నోబెల్ 2025 మెడిసిన్ : ఆటోఇమ్యూన్ చికిత్సలో విప్లవం!
దెబ్బ తగిలినా, జలుబు వచ్చినా, పెద్ద జబ్బు వచ్చినా మనల్ని కాపాడేది రోగనిరోధక వ్యవస్థ (Immune System) అని! ఇది మన శరీరానికి ఒక పటిష్టమైన ‘బాడీగార్డ్’ లాంటిది. బ్యాక్టీరియా, వైరస్ల రూపంలో వచ్చే బయటి శత్రువుల నుంచి క్షణం తీరిక లేకుండా పోరాడుతుంది. కానీ, అదే ‘బాడీగార్డ్’ కొన్నిసార్లు దారి తప్పి మన సొంత అవయవాలపైనే దాడి చేయడం ప్రారంభిస్తే? ఆలోచించండి, ఎంత ప్రమాదకరమో! ఈ భయంకరమైన మిస్టరీనే – అంటే, ఆ ఆటోఇమ్యూన్ వ్యాధులు ఎందుకు వస్తాయి? వాటిని ఎలా ఆపాలి? – అనే ప్రశ్నకు జవాబు కనుగొని, ప్రపంచ మానవాళికి కొత్త ఆశను పంచి ఇచ్చారు ముగ్గురు అసాధారణ శాస్త్రవేత్తలు.
వారి పరిశోధనలకు దక్కిన ఫలితమే, 2025 సంవత్సరానికి వైద్యశాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి (Nobel Prize in Physiology or Medicine). అమెరికాకు చెందిన మేరీ ఇ. బ్రంకోవ్ (Mary E. Bronkhorst), ఫ్రెడ్ రామ్స్డెల్ (Fred Ramsdell) మరియు జపాన్కు చెందిన సిమన్ సకగుచి (Shimon Sakaguchi) అనే ముగ్గురు మేధావులకు ఈ అత్యున్నత గౌరవం దక్కింది.
స్వీడన్ రాజధాని స్టాక్హోంలో నోబెల్ కమిటీ సోమవారం నాడు ఈ శుభవార్తను అధికారికంగా ప్రకటించింది. “పెరిఫెరల్ ఇమ్యూనోలరెన్స్ (Peripheral Immune Tolerance)” అనే కీలక అంశంపై వీరి అద్భుతమైన, ప్రాధాన్యత కలిగిన పరిశోధనలకు గుర్తింపుగా ఈ పురస్కారం లభించింది. ఈ అవార్డు కింద దాదాపు 11 మిలియన్ల స్వీడిష్ క్రోనార్ (మన లెక్కల్లో దాదాపు ₹10.40 కోట్లు) ప్రైజ్ మనీని వీరు పంచుకోనున్నారు. ఇది కేవలం డబ్బు కాదు, లక్షలాది మంది ప్రజల జీవితాలను మార్చే విప్లవాత్మక ఆవిష్కరణకు దక్కిన అసలైన గౌరవం!
‘బాడీగార్డ్స్’ తిరుగుబాటు: ఆటో ఇమ్యూన్ డిసీజెస్ గుట్టు రట్టు!
మన శరీరాన్ని కాపాడే ఇమ్యూన్ సిస్టమ్ అత్యంత క్లిష్టమైనది. ఇది రకరకాల కణాలతో కూడిన ఒక పెద్ద సైన్యం లాంటిది. ఈ సైన్యంలో కొన్నిసార్లు గందరగోళం ఏర్పడితే, అది మన సొంత కణాలనే విదేశీయులుగా భావించి దాడి చేయడం ప్రారంభిస్తుంది. దీని ఫలితమే ఆటో ఇమ్యూన్ డిసీజెస్ (Autoimmune Diseases).
ఈ వ్యాధులు ప్రపంచవ్యాప్తంగా కోట్లాది మందిని బాధిస్తున్నాయి. డయాబెటిస్ టైప్-1, పక్షవాతానికి దారి తీసే మల్టిపుల్ స్క్లీరోసిస్, కీళ్ల పట్టును వదిలించే రుమాటాయిడ్ ఆర్థరైటిస్ (కీళ్లవాపు) వంటి ప్రాణాంతక, దీర్ఘకాలిక సమస్యలన్నీ ఈ కోవకే చెందుతాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ సహా భారతదేశంలో వీటి తీవ్రత రోజురోజుకు పెరుగుతోంది. హైదరాబాద్ మరియు ఇతర మెట్రో నగరాల్లో జీవనశైలి మార్పుల కారణంగా వీటి కేసులు అధికమవుతున్నాయి.
