఘర్ బలవంతపు కార్మిక చట్టం (UFLPA) కింద తనిఖీలు పెంచడం, భారతీయ తయారీదారులకు ఒక వరంలా మారింది. అమెరికన్ డెవలపర్లు చైనాకు ప్రత్యామ్నాయంగా భారత్ వైపు చూశారు.

​అయితే, ఒకే దేశంపై ఇంతగా ఆధారపడటం కూడా ప్రమాదకరమే. 2025 ఆర్థిక సంవత్సరంలో, UFLPA కింద తనిఖీల కారణంగా అమెరికాకు ఎగుమతులు తాత్కాలికంగా పడిపోయాయి. ఇది మన మొత్తం ఎగుమతులపై ప్రభావం చూపింది. కానీ, 2026 ఆర్థిక సంవత్సరం మొదటి నాలుగు నెలల్లో (4M-FY26), అమెరికాలో కొత్త టారిఫ్ గడువులు సమీపిస్తుండటంతో డెవలపర్లు మళ్లీ దిగుమతులను వేగవంతం చేశారు. ఫలితంగా, అమెరికాకు మన ఎగుమతులు ఏకంగా 1,104.09 కోట్ల రూపాయలు పెరిగాయి. అదే సమయంలో, మన దిగుమతులు 54% తగ్గడం, స్వావలంబన దిశగా మన పురోగతిని సూచిస్తుంది.

​ఈ అనుభవం మనకు ఒక గుణపాఠం నేర్పింది. కేవలం అమెరికాపైనే ఆధారపడకుండా, కొత్త మార్కెట్లను అన్వేషించడం తప్పనిసరి. ఈ దిశగా ఇప్పటికే అడుగులు పడ్డాయి. ఉదాహరణకు, 4M-FY26లో కెన్యాకు మన సౌర ఎగుమతులు ఏకంగా 55.5 రెట్లు పెరిగాయి. ఆఫ్రికా, యూరప్, మరియు ఆగ్నేయాసియా దేశాలు భారత సౌర ఫలకలకు కొత్త గమ్యస్థానాలుగా మారబోతున్నాయి.

​పాఠకులకు ప్రయోజనం: ఈ విప్లవం మీ జీవితాన్ని ఎలా మారుస్తుంది?

​ఈ అంకెలు, పెట్టుబడులు, ఎగుమతుల విశ్లేషణ అంతా బాగానే ఉంది. కానీ, ఈ 220 GWp లక్ష్యం వల్ల సామాన్య ప్రజలకు, అంటే పాఠకులైన మీకు కలిగే ప్రయోజనం ఏమిటి?

1. ​ఉద్యోగ అవకాశాలు: రూ. 34,000 కోట్లకు పైగా పెట్టుబడులు అంటే, ప్రత్యక్షంగా మరియు పరోక్షంగా లక్షలాది కొత్త ఉద్యోగాలు సృష్టించబడతాయి. ఇంజనీరింగ్, తయారీ, లాజిస్టిక్స్, ఇన్‌స్టాలేషన్ రంగాల్లో నిపుణులకు భారీ డిమాండ్ ఏర్పడుతుంది.
2. ​తగ్గనున్న కరెంట్ బిల్లులు: దేశీయంగా సెల్స్, మాడ్యూల్స్ తయారీ పెరిగినప్పుడు, వాటి వ్యయం తగ్గుతుంది. ఫలితంగా, సోలార్ ప్యానెళ్ల ధరలు తగ్గుతాయి. ఇది గృహ వినియోగదారులు, రైతులు (పీఎం-కుసుమ్), మరియు పరిశ్రమలు సౌరశక్తిని తక్కువ ధరకే ఏర్పాటు చేసుకోవడానికి వీలు కల్పిస్తుంది. దీర్ఘకాలంలో ఇది విద్యుత్ బిల్లులను తగ్గిస్తుంది.
3. ​ఇంధన భద్రత: దిగుమతి చేసుకున్న బొగ్గు, గ్యాస్‌పై ఆధారపడటం తగ్గుతుంది. మన ఇంధన అవసరాల కోసం మనం ఏ దేశంపైనా ఆధారపడాల్సిన అవసరం ఉండదు. ఇది దేశానికి నిజమైన ఇంధన స్వాతంత్య్రాన్ని ఇస్తుంది.
4. ​పచ్చని భవిష్యత్తు: సౌరశక్తి స్వచ్ఛమైన ఇంధనం. బొగ్గు ఆధారిత విద్యుత్‌ను తగ్గించడం ద్వారా, వాతావరణ కాలుష్యాన్ని గణనీయంగా తగ్గించవచ్చు. ఇది మన భవిష్యత్ తరాలకు స్వచ్ఛమైన గాలిని, పర్యావరణాన్ని అందించడానికి సహాయపడుతుంది.

