హేయిర్ డైలు కేన్సర్ , కిడ్ని సమస్యలకు కారణమా? సీసం విషం నుండి రక్షణ ఎలా?

Chapter 1

మన శరీరంలోకి నిశ్శబ్దంగా చేరుతున్న సీసం ముప్పు

ఉదయం నిద్రలేచిన సమయం నుండి రాత్రి నిద్రకు ఉపక్రమించే వరకు మనం తినే ఆహారం, పీల్చే గాలి, నిత్యం ఉపయోగించే అనేక రకాల వస్తువుల వెనుక అత్యంత ప్రమాదకరమైన ఒక నిశ్శబ్ద హంతకి దాగి ఉంది. ఆధునిక యుగంలో పారిశ్రామికీకరణ మరియు వ్యాపార విస్తరణ వేగంగా పెరిగిన తర్వాత, మనం రోజూ తీసుకునే ఆహార పదార్థాలలో చాలా వరకు ఏదో ఒక రసాయన రూపంలో కల్తీ అవుతున్నాయనేది కాదనలేని కఠిన వాస్తవం. ఈ కల్తీ శృంఖలంలో మానవ శరీరానికి అత్యంత హాని కలిగించే ప్రమాదకర భార లోహంగా సీసం నిలుస్తోంది. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ ప్రత్యేకంగా గుర్తించిన ఏడు అత్యంత ప్రమాదకర విషపదార్థాల జాబితాలో సీసానికి అగ్రస్థానం దక్కడం దీని తీవ్రతను స్పష్టంగా తెలియజేస్తుంది. మన చుట్టూ ఉన్న పరిసరాలలో ఈ లోహం ఏ రూపంలో మనల్ని చేరుతుందో అర్థం చేసుకోవడం ప్రాథమిక అవసరం.

సమాజంలో చాలా మంది విషం అనగానే తక్షణమే ప్రాణాలు తీసే తీవ్రమైన రసాయనాలను మాత్రమే ఊహిస్తుంటారు. కానీ సాధారణ విషానికి, దీర్ఘకాలికంగా శరీరంలో పేరుకుపోయే భార లోహ విషతుల్యతకు మధ్య ఉన్న మౌలిక వ్యత్యాసాన్ని ప్రతి ఒక్కరూ విధిగా గుర్తించాలి. సాధారణ విషం తీసుకున్న వెంటనే జీర్ణవ్యవస్థపై లేదా నాడీ వ్యవస్థపై తీవ్ర ప్రభావం చూపి తక్షణ మరణానికి లేదా అత్యవసర పరిస్థితికి దారితీయవచ్చు. అయితే సీసం వంటి భార లోహాలు శరీరంలోకి అతి సూక్ష్మ పరిమాణాలలో నెమ్మదిగా ప్రవేశిస్తూ ఎముకలు, దంతాలు, కండరాలు మరియు కీలక కణజాలాలలో శాశ్వతంగా పేరుకుపోతాయి. ఇది సంవత్సరాల తరబడి అంతర్గత అవయవాలను నిశ్శబ్దంగా నిర్వీర్యం చేస్తూ వస్తుంది. దీనినే వైద్య పరిభాషలో సీసపు విషతుల్యత అని పిలుస్తారు.

ఈ విషం శరీరంలోకి ఎలా చేరుతుందో, ఎప్పుడు చొరబడుతుందో బయటి కంటికి ఏమాత్రం కనిపించదు. ప్రారంభ దశలో ఎటువంటి స్పష్టమైన బాహ్య వ్యాధి లక్షణాలు లేకుండానే శరీర జీవక్రియలను ఇది లోపలి నుండి గుల్ల చేస్తుంది. కానీ ఒకసారి ఈ భార లోహం రక్తప్రవాహంలో చేరి వివిధ అవయవాలలో పేరుకుపోయిన తర్వాత శరీరానికి చేసే నష్టం మాత్రం పూడ్చలేని విధంగా మారుతుంది. అవయవాల కణాల నిర్మాణాన్ని మరియు వాటి సహజ విధులను దెబ్బతీసే ఈ విషపూరిత స్వభావం వల్ల మనిషి జీవితకాల ఆరోగ్యం ప్రమాదంలో పడుతుంది. ఈ దుష్ప్రభావాలు ఒక్కరోజులో కనిపించవు కాబట్టే ప్రజలు దీని తీవ్రతను సకాలంలో గుర్తించలేకపోతున్నారు.

పారిశ్రామిక విప్లవం తర్వాత మానవ కార్యకలాపాలలో సీసం వాడకం అనేక రెట్లు పెరిగింది. రవాణా రంగానికి ఉపయోగపడే ఇంధనాలు, పారిశ్రామిక రంగులు, బ్యాటరీలు, గృహోపకరణాలు వంటి అనేక విభాగాలలో సీసం విరివిగా వాడబడటం వల్ల మన చుట్టూ ఉండే పర్యావరణం మొత్తం క్రమంగా ఈ భార లోహంతో కలుషితమైపోయింది. ఈ కాలుష్యం మనుషుల రోజువారీ జీవితాన్ని, ఆహారపు గొలుసును ఏ విధంగా చుట్టుముట్టిందో సాధారణ ప్రజలు చాలా కాలం పాటు ఏమాత్రం గ్రహించలేకపోయారు. ఉత్పత్తి ప్రక్రియలలో వాడే ముడిపదార్థాల నుండి వ్యర్థాల వరకు ప్రతి దశలోనూ సీసం పర్యావరణంలోకి విడుదలవుతూ వచ్చింది.

భారతదేశంలో ఈ అదృశ్య ప్రమాద తీవ్రతను మొదటిసారిగా శాస్త్రీయంగా పరిశోధించి వెలుగులోకి తెచ్చిన ఘనత ‘లీడ్ మ్యాన్ ఆఫ్ ఇండియా’గా అంతర్జాతీయ గుర్తింపు పొందిన గౌరవనీయ శాస్త్రవేత్త డాక్టర్ తుప్పిల్ వెంకటేష్ గారికి దక్కుతుంది. నేషనల్ రిఫరల్ సెంటర్ ఫర్ లీడ్ పాయిజనింగ్ ఇన్ ఇండియా (NRCLPI) ద్వారా ఆయన నిర్వహించిన బహుముఖ అధ్యయనాలు మన దేశంలో సీసపు కాలుష్య వ్యాప్తి ఏ స్థాయిలో ఉందో కళ్లకు కట్టినట్లు నిరూపించాయి. వివిధ వర్గాల ప్రజలలో ఆయన సేకరించిన సమాచారం సీసపు కాలుష్యంపై జాతీయ స్థాయిలో సరికొత్త చర్చకు నాంది పలికింది.

ఈ అధ్యయనాల క్రమంలో 1995 నుండి 1999 మధ్య కాలంలో దేశవ్యాప్తంగా నిర్వహించిన చారిత్రాత్మక పరిశోధనా కార్యక్రమం ‘ప్రాజెక్ట్ లీడ్ ఫ్రీ’. ఈ ప్రాజెక్ట్ కింద భారతీయ నగరాల్లోని లక్షలాది మంది ప్రజల, ముఖ్యంగా చిన్నారుల రక్త నమూనాలను సేకరించి ప్రయోగశాలల్లో సమగ్రంగా పరీక్షించారు. ఆ పరిశోధనా నివేదిక దేశ ప్రజారోగ్య రంగాన్ని తీవ్ర దిగ్భ్రాంతికి గురిచేసింది. భారతీయ నగరాల్లోని సుమారు 53.5 శాతం మంది పిల్లల రక్తంలో సీసం అంతర్జాతీయంగా నిర్దేశించిన సురక్షిత పరిమితులను మించి ప్రమాదకర స్థాయిలో పేరుకుపోయి ఉన్నట్లు ఆ నివేదిక స్పష్టం చేసింది.