మరి ఈ సమస్యకు పరిష్కారం ఏంటి? ఇక్కడే మన నోబెల్ విజేతల పాత్ర మొదలవుతుంది.
సకగుచి మాస్టర్ స్ట్రోక్: ‘కమాండర్’ టీ-రెగ్స్ ఆవిర్భావం
ఈ మిస్టరీని ఛేదించడంలో జపాన్ శాస్త్రవేత్త సిమన్ సకగుచి తొలి అడుగు వేశారు. 1995లోనే ఆయన ఒక ప్రత్యేకమైన ‘టీ సెల్స్’ సమూహాన్ని గుర్తించారు. వీటిని ఆయన “రెగ్యులేటరీ టీ సెల్స్” (T-regs) అని పిలిచారు.
సాధారణంగా, మన ఇమ్యూన్ సైన్యంలోని ‘టీ సెల్స్’ దాడి చేసే సైనికుల్లా పనిచేస్తాయి. కానీ, ఈ టీ-రెగ్స్ అనేవి సైన్యాన్ని నియంత్రించే ‘కమాండర్’ లాంటివి. ఇవి ఇమ్యూన్ సిస్టమ్ అతిగా స్పందించకుండా అడ్డుకుంటాయి. అంటే, మన శరీరానికి హాని కలిగించే ముప్పు లేనప్పుడు, ఈ కమాండర్లే సైనికులను శాంతింపజేసి, సొంత అవయవాలపై దాడి చేయకుండా అడ్డుకుంటారు. ఇది నిజంగా ‘పెరిఫెరల్ ఇమ్యూన్ టాలరెన్స్’ అనే నియంత్రణ ప్రక్రియను ప్రపంచానికి అర్థమయ్యేలా చేసిన తొలి ఆవిష్కరణ.
ది గోల్డెన్ జీన్ కనెక్షన్: బ్రంకోవ్ & రామ్స్డెల్ కీలక పాత్ర
సకగుచి ఆవిష్కరణకు మరింత బలాన్ని, నిర్దిష్టతను ఇచ్చింది అమెరికా శాస్త్రవేత్తల పరిశోధన. 2001లో మేరీ ఇ. బ్రంకోవ్ మరియు ఫ్రెడ్ రామ్స్డెల్ కలిసి ఒక కీలకమైన జన్యువు (Gene) లో వచ్చిన మ్యూటేషన్ను కనుగొన్నారు. అదే “FoxP3” అనే జన్యువు. ఈ జన్యువులో లోపం ఉన్నప్పుడే మనుషులలో అరుదైన ఆటోఇమ్యూన్ వ్యాధులు వస్తున్నాయని వారు నిర్ధారించారు.
తర్వాత, 2003లో సిమన్ సకగుచి ఈ రెండు ఆవిష్కరణలను మేళవించారు. FoxP3 gene అనేది ఈ రెగ్యులేటరీ టీ సెల్స్ (T-regs) అభివృద్ధిని, పనితీరును నియంత్రిస్తుందని రుజువు చేశారు. సరళంగా చెప్పాలంటే, FoxP3 అనేది T-regs ఉత్పత్తి అయ్యేందుకు అవసరమైన బ్లూప్రింట్ లాంటిది. బ్లూప్రింట్లో లోపం ఉంటే, ‘కమాండర్లు’ సరిగ్గా తయారు కాలేరు. ఫలితంగా, ఇమ్యూన్ సిస్టమ్ అదుపు తప్పి ఆటోఇమ్యూన్ వ్యాధులు వస్తాయి.
నోబెల్ కమిటీ చైర్మన్ ఓలే కాంపే ఈ ఆవిష్కరణ గొప్పదనాన్ని వివరిస్తూ – “వీరి పరిశోధనలు కేవలం సిద్ధాంతాలకు పరిమితం కాలేదు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న శాస్త్రవేత్తలకు రోగనిరోధక వ్యవస్థ ఎలా పనిచేస్తుందో, ఆటో ఇమ్యూన్ వ్యాధులు ఎందుకు వస్తాయో, వాటిని ఎలా నియంత్రించాలో స్పష్టంగా అర్థం చేసుకునే అవకాశం కల్పించాయి” అని పేర్కొన్నారు. ఇది ఆరోగ్య రంగంలో ఒక కొత్త శకానికి నాంది పలికినట్టేనని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.