​ముగింపు: రవీందర్ విశ్లేషణ – అసలైన సవాలు ముందుంది!

​మొత్తానికి, కేర్‌ఎడ్జ్ నివేదిక భారత సౌరశక్తి రంగానికి ఒక ఉజ్వల భవిష్యత్తును సూచిస్తోంది. 220 GWp మాడ్యూల్ తయారీ లక్ష్యం కేవలం ఆరంభం మాత్రమే. ప్రభుత్వ విధానాలు, ప్రైవేట్ రంగ పెట్టుబడులు సరైన దిశలోనే సాగుతున్నాయి.

​అయితే, మనం గుర్తుంచుకోవాల్సిన కీలక విషయం ఒకటి ఉంది. ‘ఆత్మనిర్భర్ భారత్’ అంటే కేవలం ‘అసెంబుల్డ్ ఇన్ ఇండియా’ (Assembled in India) కాదు, అది ‘మేడ్ ఇన్ ఇండియా’ (Made in India) కావాలి. మనం సౌర ఫలకలను అసెంబుల్ చేయడంలో అగ్రగామిగా నిలుస్తున్నాం, కానీ వాటికి మూలమైన సెల్స్, వేఫర్స్, మరియు పాలిసిలికాన్ తయారీలో ఇప్పటికీ వెనుకబడే ఉన్నాం. చైనాపై ఆధారపడటం అనే ‘అకిలెస్ హీల్’ (బలహీన స్థానం)ను మనం పూర్తిగా అధిగమించాలి.

​రాబోయే రూ. 20,000 కోట్ల పెట్టుబడులు వేఫర్ల తయారీని గాడిలో పెడితే, అప్పుడు భారత్ నిజమైన సౌరశక్తి సూపర్‌పవర్‌గా అవతరిస్తుంది. ఈ ప్రయాణంలో సవాళ్లు ఉన్నాయి, కానీ వాటిని అధిగమించే సంకల్పం, వ్యూహం కూడా మన వద్ద ఉన్నాయి. ఈ సౌర విప్లవం, కేవలం ఇంధన విప్లవం మాత్రమే కాదు, ఇది భారతదేశ ఆర్థిక మరియు పారిశ్రామిక స్వావలంబన విప్లవం.

సోలార్ ఎనర్జీ తయారీలో భారత్ దూకుడు: FY28 నాటికి 220 GW! సౌర విప్లవం: భారత్ 220 GW లక్ష్యం! అసలైన సవాలు ఇప్పుడే మొదలైంది!