ఆ విస్తృత పరిశోధన ఫలితంగా వెల్లడైన చేదు నిజాలు దేశ విధాన నిర్ణేతలను తీవ్రంగా ఆలోచింపజేశాయి. నగరాల్లోని వాహనాల నుంచి వెలువడే పొగలో సీసం అధికంగా ఉండటమే పిల్లల రక్తంలో ఈ విషం చేరడానికి ప్రధాన కారణమని గుర్తించారు. వాహన ఇంధనాలలో యాంటీ-నాకింగ్ ఏజెంట్‌గా వాడే టెట్రా ఈథైల్ సీసం వల్ల వాయుకాలుష్యం తీవ్రరూపం దాల్చిందని వెల్లడైంది. దీని పర్యవసానంగా 2000 సంవత్సరంలో వాహనాల పెట్రోల్ నుండి టెట్రా ఈథైల్ సీసాన్ని పూర్తిగా తొలగిస్తూ భారత ప్రభుత్వం ఒక అత్యంత కీలకమైన, చారిత్రాత్మక నిర్ణయాన్ని తీసుకుంది. ఈ నిర్ణయం వల్ల వాతావరణంలోకి సీసపు ఉద్గారాలు విడుదలయ్యే ప్రధాన వనరు ఒకటి సమర్థవంతంగా నిలిచిపోయింది.

అయితే పెట్రోల్ నుండి సీసాన్ని తొలగించినంత మాత్రాన మన సమాజానికి ఈ విషపు ముప్పు పూర్తిగా తొలగిపోయిందని భావిస్తే అది పెద్ద పొరపాటే అవుతుంది. వాహన కాలుష్యం తగ్గినప్పటికీ, ఇతర అనేక రూపాల్లో సీసం మన దైనందిన జీవితంలోకి చొరబడుతూనే ఉంది. పెట్రోల్ తర్వాత నేడు మన వంటగదిలోని నిత్యావసర దినుసైన పసుపు పొడి నుండి మనం నిత్యం వాడే టూత్‌పేస్ట్ వరకు, పిల్లలు ఆడుకునే బొమ్మల నుండి ఇళ్లలో నిరంతరం నడిచే ఇన్వర్టర్ బ్యాటరీల వరకు అనేక రూపాల్లో సీసం మన కణాల్లోకి చొరబడుతోంది. రూపం మారిందే తప్ప విషం మన శరీరంలోకి చేరే తీరు ఏమాత్రం ఆగలేదు.

మన జీవన పరిసరాల్లో మనం సురక్షితమని భావించే ప్రదేశాల్లోనే ఈ విషపు అవశేషాలు నక్కి ఉన్నాయి. మార్కెట్లో లభించే నాసిరకం వస్తువులు, పారిశ్రామిక వ్యర్థాల అశాస్త్రీయ నిర్వహణ, ఆహార పదార్థాల ప్రాసెసింగ్‌లో జరిగే అజాగ్రత్తలు ఈ ముప్పును ప్రతిరోజూ మన ఇంటి గుమ్మం ముందుకు తెస్తున్నాయి. మనకు తెలియకుండానే మనం ఆ విషాన్ని తింటున్నాం, తాగుతున్నాం మరియు పీలుస్తున్నాం. దీని పరిణామాలు తక్షణమే కనిపించకపోవడం వల్ల చాలా కుటుంబాలు ఈ ప్రమాదాన్ని విస్మరిస్తూ తీవ్ర మూల్యాన్ని చెల్లించుకుంటున్నాయి.

అందువల్ల ఈ భయంకర నిశ్శబ్ద శత్రువు గురించి సరైన అవగాహన పెంచుకోవడం ప్రతి పౌరుడికి, ప్రతి కుటుంబానికి అత్యవసరం. సీసం మన పరిసరాల్లో ఎక్కడెక్కడ దాగి ఉందో తెలుసుకోవడం, అది శరీరంలోకి ఏయే మార్గాల గుండా ప్రవేశిస్తుందో అర్థం చేసుకోవడం మరియు దాని నుండి మన పిల్లలను, పెద్దలను ఎలా కాపాడుకోవాలో నేర్చుకోవడం ఈనాటి తక్షణ ఆరోగ్య కర్తవ్యం. అప్రమత్తత మాత్రమే మన ఆరోగ్యాన్ని రక్షించే మొదటి రక్షణ కవచం.

What you can actually do here

దైనందిన జీవితంలో సీసం ప్రవేశించే మార్గాలు మరియు వాటి నుండి రక్షణ పొందే ఆచరణాత్మక విధానాల పట్టిక క్రింద ఇవ్వబడింది.

ప్రధాన వనరులు మరియు నివారణా చర్యలు

Chapter 2

శరీరంలోకి సీసం ప్రవేశించే మూడు ప్రధాన మార్గాలు

మానవ శరీరంలో జరిగే ఏ ఒక్క సహజ జీవక్రియకు కూడా సీసం ఎంతమాత్రం అవసరం లేదు. ఇది శరీరానికి ఏ విధంగానూ మేలు చేయని, కేవలం వినాశనాన్ని మాత్రమే కలిగించే సంపూర్ణ విషపూరిత భార లోహం. శరీరానికి ఐరన్, కాల్షియం, జింక్ వంటి ఖనిజాలు ఎలాగైతే అవసరమో, సీసానికి అటువంటి ఎటువంటి జీవసంబంధ ఉపయోగం లేదు. అయినప్పటికీ మన రోజువారీ కార్యకలాపాలలో, పరిసరాల ద్వారా ఈ లోహం ప్రధానంగా మూడు భిన్న మార్గాలలో మానవ శరీరంలోకి దొంగచాటుగా ప్రవేశిస్తోంది. ఈ మూడు మార్గాలను లోతుగా అర్థం చేసుకుంటేనే మనం సమర్థవంతమైన రక్షణ గోడను నిర్మించుకోగలుగుతాం.

మొదటిది మరియు సమాజంలో అత్యంత విస్తృతంగా కనిపించే మార్గం జీర్ణవ్యవస్థ ద్వారా ఆహారం రూపంలో ప్రవేశించడం. మనం తాగే భూగర్భ జలాలు లేదా పాత పైపుల ద్వారా సరఫరా అయ్యే కలుషిత నీరు, నిత్యం వంటల్లో వాడే కల్తీ మసాలా దినుసులు మరియు నాణ్యత లేని లోహపు పూత గల వంటపాత్రల ద్వారా సీసం నిశ్శబ్దంగా మన కడుపులోకి చేరుతుంది. ఆహారం ద్వారా పొట్టలోకి వెళ్లిన సీసాన్ని మన పేగులు సహజ పోషకాలతో పాటు గ్రహిస్తాయి. రోజువారీ వంటకాల ద్వారా శరీరంలోకి చేరే ఈ రసాయనాలు పేగు గోడల గుండా రక్తప్రవాహంలో కలిసిపోతాయి.

జీర్ణకోశం ద్వారా తీసుకున్న సీసం రక్తంలోకి చేరే విషయంలో పెద్దలకు, చిన్నపిల్లలకు మధ్య ఒక భయానకమైన శోషణ వ్యత్యాసం ఉంది. వయోజనులైన పెద్దలలో ఆహారం ద్వారా కడుపులోకి వెళ్లిన సీసంలో కేవలం 10 నుండి 15 శాతం మాత్రమే పేగుల ద్వారా రక్తప్రవాహంలోకి శోషించబడుతుంది; మిగిలినది సాధారణ జీర్ణవ్యర్థాలతో కలిసి విసర్జించబడుతుంది. కానీ చిన్నపిల్లల జీవక్రియలలో ఈ రేటు అత్యంత ప్రమాదకరంగా ఉంటుంది. పిల్లలు తీసుకున్న ఆహారంలోని సీసంలో ఏకంగా 40 నుండి 50 శాతం వరకు పేగుల ద్వారా నేరుగా రక్తంలోకి శోషించబడి శరీరమంతా వేగంగా వ్యాపిస్తుంది.