భవిష్యత్ వైద్యంలో విప్లవం: మానవాళికి కొత్త ఆశ!
ఈ నోబెల్-విజేతల పరిశోధనల ప్రభావం కేవలం ప్రయోగశాలలకే పరిమితం కాదు. భవిష్యత్తులో మన ఆరోగ్యాన్ని, జీవన నాణ్యతను పెంచే విప్లవాత్మక మార్పులకు ఇది దారి తీస్తుంది. ఈ ఆవిష్కరణలు ముఖ్యంగా ఈ దిశలలో కొత్త దారులను తెరుస్తున్నాయి:
- ఆటో ఇమ్యూన్ వ్యాధుల శాశ్వత చికిత్స: ఇప్పుడు T-regs పనితీరును మెరుగుపరిచే లేదా లోపభూయిష్టమైన T-regs ను సరిచేసే ఔషధాలను అభివృద్ధి చేసే అవకాశం ఉంది. దీనితో డయాబెటిస్, కీళ్లవాపు వంటి రోగాలకు శాశ్వత పరిష్కారం దొరికే రోజు దగ్గర్లో ఉండొచ్చు.
- క్యాన్సర్ చికిత్సలో కొత్త పంథా: క్యాన్సర్ కణాలపైనా మన ఇమ్యూన్ సిస్టమ్ సరిగ్గా పోరాడలేకపోవడానికి కారణం T-regs అతిగా పనిచేయడం కావచ్చు. అందుకే, T-regs ను తాత్కాలికంగా అడ్డుకుని, ఇమ్యూన్ సిస్టమ్ను క్యాన్సర్ కణాలపై మరింత సమర్థవంతంగా పోరాడేలా చేసే ఇమ్యునోథెరపీలు (Immunotherapies) అభివృద్ధి చేయబడే అవకాశం ఉంది.
- ఆర్గాన్ ట్రాన్స్ప్లాంటేషన్ మెరుగుదల: అవయవ మార్పిడి (Organ Transplantation) జరిగినప్పుడు, గ్రహీత శరీరం ఆ కొత్త అవయవాన్ని తిరస్కరిస్తుంది. దీనిని నివారించడానికి T-regs ను ఉపయోగించి ఆ అవయవాన్ని శరీరం అంగీకరించేలా చేసే చికిత్సా విధానాలపై విస్తృత పరిశోధనలు జరుగుతున్నాయి.
భారతదేశం, హైదరాబాద్పై ప్రభావం (GEO Focus)
తెలంగాణ మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్లో నివసించే ప్రజల్లో డయాబెటిస్ మరియు రుమాటాయిడ్ ఆర్థరైటిస్ వంటి ఆటో ఇమ్యూన్ వ్యాధుల కేసులు అధికంగా ఉన్నాయి. ఈ నోబెల్ ఆవిష్కరణల ఆధారంగా అభివృద్ధి చేసే కొత్త ఔషధాలు త్వరలో భారత మార్కెట్లోకి కూడా అందుబాటులోకి వస్తే, లక్షలాది మంది ప్రజల జీవితాల్లో పెను మార్పు రావడం ఖాయం. ముఖ్యంగా హైదరాబాద్ లోని ఫార్మా పరిశ్రమలు మరియు రీసెర్చ్ సెంటర్లు ఈ కొత్త ‘T-reg టెక్నాలజీ’ ఆధారిత పరిశోధనలను వేగవంతం చేసే అవకాశం ఉంది. ఇది కేవలం సైన్స్ వార్త కాదు, మనందరి జీవితాలను స్పృశించే ఆరోగ్య విప్లవం!
ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా శాస్త్రవేత్తలు ఈ రెగ్యులేటరీ టీ సెల్స్ (T-regs) ఆధారంగా నూతన ఔషధాలు, ట్రీట్మెంట్స్ అభివృద్ధి చేస్తున్నారు. ఈ ప్రయత్నాలు విజయవంతమైతే, మానవాళి ఆరోగ్య చరిత్రలో ఒక సువర్ణ అధ్యాయం లిఖించబడుతుంది. ఈ ముగ్గురు విజేతలకు రవీందర్ తరఫున శుభాకాంక్షలు తెలియజేస్తూ, వారి ఆవిష్కరణల ఫలితాలను త్వరలోనే ప్రపంచం అందుకోవాలని ఆశిస్తున్నాను.