​భారతదేశం సౌరశక్తి రంగంలో ఒక చారిత్రాత్మక మైలురాయిని అందుకోవడానికి సిద్ధమవుతోంది. రాబోయే నాలుగేళ్లలో, అంటే 2028 ఆర్థిక సంవత్సరం (FY28) నాటికి, దేశీయ సౌర మాడ్యూల్ తయారీ సామర్థ్యం అద్భుతమైన రీతిలో 215 నుండి 220 గిగావాట్లకు (GWp) చేరుకుంటుందని ప్రముఖ రేటింగ్ ఏజెన్సీ ‘కేర్‌ఎడ్జ్ రేటింగ్స్’ (CareEdge Ratings) ఒక సంచలన నివేదికను విడుదల చేసింది. ఇది కేవలం ఒక అంచనా కాదు, ‘ఆత్మనిర్భర్ భారత్’ కలను సాకారం చేసే దిశగా వేస్తున్న అతిపెద్ద అడుగు. ప్రభుత్వ పటిష్టమైన విధానాలు, దేశీయంగా పెరుగుతున్న అపారమైన డిమాండ్, మరియు విదేశీ ఎగుమతి అవకాశాలు ఈ రంగాన్ని పరుగులు పెట్టిస్తున్నాయి.

​అయితే, ఈ భారీ లక్ష్యం పైకి కనిపిస్తున్నంత సులువు కాదు. ఈ సౌర విప్లవంలో ఒక పెద్ద లోపం, ఒక క్లిష్టమైన సవాలు దాగి ఉంది. అదే సోలార్ సెల్స్ (Solar Cells) మరియు వేఫర్ల (Wafers) తయారీలో వెనుకబడటం. ప్రస్తుతం మనం సౌర ఫలకాలను (Modules) భారీగా తయారు చేస్తున్నా, వాటికి గుండెకాయ వంటి ‘సెల్స్’ కోసం ప్రధానంగా చైనాపైనే ఆధారపడాల్సి వస్తోంది. ఈ విశ్లేషనాత్మక కథనంలో, మనం ఈ సమస్య మూలాల్లోకి వెళ్దాం. అసలు సమస్య ఏమిటి? ఈ పరిస్థితి ఎందుకు వచ్చింది? దీన్ని అధిగమించడానికి ప్రభుత్వం తీసుకుంటున్న చర్యలేమిటి? మరియు ఈ మొత్తం పరిణామం సామాన్య ప్రజలకు, దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఎలా ఉపయోగపడనుంది? అనే విషయాలను లోతుగా పరిశీలిద్దాం.

​ప్రస్తుత సామర్థ్యం: ఆకట్టుకునే అంకెలు, ఆందోళనపరిచే అంతరాలు!

​మొదటగా, ప్రస్తుత గణాంకాలను పరిశీలిద్దాం. కేర్‌ఎడ్జ్ నివేదిక ప్రకారం, సౌర ఫలకల తయారీలో భారత్ ఇప్పటికే గొప్ప పురోగతి సాధించింది. మార్చి 2024 నాటికి మన మాడ్యూల్ తయారీ సామర్థ్యం సుమారు 72 GWpగా ఉంది. ఇది కేవలం 16 నెలల వ్యవధిలో, అంటే జూలై 2025 నాటికి, దాదాపు 118 GWpకి పెరిగింది. ఇది అసాధారణమైన వృద్ధి. ఈ దూకుడు చూస్తుంటే FY28 నాటికి 220 GWp లక్ష్యం అసాధ్యమేమీ కాదనిపిస్తోంది.

​కానీ, ఇక్కడే అసలు సమస్య మొదలవుతుంది. సౌర ఫలకానికి ప్రాథమిక భాగం ‘సోలార్ సెల్’. ఈ సెల్స్ తయారీ సామర్థ్యం మాడ్యూల్స్‌తో పోలిస్తే చాలా నెమ్మదిగా పెరిగింది. మార్చి 2024లో 8 GWpగా ఉన్న సెల్ తయారీ సామర్థ్యం, జూలై 2025 నాటికి కేవలం 27 GWpకి మాత్రమే చేరింది. మరోవైపు, సెల్స్‌కు మూలమైన ‘వేఫర్ల’ తయారీలో మన పరిస్థితి మరింత దారుణంగా ఉంది. ప్రస్తుతం మన కార్యాచరణ వేఫర్ తయారీ సామర్థ్యం కేవలం 2 GWp మాత్రమే. అంటే, మనం ప్యానెల్స్‌ను (ఇంటి పైకప్పు) బ్రహ్మాండంగా నిర్మిస్తున్నాం, కానీ ఇటుకలను (సెల్స్) మాత్రం దిగుమతి చేసుకుంటున్నామన్నమాట.