చిన్నపిల్లల శరీరాలు ఇంకా ఎదుగుదల దశలో ఉండటం వల్ల, వారి ప్రేగు గోడలు పోషకాలను వేగంగా గ్రహించేందుకు అనువుగా ఉంటాయి. దురదృష్టవశాత్తు శరీరం సీసాన్ని ఒక ముఖ్యమైన ఖనిజంగా తప్పుగా భావించి, కాల్షియం మాదిరిగానే అమితమైన వేగంతో రక్తంలోకి లాక్కుంటుంది. దీనివల్ల పెద్దవారితో పోలిస్తే పిల్లలు కొద్దిపాటి కల్తీ ఆహారం తిన్నా వారి శరీరంలో సీసపు సాంద్రత రెట్టింపు స్థాయిలో పేరుకుపోతుంది. ఈ జీవక్రియ బలహీనత కారణంగానే పిల్లలు అతి త్వరగా తీవ్రమైన విష ప్రభావానికి గురవుతున్నారు.

రెండవ ప్రధాన మార్గం శ్వాస వ్యవస్థ ద్వారా గాలిని పీల్చడం. ఊపిరితిత్తుల ద్వారా శరీరంలోకి చేరే సీసపు రసాయన కణాలు ఆహారం కంటే ఎన్నో రెట్లు ఎక్కువ ప్రమాదకరమైనవి. గాలిలో తేలియాడే సూక్ష్మ సీసపు ధూళికణాలను మనం పీల్చినప్పుడు, ఆ కణాలు ఊపిరితిత్తుల లోపలి గాలి తిత్తుల ద్వారా నూటికి నూరు శాతం నేరుగా రక్తప్రవాహంలోకి కలిసిపోతాయి. ఇక్కడ ఎటువంటి సహజ వడపోత లేదా జీర్ణకోశంలో ఉండే విసర్జన ప్రక్రియలకు ఏమాత్రం అవకాశం ఉండదు.

ఈ విధమైన వాయు కాలుష్యం ముఖ్యంగా పాత లెడ్ బ్యాటరీలను నిబంధనలకు విరుద్ధంగా, అశాస్త్రీయంగా పగలగొట్టి రీసైకిల్ చేసే స్థానిక వర్క్‌షాపుల పరిసర ప్రాంతాలలో అత్యధికంగా ఉంటుంది. అదేవిధంగా సరైన గాలి వెలుతురు లేని ఇరుకైన గదులలో ఇన్వర్టర్ బ్యాటరీలు వాడినప్పుడు వెలువడే సూక్ష్మ వాయువులు కూడా నివాసితుల శ్వాసకోశాల్లోకి చేరతాయి. ఆ గదుల్లో నివసించే కుటుంబ సభ్యులు రోజుకు ఇరవై నాలుగు గంటలూ విషపూరిత వాయువులను పీలుస్తూ తీవ్ర అనారోగ్యాల పాలవుతున్నారు. మూసివున్న గదుల్లో ఈ వాయువుల సాంద్రత మరింత ప్రమాదకరంగా మారుతుంది.

శ్వాస ద్వారా సీసం చేరడం వల్ల గర్భిణీ స్త్రీలకు మరియు వారి కడుపులో ఎదుగుతున్న పిండానికి ఊహించని ముప్పు వాటిల్లుతుంది. గర్భిణీ స్త్రీ పీల్చిన గాలిలోని సీసం రక్తంలో కలిసి, తల్లిని బిడ్డను కలిపి ఉంచే మాయ (ప్లాసెంటా) పొరలను అతి సులభంగా ఛేదించుకుని పిండం శరీరంలోకి ప్రవేశిస్తుంది. గర్భస్థ శిశువు ఎదుగుతున్న నాడీ వ్యవస్థ మరియు ప్రాథమిక మెదడు కణాలను ఈ సీసం తీవ్రంగా ఛిద్రం చేస్తుంది, దీనివల్ల పుట్టబోయే బిడ్డ పుట్టుకతోనే శాశ్వత వైకల్యాలకు గురయ్యే ప్రమాదం ఉంది. గర్భధారణ సమయంలో స్వచ్ఛమైన గాలిని పీల్చడం ఎంతటి కీలకమో ఇది స్పష్టం చేస్తోంది.

మూడవ మార్గం చర్మం ద్వారా గ్రహించబడటం. కర్బన సీసపు సమ్మేళనాలు (ఆర్గానిక్ లెడ్ కాంపౌండ్స్) చర్మాన్ని సులభంగా ఛేదించి అంతర్గత కణజాలాల్లోకి చొచ్చుకుపోయే విశిష్ట లక్షణాన్ని కలిగి ఉంటాయి. మార్కెట్లో లభించే నాణ్యతా ప్రమాణాలు లేని సాంప్రదాయ సౌందర్య సాధనాలలో సీసం సమ్మేళనాలు విస్తృతంగా వాడుతుంటారు. మహిళలు, పురుషులు నిత్యం వాడే కాటుక, సిందూరం, కుంకుమ మరియు హెయిర్ డైలలో ఉండే లీడ్ అసిటేట్, లెడ్ సల్ఫైడ్ వంటి రసాయనాలు చర్మ రంధ్రాల ద్వారా నెమ్మదిగా శోషించబడతాయి.

హెయిర్ డైలలో ఉండే పారాఫినైలిన్-డియామిన్ (PPD), లీడ్ అసిటేట్ (Lead Acetate) వంటి రసాయనాలు మన ఆరోగ్యానికి అత్యంత తీవ్రమైన ముప్పుగా మారుతున్నాయి. జుట్టుకు నలుపు రంగును తక్షణమే తీసుకురావడానికి చాలా తయారీ సంస్థలు చౌకైన లీడ్ అసిటేట్‌ను విరివిగా వాడుతున్నాయి. ఈ డైను తలకు రాసుకున్నప్పుడు, తల చర్మం (Scalp) కు ఉండే సూక్ష్మ రంధ్రాల ద్వారా అందులోని సీసం సులభంగా రక్తప్రవాహంలోకి శోషించబడుతుంది. శరీరంలోకి ప్రవేశించిన ఈ సీసం పేరుకుపోయి, దీర్ఘకాలంలో మన అవయవాలను లోపలి నుండే నిర్వీర్యం చేస్తుంది.

రక్తంలో కలిసిన ఈ సీసం నేరుగా కిడ్నీలకు చేరి, వడపోత కణాలను (Nephrons) తీవ్ర ఆక్సీకరణ ఒత్తిడికి (Oxidative stress) గురిచేస్తుంది. దీనివల్ల కిడ్నీ కణాలు దెబ్బతిని నెమ్మదిగా కణ మరణం (Apoptosis) సంభవిస్తుంది. హెయిర్ డైలు క్రమం తప్పకుండా వాడేవారిలో కిడ్నీలు పూర్తిగా పాడైపోయి డయాలసిస్ దశకు చేరుకున్న కేసులు అనేకం ఉన్నాయని వైద్య అధ్యయనాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. కిడ్నీ సమస్యలే కాకుండా, సీసం వంటి భార లోహాలు కణాల లోపలి DNA ను దెబ్బతీయడం వల్ల క్యాన్సర్ లాంటి ప్రాణాంతక వ్యాధులు వచ్చే ప్రమాదం కూడా అధికంగా ఉంది.

ఈ నిశ్శబ్ద సీసపు విషం నుండి మనల్ని మనం రక్షించుకోవడానికి కొన్ని ముఖ్యమైన జాగ్రత్తలు పాటించాలి. రసాయన హెయిర్ డైలకు బదులుగా, సహజసిద్ధమైన ఆర్గానిక్ గోరింటాకు (Henna), ఇండిగో (Indigo) పొడుల మిశ్రమాన్ని మాత్రమే వాడాలి. అంతేకాకుండా, శరీరంలో సీసం శోషణను అడ్డుకోవడానికి కాల్షియం, ఐరన్ పుష్కలంగా ఉండే పాలు, ఆకుకూరలు లాంటి పోషకాహారం తీసుకోవాలి. నిమ్మ, ఉసిరి లాంటి విటమిన్-సి మరియు జింక్ అధికంగా ఉండే సిట్రస్ పండ్లను రోజువారీ ఆహారంలో భాగం చేసుకోవడం ద్వారా, శరీరంలోకి చేరిన సీసాన్ని సహజసిద్ధంగా విసర్జించవచ్చు. సౌందర్య సాధనాలు కొనేటప్పుడు ఖచ్చితంగా “Lead-Free” (సీసం లేనివి) అని నిర్ధారించుకోవడం మన ప్రాణాలను కాపాడుకోవడానికి అత్యుత్తమ మార్గం.

చర్మంపై నిత్యం ఈ ఉత్పత్తులను పూసుకోవడం వల్ల రక్తంలోకి నిరంతరాయంగా సీసం చేరుతూ ఉంటుంది. బాహ్యంగా ఎటువంటి చర్మవ్యాధులు లేదా దురదలు కనిపించకపోయినా, అంతర్గతంగా రక్తంలో సీసపు సాంద్రత ప్రమాదకర స్థాయికి చేరుకుంటుంది. ఈ విధంగా సౌందర్య సాధనాల ద్వారా కూడా సీసం మన రక్తంలో నిశ్శబ్దంగా స్థావరాన్ని ఏర్పాటు చేసుకుంటుంది. బాహ్య పూతలే కదా అని తేలికగా తీసుకుంటే రక్తంలో విషపు పరిమాణం నానాటికీ పెరిగిపోతుంది.

ఇక్కడ అత్యంత ముఖ్యంగా గమనించవలసిన శాస్త్రీయ అంశం ఏమిటంటే, మానవ శరీరంలో కాల్షియం లేదా ఐరన్ లోపం ఉన్నప్పుడు సీసం శోషణ రేటు ఊహించని విధంగా పెరుగుతుంది. ఆహారంలో కాల్షియం లోపిస్తే, శరీరం ఖాళీగా ఉన్న కణ గ్రాహకాల వద్దకు సీసాన్ని ఆహ్వానించి రెట్టింపు వేగంతో పీల్చుకుంటుంది. రక్తహీనత మరియు పోషకాహార లోపం ఉన్న వ్యక్తులు, ప్రత్యేకించి పేద వర్గాల పిల్లలు సీసపు విషతుల్యతకు అత్యంత వేగంగా గురవుతుండటానికి ఇదే ప్రధాన కారణం. సరైన పోషకాహారం లేకపోవడం విషపు తీవ్రతను మరింత పెంచుతుంది.

Chapter 3

వంటగదిలోని పసుపులో దాగి ఉన్న లీడ్ క్రోమేట్ ప్రమాదం

భారతీయ సంస్కృతి మరియు సంప్రదాయ జీవన విధానంలో పసుపుకు ఒక విశిష్టమైన పవిత్ర స్థానం ఉంది. పసుపును మనం కేవలం ఒక వంట దినుసుగా మాత్రమే కాకుండా, అనేక ఔషధ గుణాలు కలిగిన దివ్య ఔషధంగా, యాంటీసెప్టిక్‌గా, రోగనిరోధక శక్తిని పెంచే సహజ సంజీవినిగా తరతరాలుగా విశ్వసిస్తూ వస్తున్నాము. ప్రతిరోజూ మన ఇళ్లలో వండుకునే పప్పు, సాంబారు, రసం, కూరలు వేటిలోనూ పసుపు లేనిదే ముద్ద దిగదు. పసుపు ఆరోగ్యాన్ని ప్రసాదిస్తుందనే ప్రగాఢ నమ్మకంతో మనం ప్రతి వంటకంలోనూ దీనిని విరివిగా ఉపయోగిస్తాము. మన వంటింటి సంప్రదాయంలో పసుపుకున్న ప్రాధాన్యత అలాంటిది.

కానీ ఆధునిక వ్యాపార ప్రపంచంలో జరుగుతున్న కల్తీల కారణంగా, మనం ఆరోగ్యప్రదాయినిగా భావించే ఇదే పసుపు నేడు మన శరీరంలోకి అత్యంత భయంకరమైన సీసం ప్రవేశించడానికి ప్రధాన మూల వనరుగా మారుతోందన్న చేదు నిజాన్ని ప్రతి ఒక్కరూ తెలుసుకోవాలి. స్వచ్ఛమైన పసుపు స్థానంలో ప్రాణాంతక రసాయనాలు వచ్చి చేరడం వల్ల మన వంటగదులే ప్రజారోగ్య సంక్షోభ కేంద్రాలుగా మారుతున్నాయి. ఈ కల్తీ శృంఖలం పసుపు పంట చేతికి వచ్చిన క్షణం నుండే ప్రారంభమవుతోంది. సహజసిద్ధమైన ఆహారాన్ని వ్యాపార లాభాపేక్ష విషపూరితంగా మారుస్తోంది.

రైతులు పసుపు కొమ్ములను భూమి నుండి తవ్వి తీసిన తర్వాత, వాటిని ఎండబెట్టే ప్రక్రియకు ముందు సాంప్రదాయకంగా పెద్ద లోహపు పాత్రలలో నీరు పోసి ఉడకబెడతారు. ఈ ప్రక్రియలో వాడే భారీ లోహపు పాత్రలకు లోపలి భాగంలో తగరం పూత పూస్తారు. అయితే ఖర్చు తగ్గించుకోవడానికి ఈ తగరం పూతలో అధిక మోతాదులో చవకైన సీసాన్ని కల్తీ చేస్తుంటారు. అధిక ఉష్ణోగ్రత వద్ద పసుపు కొమ్ములను ఉడకబెట్టినప్పుడు, ఆ పాత్రల పూతలోని సీసం కరిగి నీటిలో కలిసి, పసుపు కొమ్ముల అంతర్భాగంలోకి లోతుగా ఇంకిపోతుంది. ఉడకబెట్టే తొలి దశలోనే విషం కొమ్ముల నరనరాల్లోకి పాకుతుంది.

ఉడకబెట్టే ప్రక్రియ తర్వాత జరిగే వ్యాపార మోసం మరింత దారుణమైనది. మార్కెట్లో విక్రయించే పసుపు చూడటానికి అత్యంత ఆకర్షణీయమైన మెరిసే బంగారు పసుపు రంగులో కనిపించాలని వ్యాపారులు కోరుకుంటారు. సహజమైన పసుపు కాస్త మట్టి రంగు లేదా ముదురు గోధుమ-పసుపు రంగులో ఉంటుంది. సహజ రంగును మార్చి వినియోగదారులను ఆకర్షించడానికి, అలాగే పసుపు బరువును కృత్రిమంగా పెంచడానికి ‘లీడ్ క్రోమేట్’ అనే పారిశ్రామిక రసాయన పొడిని పసుపు కొమ్ములపై ఉద్దేశపూర్వకంగా చల్లుతారు లేదా పాలిష్ చేస్తారు. ఈ రసాయన పూత కొమ్ములకు మెరుపును తెస్తుంది.

ఈ లీడ్ క్రోమేట్ అనేది నిజానికి ఇళ్ల రంగులు మరియు పారిశ్రామిక పెయింట్లలో పసుపు రంగు కోసం వాడే అత్యంత విషపూరిత రసాయన సమ్మేళనం. దీనిలో సీసం మరియు క్రోమియం అనే రెండు ప్రమాదకర భార లోహాలు కలిసి ఉంటాయి. ఈ రసాయనాన్ని పసుపు కొమ్ములకు పట్టించి పెద్దపెద్ద యంత్రాలలో పాలిష్ చేసినప్పుడు, అది కొమ్ముల పైపొరలలో శాశ్వతంగా స్థిరపడిపోతుంది. అనంతరం ఆ కొమ్ములను పొడిగా మార్చి మార్కెట్లోకి ప్యాకెట్ల రూపంలో విడుదల చేస్తారు. మనం కొనే రంగురంగుల ప్యాకెట్లలో పారిశ్రామిక పెయింట్ రసాయనం నక్కి ఉంటుంది.