​చైనాపై ఆధారపడటం: అతిపెద్ద వ్యూహాత్మక బలహీనత!

​ఈ అంతరానికి తక్షణ ఫలితం ఏమిటి? దిగుమతులపై, ముఖ్యంగా చైనాపై భారీగా ఆధారపడటం. ప్రస్తుతం భారతదేశ వార్షిక ఉత్పత్తి సామర్థ్యం మాడ్యూల్స్‌కు 50-60 GWp మరియు సెల్స్‌కు 8-10 GWpగా ఉందని విశ్లేషకులు అంచనా వేస్తున్నారు. దీనివల్ల, మనకు ఏటా 40-45 GWp మేర సెల్స్ కొరత ఏర్పడుతోంది. ఈ కొరతను తీర్చడానికి మన మాడ్యూల్ తయారీదారులు చైనా, వియత్నాం, మలేషియా వంటి దేశాల నుండి సెల్స్‌ను భారీగా దిగుమతి చేసుకుంటున్నారు.

​ఇది కేవలం వాణిజ్య లోటు సమస్య మాత్రమే కాదు, ఇది జాతీయ భద్రత మరియు ఇంధన స్వావలంబనకు సంబంధించిన వ్యూహాత్మక బలహీనత. సౌరశక్తి భవిష్యత్తు ఇంధనం. అటువంటి కీలక రంగంలో, ముడిసరుకు కోసం మనం మరో దేశంపై ఆధారపడటం ఏమాత్రం శ్రేయస్కరం కాదు. రేపు చైనాతో భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు పెరిగితే, వారు సెల్స్ ఎగుమతిని నిలిపివేయవచ్చు లేదా ధరలను విపరీతంగా పెంచవచ్చు. తద్వారా, మన మొత్తం సౌరశక్తి ప్రణాళికలు, లక్ష్యాలు దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉంది. ఈ సమస్యను గుర్తించడం వల్లే, ప్రభుత్వం ఇప్పుడు దిద్దుబాటు చర్యలకు ఉపక్రమించింది.

​ప్రభుత్వ వ్యూహం: ALMM మరియు PLI పథకాలతో రక్షణ!

​ఈ దిగుమతి ఆధారిత సమస్యను పరిష్కరించడానికి, భారత ప్రభుత్వం రెండంచెల వ్యూహాన్ని అమలు చేస్తోంది. ఇందులో మొదటిది మరియు అత్యంత కీలకమైనది ALMM (Approved List of Models and Manufacturers) విధానం. ఈ విధానం ప్రకారం, ప్రభుత్వ సబ్సిడీలు పొందే ప్రాజెక్టులు, ప్రభుత్వ టెండర్లు, మరియు గృహ వినియోగ సోలార్ ప్రాజెక్టులు తప్పనిసరిగా ALMM జాబితాలో ఉన్న దేశీయ తయారీదారుల నుండి మాత్రమే సౌర ఫలకలను కొనుగోలు చేయాలి. ఇది దేశీయ మాడ్యూల్ తయారీదారులకు బలమైన మార్కెట్‌ను సృష్టించింది.

​అయితే, తయారీదారులు మాడ్యూల్స్‌ను ఇక్కడ తయారుచేసి, సెల్స్‌ను చైనా నుండి దిగుమతి చేసుకుంటే అసలు లక్ష్యం నెరవేరదు. అందుకే, ప్రభుత్వం త్వరలో సెల్స్ కోసం కూడా ALCM (Approved List of Cell Manufacturers) లేదా ALMM నిబంధనలను విస్తరించాలని యోచిస్తోంది. తద్వారా, దేశీయంగా తయారైన సెల్స్‌ వాడకాన్ని ప్రోత్సహించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. దీనికి అదనంగా, ఉత్పత్తి ఆధారిత ప్రోత్సాహక (PLI) పథకం ద్వారా, సెల్స్ మరియు వేఫర్ల తయారీకి కొత్త పరిశ్రమలను స్థాపించే కంపెనీలకు ప్రభుత్వం వేల కోట్ల రూపాయల ప్రోత్సాహకాలను అందిస్తోంది. ఈ చర్యలన్నీ దేశీయంగా పూర్తి సరఫరా గొలుసును (Supply Chain) నిర్మించడమే లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాయి.