భారత ఆహార భద్రతా ప్రమాణాల సంస్థ (FSSAI) నిర్దేశించిన కఠిన నిబంధనల ప్రకారం, మనం తినే ఆహార పదార్థాలలో సీసం పరిమితి ఏ పరిస్థితిలోనూ 2.5 ppm (పార్ట్స్ పర్ మిలియన్) మించకూడదు. ఈ పరిమితిని దాటితే ఆ ఆహారం మానవ వినియోగానికి ఏమాత్రం పనికిరాదని చట్టం స్పష్టంగా చెబుతోంది. ఆహార భద్రతలో ఇది అత్యంత కీలకమైన గీటురాయి. పరిమితికి మించిన ఒక్క మైక్రోగ్రాము రసాయనమైనా శరీరానికి దీర్ఘకాలిక ముప్పుగా పరిణమిస్తుంది.

అయితే దేశంలోని వివిధ ప్రధాన నగరాలు మరియు గ్రామీణ ప్రాంతాల మార్కెట్ల నుండి సేకరించిన బహిరంగ మరియు బ్రాండెడ్ పసుపు నమూనాలను శాస్త్రీయ ప్రయోగశాలలలో క్షుణ్ణంగా పరిశీలించినప్పుడు అత్యంత భయాందోళనకరమైన నిజాలు వెలుగుచూశాయి. అనేక పసుపు నమూనాలలో సీసం సాంద్రత ఏకంగా 4,139 ppm నుండి 6,416 ppm వరకు నమోదైనట్లు అధికారిక పరిశోధనల్లో వెల్లడైంది. ప్రభుత్వ నిబంధనల ప్రకారం ఉండాల్సిన 2.5 ppm పరిమితితో పోలిస్తే ఇది కొన్ని వేల రెట్లు ఎక్కువ. ఈ స్థాయిలో సీసం ఉండటం సామూహిక విషప్రయోగంతో సమానం.

అనుమతించిన స్థాయి కంటే వేల రెట్లు అధికంగా ఉన్న ఈ ఘోరమైన పారిశ్రామిక విషాన్ని మనం నిత్యం దివ్య ఔషధమని భావిస్తూ ప్రతి పూటా సాంబారులో, కూరల్లో వేసి పిల్లలకు, వృద్ధులకు స్వయంగా తినిపిస్తున్నాము. పసుపు ద్వారా శరీరంలోకి చేరుతున్న ఈ లీడ్ క్రోమేట్ రోజురోజుకూ రక్తంలో కలుస్తూ మన శరీర అంతర్గత అవయవాలను నిశ్శబ్దంగా నాశనం చేస్తోంది. ఔషధం పేరుతో నిత్యం విషాన్ని వడ్డించడం కంటే దారుణమైన పరిస్థితి మరొకటి ఉండదు.

పసుపు కొనుగోలు విషయంలో వినియోగదారులు కేవలం ప్యాకెట్లపై ఉండే నిగనిగలాడే ఆకర్షణీయమైన రంగును చూసి మోసపోవడం వల్లే ఈ కల్తీ వ్యాపారం మూడు పువ్వులు ఆరు కాయలుగా వర్ధిల్లుతోంది. రంగు ఎంత ప్రకాశవంతంగా ఉంటే అంత ఎక్కువ కల్తీ ఉండే అవకాశం ఉందన్న చేదు నిజాన్ని ప్రతి ఒక్కరూ గుర్తించాల్సిన సమయం ఆసన్నమైంది. సహజమైన ఉత్పత్తులు ఎప్పుడూ కృత్రిమ మెరుపును కలిగి ఉండవనే స్పృహ ప్రతి వినియోగదారుడికి ఉండాలి.

అందువల్ల మార్కెట్లో దొరికే కృత్రిమ రంగుల పసుపు పొడిని గుడ్డిగా నమ్మడం మానుకోవాలి. మన వంటగదిలోకి వచ్చే ప్రతి పసుపు రేణువు స్వచ్ఛమైనదా లేక సీసపు రసాయనాలతో కూడినదా అనే స్పృహను ప్రతి గృహిణి, ప్రతి కుటుంబ యజమాని నిరంతరం కలిగి ఉండాలి. వంటగది పరిశుభ్రత మరియు భద్రత విషయంలో రాజీపడటం కుటుంబ ఆరోగ్యాన్ని పణంగా పెట్టడమే అవుతుంది.

Chapter 4

ఇంటి పరిసరాలు మరియు వస్తువులలో దాగిన సీసపు మూలాలు

చాలామంది తమ ఇల్లు అనేది బయటి ప్రపంచంలోని కాలుష్యాల నుండి రక్షణ కల్పించే అత్యంత సురక్షితమైన ప్రదేశం అని భావిస్తుంటారు. నాలుగు గోడల మధ్య ఎలాంటి కాలుష్యం ఉండదని నమ్ముతారు. కానీ దురదృష్టవశాత్తు మన నివాస గృహాల లోపల మరియు ఇంటి పరిసరాలలోనే మన కంటికి కనిపించకుండా విషపూరిత సీసపు ఉద్గారాలను నిరంతరం వెదజల్లే అనేక వస్తువులు, సాధనాలు తిష్టవేసి ఉన్నాయి. మనం నిత్యం తాకే వస్తువుల వెనుక ఈ విషపు పొరలు దాగి ఉంటున్నాయి.

వీటిలో ఆధునిక గృహాలలో అత్యంత ప్రముఖంగా కనిపించే ప్రమాదకర సాధనం ఇన్వర్టర్ బ్యాటరీ. ప్రస్తుత రోజుల్లో విద్యుత్ కోతల నుండి ఉపశమనం కోసం ప్రతి ఇంట్లోనూ లెడ్-యాసిడ్ ఇన్వర్టర్ బ్యాటరీలను విరివిగా వాడుతున్నారు. కరెంటు పోయినప్పుడు ఈ బ్యాటరీలు విద్యుత్తును సరఫరా చేస్తాయి, తిరిగి కరెంటు రాగానే రీఛార్జ్ అవుతాయి. ఈ ఛార్జింగ్ మరియు డిశ్చార్జింగ్ రసాయన ప్రక్రియలు నిరంతరం జరుగుతున్నప్పుడు బ్యాటరీ టెర్మినల్స్ వద్ద తెల్లటి లేదా లేత నీలం రంగు పొడి క్రమంగా పేరుకుపోతుంది.

ఈ తెల్లటి పొడి సాధారణ దుమ్ము లేదా ఉప్పు కానే కాదు; అది అత్యంత ప్రమాదకరమైన ‘సీసపు సల్ఫేట్’ (లెడ్ సల్ఫేట్) రసాయన పొడి. బ్యాటరీ లోపలి యాసిడ్ మరియు సీసపు పలకల మధ్య జరిగే చర్యల వల్ల ఇది ఉత్పన్నమవుతుంది. ఇన్వర్టర్ పనిచేస్తున్నప్పుడు సూక్ష్మ పరిమాణంలో సీసపు ఆవిర్లు, ఈ సల్ఫేట్ పొడి రేణువులు గాలిలోకి విడుదలవుతాయి. ఇంట్లో లేదా గదిలో సరైన గాలి వెలుతురు (వెంటిలేషన్) లేకపోతే, ఆ గదిలోని గాలి మొత్తం సీసపు కణాలతో నిండిపోతుంది. ఆ గదిలో పడుకునేవారు నిరంతరం ఆ విషాన్ని శ్వాస ద్వారా ఊపిరితిత్తుల్లోకి పీల్చుకుంటారు.

భారతదేశంలో పారిశ్రామిక అవసరాల కోసం ఏటా సుమారు 1.3 మిలియన్ మెట్రిక్ టన్నుల సీసం అవసరం అవుతోంది. అయితే మన దేశంలో ముడి సీసాన్ని వెలికితీసే ప్రాథమిక సీసపు గనులు దాదాపు లేవు. ఇంత భారీ డిమాండ్‌ను తీర్చడానికి మన దేశం పూర్తిగా పాత లెడ్-యాసిడ్ బ్యాటరీల పునర్వినియోగం (రీసైక్లింగ్) పైనే ఆధారపడుతోంది. ఈ భారీ డిమాండ్ అనధికారిక రీసైక్లింగ్ యూనిట్లకు వరంగా మారింది.

ఈ రీసైక్లింగ్ ప్రక్రియ ప్రభుత్వ నిబంధనల ప్రకారం అధీకృత కర్మాగారాలలో జరగాలి. కానీ దురదృష్టవశాత్తు మన దేశంలో చాలా వరకు రీసైక్లింగ్ నగరాల శివార్లలో, జనావాసాల మధ్య ఉండే చిన్నపాటి అశాస్త్రీయ వర్క్‌షాపులలో జరుగుతోంది. ఎలాంటి భద్రతా ప్రమాణాలు లేకుండా స్థానిక కార్మికులు పాత బ్యాటరీలను సుత్తులతో పగలగొట్టి, ఆమ్లాన్ని నేలపై పారబోసి, బహిరంగ కొలిమిలలో సీసాన్ని కరిగిస్తుంటారు. ఇది పరిసర ప్రాంతాల పర్యావరణానికి పెను ముప్పుగా మారుతోంది.

ఈ అశాస్త్రీయ రీసైక్లింగ్ పద్ధతుల వల్ల ఆ పరిసర ప్రాంతాలలోని గాలి, భూగర్భ జలాలు మరియు నేల మొత్తం తీవ్రస్థాయిలో సీసంతో కలుషితమవుతాయి. ఆ వర్క్‌షాపుల సమీపంలో నివసించే కుటుంబాలు, ఆ పరిసరాల్లో ఆడుకునే పిల్లలు నిరంతరం ఈ సీసపు ధూళిని పీలుస్తూ, ఆ నీటిని తాగుతూ ప్రాణాంతక విషతుల్యత బారిన పడుతున్నారు. భూగర్భ జలాల్లోకి ఇంకిన సీసం కొన్ని తరాల పాటు ఆ ప్రాంత ప్రజల ఆరోగ్యాన్ని దెబ్బతీస్తుంది.

ఇంటి లోపల దాగి ఉన్న మరో పెద్ద ముప్పు పాత ఇళ్ల గోడలకు వేసిన పెయింట్లు మరియు రంగులు. గతంలో ఇళ్ల గోడలకు వేసే రంగులలో సీసం అధికంగా ఉండేది. కాలక్రమేణా ఇళ్లు పాతబడినప్పుడు గోడల రంగులు పెచ్చులు ఊడి నేలపై రాలిపడుతుంటాయి. ఆ పెచ్చులు నలిగి అతి సూక్ష్మమైన దుమ్ములా మారి గదిలోని నేలపైన, తివాచీలపైన, బొమ్మలపైన పేరుకుపోతాయి. ఈ విషపు దుమ్ము గదిలో ఆడుకునే పిల్లల చేతులకు నిరంతరం అంటుకుంటుంది.

చిన్నపిల్లలలో సహజంగానే నేలపై పాకడం, చేతికి దొరికిన ప్రతి వస్తువును నోట్లో పెట్టుకోవడం మరియు మట్టి తినే అలవాటు (పైకా) ఉంటాయి. నేలపై ఆడుకునే పసిపిల్లలు రంగుల పెచ్చులు కలిసిన దుమ్మును తమ చేతులకు అంటించుకుని, ఆ చేతులను నోట్లో పెట్టుకుంటారు. ఈ విధంగా గోడల రంగుల్లోని సీసం నేరుగా పిల్లల పొట్టలోకి చేరుతుంది. పిల్లల సహజ ఆటపాటలే వారికి విషాన్ని చేరుస్తూ ఉండటం అత్యంత విషాదకరమైన అంశం.

దీనికి తోడు మార్కెట్లో తక్కువ ధరకు లభించే నాసిరకం రంగుల ప్లాస్టిక్ మరియు చెక్క ఆటబొమ్మలు కూడా పిల్లల ఆరోగ్యానికి తీవ్ర ముప్పుగా మారుతున్నాయి. ఈ బొమ్మలకు వేసే రంగులు సులభంగా ఊడిపోకుండా ఉండటానికి లెడ్ ఆధారిత రంగులను వాడుతుంటారు. పసిపిల్లలు ఆ బొమ్మలను నోట్లో పెట్టుకుని కొరికినప్పుడు ఆ రంగుల్లోని సీసం వారి శరీరంలోకి చేరుతుంది. పిల్లల బొమ్మల ఎంపికలో చూపే అజాగ్రత్త వారి భవిష్యత్తును ప్రమాదంలోకి నెడుతుంది.

అంతేకాకుండా సాంప్రదాయంగా ఉపయోగించే కొన్ని రకాల లెడ్-గ్లేజ్డ్ మట్టి పాత్రలు, పింగాణీ కప్పుల లోపలి పూతల్లో కూడా సీసం ఉంటుంది. ఆ పాత్రలలో వేడి వేడి ఆహారాన్ని లేదా నిమ్మరసం, పులుపు వంటి ఆమ్ల పదార్థాలను వడ్డించినప్పుడు పాత్ర పూతలోని సీసం కరిగి ఆహారంలో కలుస్తుంది. ఈ విధంగా మనకు తెలియకుండానే నిత్య జీవితంలో అనేక వస్తువుల ద్వారా సీసం మన చుట్టూ ఒక విష వలయాన్ని నిర్మిస్తోంది. మన దైనందిన అలవాట్లను పునఃసమీక్షించుకోవాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది.

Chapter 5

అవయవాల విధ్వంసం మరియు మేధోశక్తిపై తీవ్ర ప్రభావం

రక్తప్రవాహంలోకి ప్రవేశించిన సీసం మానవ శరీరంలో ఎటువంటి మేలు చేయకపోగా, కణాల స్థాయిలో పెను విధ్వంసాన్ని సృష్టిస్తుంది. జీవరసాయన శాస్త్ర పరంగా సీసం అనేది మానవ శరీరానికి అత్యంత ఆవశ్యకమైన కాల్షియం, ఐరన్ మరియు జింక్ వంటి సహజ పోషక ఖనిజాల రూపాన్ని అనుకరిస్తుంది (మాలిక్యులార్ మిమిక్రీ). శరీరంలోని కణాలు సీసాన్ని కాల్షియంగా పొరబడి తమ లోపలికి అనుమతిస్తాయి. ఫలితంగా కణాల గ్రాహక స్థానాలను సీసం బలవంతంగా ఆక్రమించి జీవక్రియలను పూర్తిగా స్తంభింపజేస్తుంది. సహజ ఖనిజాలు అందక కణాలు క్రమంగా తమ శక్తిని కోల్పోతాయి.

కణాల లోపల కాల్షియం నిర్వహించాల్సిన అత్యంత కీలకమైన నాడీ సంకేతాల ప్రసారాలను సీసం పూర్తిగా అడ్డుకుంటుంది. దీనివల్ల మెదడు నుండి శరీర భాగాలకు, శరీర భాగాల నుండి మెదడుకు వెళ్లే విద్యుత్ సంకేతాల వ్యవస్థ అస్తవ్యస్తమవుతుంది. శరీరంలో సీసపు పరిమాణం ఎంత తక్కువగా ఉన్నా ప్రమాదమే. కేవలం 100 మిల్లీలీటర్ల రక్తంలో రెండు మైక్రోగ్రాముల సీసం ఉన్నప్పటికీ, అది జన్యు కణాలలోని డీఎన్ఏ నిర్మాణాన్ని దెబ్బతీసి దీర్ఘకాలంలో క్యాన్సర్ కణాల పెరుగుదలకు దారితీస్తుందని ఆధునిక వైద్య పరిశోధనలు స్పష్టంగా హెచ్చరిస్తున్నాయి. జన్యు పదార్థం దెబ్బతినడం శరీర సమగ్రతను దెబ్బతీస్తుంది.

సీసపు విషతుల్యత వల్ల అత్యంత ఘోరంగా దెబ్బతినేది చిన్నపిల్లల మెదడు మరియు నాడీ వ్యవస్థ. పిల్లల మెదడు ఎదుగుదల దశలో ఉన్నప్పుడు న్యూరాన్లు అనే నాడీ కణాలు ఒకదానితో ఒకటి అనుసంధానమై దృఢమైన నాడీ వలయాలను ఏర్పరుచుకుంటాయి. రక్తంలో చేరిన సీసం ఈ నాడీ కణాల మధ్య సంకేతాలు చేరవేసే మార్గాలను పూర్తిగా ధ్వంసం చేస్తుంది. మెదడు కణాల సహజ పెరుగుదలను నిరోధించి, వాటిని నిర్వీర్యం చేస్తుంది. ఎదుగుతున్న వయసులో మెదడుకు జరిగే ఈ అఘాతం భవిష్యత్తును అంధకారంలోకి నెడుతుంది.