​వేఫర్ల తయారీ: ‘మేక్ ఇన్ ఇండియా’కు అసలైన పునాది!

​సౌరశక్తి సరఫరా గొలుసులో అత్యంత క్లిష్టమైన, ఎక్కువ పెట్టుబడి అవసరమైన దశ పాలిసిలికాన్ మరియు వేఫర్ల తయారీ. ప్రస్తుతం మన సామర్థ్యం 2 GWp మాత్రమే. ఈ రంగంలో మనం స్వావలంబన సాధించకపోతే, చైనాపై ఆధారపడటం కొనసాగుతూనే ఉంటుంది. సంతోషకరమైన విషయం ఏమిటంటే, పలు దేశీయ దిగ్గజ కంపెనీలు ఈ సవాలును స్వీకరించాయి.

​కేర్‌ఎడ్జ్ నివేదిక ప్రకారం, రాబోయే కొద్ది సంవత్సరాల్లో 30 GWpకి పైగా వేఫర్ తయారీ సామర్థ్యం కోసం ప్రణాళికలు ప్రకటించబడ్డాయి. ఈ ప్రాజెక్టుల కోసం సుమారు 20,000 కోట్ల రూపాయలకు పైగా మూలధన వ్యయం అవుతుందని అంచనా. ఇది నిజంగా ఒక సాహసోపేతమైన ముందడుగు. దీనితో పాటు, మాడ్యూల్ తయారీ సామర్థ్యం 215-220 GWpకి పెంచడానికి అదనంగా 14,000 కోట్ల రూపాయలకు పైగా పెట్టుబడులు అవసరమవుతాయని కేర్‌ఎడ్జ్ సీనియర్ డైరెక్టర్ తన్వీ షా పేర్కొన్నారు. అంటే, రాబోయే 3-4 ఏళ్లలో భారత సౌరశక్తి తయారీ రంగంలోకి 34,000 కోట్ల రూపాయలకు పైగా పెట్టుబడులు రానున్నాయి.

​ఎగుమతులే కీలకం: దేశీయ అవసరాలను మించి!

​ఇంత భారీ స్థాయిలో (220 GWp) తయారీ సామర్థ్యాన్ని పెంచుతున్నప్పుడు, సహజంగానే ఒక ప్రశ్న తలెత్తుతుంది. మన దేశీయ అవసరాలకు ఇంత సామర్థ్యం అవసరమా? కేర్‌ఎడ్జ్ నివేదిక ప్రకారం, రాబోయే సంవత్సరాల్లో మన ఉత్పత్తి, దేశీయ అవసరాలను మించిపోతుంది. ఇక్కడే ఎగుమతులు (Exports) అత్యంత కీలకమైన వృద్ధి చోదకంగా (Key Growth Driver) మారనున్నాయి. మనం తయారుచేసే ప్యానెళ్లలో దాదాపు 25% నుండి 30% వరకు విదేశాలకు ఎగుమతి చేయవచ్చని అంచనా.

​ఈ రంగంలో వెనుకబడిన సమీకృత వ్యవస్థ (Backward Integration) పెరుగుతున్న కొద్దీ, మన ఎగుమతులు ఇప్పటికే గణనీయంగా పెరిగాయి. 2019 ఆర్థిక సంవత్సరంలో కేవలం 8.7 బిలియన్ రూపాయలుగా ఉన్న మన సౌర ఎగుమతులు, 2025 ఆర్థిక సంవత్సరం నాటికి 94.6 బిలియన్ రూపాయలకు (సుమారు 10 రెట్లకు పైగా) పెరిగాయి. ముఖ్యంగా 2023-24లో మన ఎగుమతులు దిగుమతులను మించిపోవడం ఒక శుభ పరిణామం.