దీని పర్యవసానంగా పిల్లల్లో తీవ్రమైన మేధోపరమైన లోపాలు తలెత్తుతాయి. వారి ఆలోచనా శక్తి, తెలివితేటలు (IQ) గణనీయంగా క్షీణిస్తాయి. చదివిన విషయాలను గుర్తుపెట్టుకునే జ్ఞాపకశక్తి మందగిస్తుంది. తరగతి గదిలో పాఠాలపై ఏకాగ్రత నిలపలేకపోవడం, నేర్చుకునే సామర్థ్యం తగ్గిపోవడం వంటి సమస్యలు ఎదురవుతాయి. అనేకమంది పిల్లలు చదువులో వెనుకబడిపోవడానికి వారి సోమరితనం కారణం కాదని, శరీరంలో చేరిన సీసపు ప్రభావమేనని తల్లిదండ్రులు గ్రహించలేకపోతున్నారు. విద్యా వికాసం మందగించడం పిల్లల ఆత్మవిశ్వాసాన్ని దెబ్బతీస్తుంది.

కేవలం మేధోశక్తి మాత్రమే కాకుండా పిల్లల మానసిక ప్రవర్తనపై కూడా సీసం తీవ్ర ప్రతికూల ప్రభావాన్ని చూపుతుంది. మెదడులోని భావోద్వేగాలను నియంత్రించే భాగాలు దెబ్బతినడం వల్ల పిల్లల్లో విపరీతమైన కోపం, మొండితనం, హింసాత్మక లేదా దూకుడు ప్రవర్తన, తీవ్రమైన అసహనం మరియు హైపర్‌యాక్టివిటీ వంటి లక్షణాలు బయటపడతాయి. చిన్నతనంలో సీసపు ప్రభావానికి గురైన పిల్లల మెదడుకు జరిగే ఈ నిర్మాణాత్మక నష్టం శాశ్వతమైనది; వారు పెద్దయ్యాక కూడా ఈ నష్టాన్ని ఏ విధమైన చికిత్స ద్వారా పూడ్చలేము. ఇది ఒక తరం యొక్క వ్యక్తిత్వాన్నే మార్చివేస్తుంది.

పెద్దవారి శరీరంలో దీర్ఘకాలికంగా సీసం పేరుకుపోవడం వల్ల గుండె మరియు రక్తనాళాల వ్యవస్థ తీవ్ర సంక్షోభంలో పడుతుంది. రక్తనాళాల గోడలను సీసం గట్టిపడేలా చేసి వాటి స్థితిస్థాపకతను దెబ్బతీస్తుంది. దీనివల్ల రక్తపోటు (హైపర్ టెన్షన్) విపరీతంగా పెరిగిపోయి గుండెపోటు, పక్షవాతం వంటి ప్రాణాంతక సమస్యలకు దారితీస్తుంది. రక్త ప్రసరణ వ్యవస్థ బలహీనపడటం వల్ల శరీరంలోని ప్రతి అవయవానికి ఆక్సిజన్ సరఫరా మందగిస్తుంది.

అదేవిధంగా రక్తంలోని వ్యర్థాలను నిరంతరం వడకట్టి శుద్ధి చేసే అత్యంత సున్నితమైన మూత్రపిండాల ఫిల్టర్లపై (నెఫ్రాన్లు) సీసం విష ప్రభావం చూపుతుంది. క్రమంగా కిడ్నీ కణజాలం క్షీణించిపోయి, రక్తంలో క్రియాటినిన్ స్థాయిలు పెరిగి శాశ్వత మూత్రపిండాల వైఫల్యం (కిడ్నీ ఫెయిల్యూర్) సంభవిస్తుంది. మూత్రపిండాల పనితీరు తగ్గడం వల్ల శరీరంలో ఇతర విషపదార్థాలు కూడా పేరుకుపోయి పరిస్థితి విషమిస్తుంది.

రక్త ప్రసరణ వ్యవస్థలో ఎర్ర రక్తకణాల తయారీని కూడా సీసం దారుణంగా దెబ్బతీస్తుంది. ఎర్ర రక్తకణాలలోని హిమోగ్లోబిన్ సంశ్లేషణకు అత్యంత ఆవశ్యకమైన ఎంజైములను సీసం నిరోధిస్తుంది. దీనివల్ల శరీరంలో కొత్త రక్తం తయారవ్వక తీవ్రమైన రక్తహీనత (ఎనీమియా) ఏర్పడుతుంది. శరీరం ఎల్లప్పుడూ నీరసించిపోవడం, ఆయాసం, నిస్సత్తువ ఆవరించడం జరుగుతుంది. రక్తహీనత వల్ల రోగనిరోధక శక్తి కూడా పూర్తిగా పడిపోతుంది.

పునరుత్పత్తి వ్యవస్థపై కూడా సీసం తీవ్ర దుష్ప్రభావాలను చూపుతుంది. పురుషులలో శుక్రకణాల సంఖ్య మరియు నాణ్యత తగ్గడానికి, స్త్రీలలో హార్మోన్ల అసమతుల్యత మరియు గర్భస్రావాలు జరగడానికి రక్తంలోని సీసపు విషతుల్యత ప్రధాన కారణంగా నిలుస్తోంది. సంతానలేమి సమస్యలతో బాధపడే అనేక సందర్భాలలో సీసపు విషతుల్యత అంతర్లీన కారణాలలో ఒకటిగా ఉంటోంది.

ఈ విధంగా సీసం అనేది శరీరంలోని ఏ ఒక్క భాగానికో పరిమితం కాకుండా, మెదడు నుండి మూత్రపిండాల వరకు, గుండె నుండి రక్తకణాల వరకు ప్రతి ఒక్క కీలక వ్యవస్థను సమూలంగా ధ్వంసం చేసే సర్వవినాశక విషంగా పనిచేస్తుంది. దీని బహుముఖ దాడి మానవ శరీర వ్యవస్థల సమతౌల్యాన్ని పూర్తిగా ఛిన్నాభిన్నం చేస్తుంది.

Chapter 6

సీసపు విషతుల్యత నుండి రక్షణ పొందే ఆచరణాత్మక మార్గాలు

సీసపు విషతుల్యత అనేది కంటికి కనిపించని భయంకరమైన మహమ్మారి అయినప్పటికీ, సరైన శాస్త్రీయ అవగాహన, నిరంతర అప్రమత్తత మరియు కొన్ని కచ్చితమైన గృహ నివారణా చర్యలను పాటించడం ద్వారా మన కుటుంబాన్ని ఈ ముప్పు నుండి సంపూర్ణంగా కాపాడుకోవచ్చు. ఈ రక్షణ కార్యాచరణను మనం ప్రతిరోజూ ఉపయోగించే వంటగది నుంచే తక్షణమే ప్రారంభించాలి. చిన్నపాటి మార్పులు కుటుంబ ఆరోగ్యానికి కొండంత భరోసానిస్తాయి.

మొట్టమొదటిగా మార్కెట్లో లభించే అత్యంత నిగనిగలాడే, ఆకర్షణీయమైన పసుపు రంగులో ఉండే ప్యాకెట్ పసుపు పొడిని కొనుగోలు చేయడం పూర్తిగా నిలిపివేయాలి. సహజమైన పసుపు ఎన్నడూ మెరిసే పసుపు రంగులో ఉండదు. మనకు తెలిసిన విశ్వసనీయమైన రైతుల వద్ద నుండి లేదా నమ్మకమైన సేంద్రీయ దుకాణాల నుండి నాణ్యమైన పసుపు కొమ్ములను నేరుగా కొనుగోలు చేయాలి. ఆ కొమ్ములను ఇంటికి తెచ్చిన తర్వాత వాటిపై ఉండే దుమ్ము, ధూళిని నీటితో శుభ్రంగా కడిగి ఎండబెట్టాలి. అనంతరం వాటిని స్వచ్ఛమైన మిల్లులో లేదా ఇంట్లోనే స్వయంగా పొడి చేయించుకుని వాడుకోవడం అత్యంత సురక్షితమైన ఉత్తమ మార్గం.

ఇళ్లలో వాడే ఇన్వర్టర్ బ్యాటరీల విషయంలో అత్యంత కఠినమైన భద్రతా నిబంధనలను పాటించాలి. ఇన్వర్టర్ బ్యాటరీలను ఎట్టిపరిస్థితుల్లోనూ పడకగదుల్లో, డైనింగ్ హాళ్లలో లేదా గాలి వెలుతురు సరిగా ఆడని మూసివున్న గదుల్లో అమర్చకూడదు. వాటిని ఇంటి బాల్కనీలో లేదా మంచి గాలి వెలుతురు ఉండే ప్రత్యేక ప్రదేశాలలో అమర్చాలి, తద్వారా బ్యాటరీ నుండి వెలువడే సూక్ష్మ వాయువులు నేరుగా ఆరుబయట గాలిలోకి కలిసిపోతాయి. గదిలో గాలి ప్రసరణ బాగుంటే విష వాయువులు పేరుకుపోకుండా ఉంటాయి.

బ్యాటరీ టెర్మినల్స్ వద్ద ఏర్పడే తెల్లటి సీసపు సల్ఫేట్ పొడిని ఎట్టిపరిస్థితుల్లోనూ చేతులతో తాకరాదు. టెర్మినల్స్ శుభ్రం చేసే సమయంలో తప్పనిసరిగా చేతులకు రక్షణ గ్లౌవ్స్ మరియు ముక్కుకు మాస్క్ ధరించాలి. ఆ పొడి గాలిలో లేవకుండా తడి కాటన్ గుడ్డతో జాగ్రత్తగా తుడవాలి. అలాగే జీవితకాలం ముగిసిన పాత బ్యాటరీలను ఎక్కువ ధరకు కొంటారని స్థానిక స్క్రాప్ వర్క్‌షాపులకు లేదా రోడ్ల పక్కన అమ్మకూడదు. పర్యావరణ పరిరక్షణ నిబంధనలు పాటించే అధీకృత బ్యాటరీ డీలర్లకు మాత్రమే పాత బ్యాటరీలను రీసైక్లింగ్ కోసం అప్పగించాలి.

శరీరంలోకి సీసం చేరకుండా అడ్డుకోవడంలో మనం తీసుకునే రోజువారీ ఆహారం ఒక అద్భుతమైన రక్షణ కవచంలా పనిచేస్తుంది. మన నిత్య భోజనంలో కాల్షియం, ఐరన్, జింక్ మరియు విటమిన్-సి సమృద్ధిగా ఉండే తాజా ఆకుకూరలు, కాలానుగుణ పండ్లు, పప్పుధాన్యాలు, పాలు మరియు పెరుగును పుష్కలంగా చేర్చుకోవాలి. సరైన సమతుల్య ఆహారం శరీర రక్షణ వ్యవస్థను పటిష్టం చేస్తుంది.

శరీర జీర్ణవ్యవస్థలో కాల్షియం మరియు ఐరన్ నిల్వలు పుష్కలంగా ఉన్నప్పుడు, పేగులు ఆహారంలోని విషపూరిత సీసాన్ని గ్రహించకుండా సహజంగానే నిరోధిస్తాయి. ఖనిజాల లోపం లేకపోతే కణాలు సీసాన్ని తమ లోపలికి లాక్కోలేవు; ఫలితంగా సీసం రక్తంలో కలవకుండా జీర్ణవ్యర్థాల ద్వారా శరీరం నుండి బయటకు విసర్జించబడుతుంది. విటమిన్-సి శరీరంలోని యాంటీఆక్సిడెంట్ వ్యవస్థను బలపరిచి కణాల నష్టాన్ని తగ్గిస్తుంది. పోషకాలు సీసపు శోషణను అడ్డుకునే సహజ అవరోధాలుగా నిలుస్తాయి.

పిల్లల వ్యక్తిగత పరిశుభ్రత విషయంలో తల్లిదండ్రులు ప్రత్యేక శ్రద్ధ వహించాలి. పిల్లలు బయట మట్టిలో లేదా నేలపై ఆడుకుని ఇంటికి వచ్చిన వెంటనే వారి కాళ్లు, చేతులను సబ్బుతో శుభ్రంగా కడిగేలా చూడాలి. చేతులు కడగకుండా ఎటువంటి ఆహార పదార్థాలను తిననివ్వకూడదు. గోళ్లలో పేరుకుపోయే మట్టి ద్వారా సీసం కడుపులోకి వెళ్లకుండా ఎప్పటికప్పుడు పిల్లల గోళ్లను కత్తిరించాలి. పిల్లల్లో మట్టి తినే అలవాటు ఉంటే దానిని వెంటనే నివారించాలి. ఈ చిన్న అలవాట్లు పిల్లలకు రక్షణ కవచంగా మారతాయి.

ఇంటి గోడల రంగులు పెచ్చులు ఊడిపోతుంటే వెంటనే వాటిని తొలగించి, లెడ్-ఫ్రీ పెయింట్లతో మరమ్మతులు చేయించాలి. పిల్లలు నోట్లో పెట్టుకునే బొమ్మలు నాణ్యమైన ప్రమాణాలు కలిగినవేనా అని సరిచూసుకోవాలి. సాంప్రదాయ సౌందర్య సాధనాలైన కాటుక, కుంకుమ, హెయిర్ డైలు కొనుగోలు చేసేటప్పుడు వాటిలోని పదార్థాల లేబుళ్లను జాగ్రత్తగా పరిశీలించి, సహజసిద్ధమైన ఉత్పత్తులనే ఎంచుకోవాలి. సురక్షితమైన ఉత్పత్తుల వాడకం శరీరంలోకి సీసం చేరే ద్వారాలను మూసివేస్తుంది.

కుటుంబంలో ఎవరికైనా దీర్ఘకాలికంగా కారణం తెలియని కడుపునొప్పి, విపరీతమైన అలసట, రక్తహీనత, చిరాకు లేదా పిల్లల్లో చదువుపై ఏకాగ్రత లోపించడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. తక్షణమే వైద్యులను సంప్రదించి రక్తంలో సీసపు శాతాన్ని కచ్చితంగా నిర్ధారించే ‘బ్లడ్ లెడ్ లెవల్’ (BLL) రక్త పరీక్ష చేయించుకోవాలి. వైద్య పరీక్షల ద్వారా మాత్రమే శరీరంలో దాగి ఉన్న విష తీవ్రతను సరిగ్గా అంచనా వేయగలం.

సమస్యను ప్రాథమిక దశలోనే గుర్తించడం వల్ల సరైన వైద్య పర్యవేక్షణలో తగిన నివారణా చర్యలు తీసుకోవడం సాధ్యమవుతుంది. వ్యక్తిగత పరిశుభ్రత, స్వచ్ఛమైన ఆహారపు అలవాట్లు మరియు కల్తీ లేని నిత్యావసరాల ఎంపిక ద్వారా మన ఇంటిని, మన పిల్లల భవిష్యత్తును సీసపు విషతుల్యత నుండి శాశ్వతంగా రక్షించుకోవచ్చు. ఆరోగ్యంపై నిరంతర అవగాహన మాత్రమే మన కుటుంబాన్ని సురక్షితంగా ఉంచుతుంది.

Questions readers actually ask

Contact / More useful information from RamthaMedia

• నేషనల్ రిఫరల్ సెంటర్ ఫర్ లీడ్ పాయిజనింగ్ ఇన్ ఇండియా (NRCLPI) పరిశోధనా విభాగం
• ప్రాజెక్ట్ లీడ్ ఫ్రీ నివేదికలు మరియు మార్గదర్శకాలు