​అమెరికా మార్కెట్: అవకాశాలు, సవాళ్లు మరియు వైవిధ్యం!

​మన ఎగుమతుల్లో సింహభాగం, అంటే దాదాపు 95% పైగా, కేవలం అమెరికా (USA) మార్కెట్‌కే వెళ్లడం గమనార్హం. చైనా నుండి దిగుమతులపై అమెరికా ఆంక్షలు విధించడం, ముఖ్యంగా చైనాలోని ఉయ్ఘర్ బలవంతపు కార్మిక చట్టం (UFLPA) కింద తనిఖీలు పెంచడం, భారతీయ తయారీదారులకు ఒక వరంలా మారింది. అమెరికన్ డెవలపర్లు చైనాకు ప్రత్యామ్నాయంగా భారత్ వైపు చూశారు.

​అయితే, ఒకే దేశంపై ఇంతగా ఆధారపడటం కూడా ప్రమాదకరమే. 2025 ఆర్థిక సంవత్సరంలో, UFLPA కింద తనిఖీల కారణంగా అమెరికాకు ఎగుమతులు తాత్కాలికంగా పడిపోయాయి. ఇది మన మొత్తం ఎగుమతులపై ప్రభావం చూపింది. కానీ, 2026 ఆర్థిక సంవత్సరం మొదటి నాలుగు నెలల్లో (4M-FY26), అమెరికాలో కొత్త టారిఫ్ గడువులు సమీపిస్తుండటంతో డెవలపర్లు మళ్లీ దిగుమతులను వేగవంతం చేశారు. ఫలితంగా, అమెరికాకు మన ఎగుమతులు ఏకంగా 1,104.09 కోట్ల రూపాయలు పెరిగాయి. అదే సమయంలో, మన దిగుమతులు 54% తగ్గడం, స్వావలంబన దిశగా మన పురోగతిని సూచిస్తుంది.

​ఈ అనుభవం మనకు ఒక గుణపాఠం నేర్పింది. కేవలం అమెరికాపైనే ఆధారపడకుండా, కొత్త మార్కెట్లను అన్వేషించడం తప్పనిసరి. ఈ దిశగా ఇప్పటికే అడుగులు పడ్డాయి. ఉదాహరణకు, 4M-FY26లో కెన్యాకు మన సౌర ఎగుమతులు ఏకంగా 55.5 రెట్లు పెరిగాయి. ఆఫ్రికా, యూరప్, మరియు ఆగ్నేయాసియా దేశాలు భారత సౌర ఫలకలకు కొత్త గమ్యస్థానాలుగా మారబోతున్నాయి.

​పాఠకులకు ప్రయోజనం: ఈ విప్లవం మీ జీవితాన్ని ఎలా మారుస్తుంది?

​ఈ అంకెలు, పెట్టుబడులు, ఎగుమతుల విశ్లేషణ అంతా బాగానే ఉంది. కానీ, ఈ 220 GWp లక్ష్యం వల్ల సామాన్య ప్రజలకు, అంటే పాఠకులైన మీకు కలిగే ప్రయోజనం ఏమిటి?

1. ​ఉద్యోగ అవకాశాలు: రూ. 34,000 కోట్లకు పైగా పెట్టుబడులు అంటే, ప్రత్యక్షంగా మరియు పరోక్షంగా లక్షలాది కొత్త ఉద్యోగాలు సృష్టించబడతాయి. ఇంజనీరింగ్, తయారీ, లాజిస్టిక్స్, ఇన్‌స్టాలేషన్ రంగాల్లో నిపుణులకు భారీ డిమాండ్ ఏర్పడుతుంది.
2. ​తగ్గనున్న కరెంట్ బిల్లులు: దేశీయంగా సెల్స్, మాడ్యూల్స్ తయారీ పెరిగినప్పుడు, వాటి వ్యయం తగ్గుతుంది. ఫలితంగా, సోలార్ ప్యానెళ్ల ధరలు తగ్గుతాయి. ఇది గృహ వినియోగదారులు, రైతులు (పీఎం-కుసుమ్), మరియు పరిశ్రమలు సౌరశక్తిని తక్కువ ధరకే ఏర్పాటు చేసుకోవడానికి వీలు కల్పిస్తుంది. దీర్ఘకాలంలో ఇది విద్యుత్ బిల్లులను తగ్గిస్తుంది.
3. ​ఇంధన భద్రత: దిగుమతి చేసుకున్న బొగ్గు, గ్యాస్‌పై ఆధారపడటం తగ్గుతుంది. మన ఇంధన అవసరాల కోసం మనం ఏ దేశంపైనా ఆధారపడాల్సిన అవసరం ఉండదు. ఇది దేశానికి నిజమైన ఇంధన స్వాతంత్య్రాన్ని ఇస్తుంది.
4. ​పచ్చని భవిష్యత్తు: సౌరశక్తి స్వచ్ఛమైన ఇంధనం. బొగ్గు ఆధారిత విద్యుత్‌ను తగ్గించడం ద్వారా, వాతావరణ కాలుష్యాన్ని గణనీయంగా తగ్గించవచ్చు. ఇది మన భవిష్యత్ తరాలకు స్వచ్ఛమైన గాలిని, పర్యావరణాన్ని అందించడానికి సహాయపడుతుంది.

​ముగింపు: రవీందర్ విశ్లేషణ – అసలైన సవాలు ముందుంది!

​మొత్తానికి, కేర్‌ఎడ్జ్ నివేదిక భారత సౌరశక్తి రంగానికి ఒక ఉజ్వల భవిష్యత్తును సూచిస్తోంది. 220 GWp మాడ్యూల్ తయారీ లక్ష్యం కేవలం ఆరంభం మాత్రమే. ప్రభుత్వ విధానాలు, ప్రైవేట్ రంగ పెట్టుబడులు సరైన దిశలోనే సాగుతున్నాయి.

​అయితే, మనం గుర్తుంచుకోవాల్సిన కీలక విషయం ఒకటి ఉంది. ‘ఆత్మనిర్భర్ భారత్’ అంటే కేవలం ‘అసెంబుల్డ్ ఇన్ ఇండియా’ (Assembled in India) కాదు, అది ‘మేడ్ ఇన్ ఇండియా’ (Made in India) కావాలి. మనం సౌర ఫలకలను అసెంబుల్ చేయడంలో అగ్రగామిగా నిలుస్తున్నాం, కానీ వాటికి మూలమైన సెల్స్, వేఫర్స్, మరియు పాలిసిలికాన్ తయారీలో ఇప్పటికీ వెనుకబడే ఉన్నాం. చైనాపై ఆధారపడటం అనే ‘అకిలెస్ హీల్’ (బలహీన స్థానం)ను మనం పూర్తిగా అధిగమించాలి.

​రాబోయే రూ. 20,000 కోట్ల పెట్టుబడులు వేఫర్ల తయారీని గాడిలో పెడితే, అప్పుడు భారత్ నిజమైన సౌరశక్తి సూపర్‌పవర్‌గా అవతరిస్తుంది. ఈ ప్రయాణంలో సవాళ్లు ఉన్నాయి, కానీ వాటిని అధిగమించే సంకల్పం, వ్యూహం కూడా మన వద్ద ఉన్నాయి. ఈ సౌర విప్లవం, కేవలం ఇంధన విప్లవం మాత్రమే కాదు, ఇది భారతదేశ ఆర్థిక మరియు పారిశ్రామిక స్వావలంబన విప్లవం.